Nguồn cung bị thắt chặt, Syria tăng giá xăng dầu

Syria đã tăng giá dầu diesel 40% và giá xăng tới 28% vào cuối tuần qua, khiến các cuộc biểu tình bùng phát nhanh chóng. Người biểu tình chặn tuyến cao tốc nối Damascus với Aleppo và đốt lốp xe dọc tuyến đường tới Thổ Nhĩ Kỳ, tạo nên làn sóng bất ổn trên diện rộng nhất kể từ khi ông Bashar al-Assad bị lật đổ vào tháng 12/2024.

Giá dầu diesel hiện ở mức 175 bảng Syria/lít, trong khi giá khí đốt dùng cho hộ gia đình và công nghiệp tăng khoảng 9%.

Biểu tình cũng nổ ra tại Hama, Khan Sheikhoun và Maarat al-Numan, trong khi các đoàn xe chở dầu thô tới các nhà máy lọc dầu bị chặn lại trên đường. Bộ Năng lượng Syria gọi việc tăng giá là "biện pháp tạm thời do chi phí mua dầu từ thị trường quốc tế tăng cao", theo người phát ngôn Abdulhamid Salat.

Syria hiện khai thác khoảng 102.000 thùng dầu/ngày, trong khi nhu cầu trong nước vào khoảng 325.000 thùng/ngày. Theo Bộ trưởng Năng lượng Syria, Damascus đã phải bù đắp phần thiếu hụt bằng cách nhập khẩu khoảng 60.000 thùng dầu thô Nga mỗi ngày trong năm nay. Các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã khiến sản lượng bị sụt giảm, buộc Moscow hạn chế xuất khẩu diesel và xăng, qua đó siết chặt nguồn cung tới Syria đúng thời điểm công suất lọc dầu trong nước cũng suy giảm.

Nhà máy lọc dầu Baniyas, cơ sở lọc dầu lớn nhất Syria, đã đóng cửa trong tháng này để tiến hành đợt đại tu kéo dài ba tháng. Đây là lần bảo trì toàn diện đầu tiên kể từ khi chính quyền của ông Assad sụp đổ. Theo Công ty Dầu khí Syria, dự án này sẽ nâng công suất của nhà máy từ 80.000 lên 130.000 thùng/ngày.

Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) ước tính 90% người dân Syria hiện sống dưới mức nghèo, tăng mạnh so với khoảng một phần ba dân số trước cuộc nội chiến năm 2011.

Mỹ đã ủng hộ dự án đường ống trị giá 5,7 tỷ USD, dài khoảng 1.000 dặm (1.609 km), nối Basra của Iraq với Baniyas. Dự án do Chevron dẫn dắt, với sự tham gia của TotalEnergies cùng các nhà đầu tư Syria và Qatar. Tuyến đường ống dự kiến vận chuyển 2 triệu thùng dầu mỗi ngày và được kỳ vọng sẽ khiến eo biển Hormuz trở nên ít quan trọng hơn trong chuỗi cung ứng năng lượng khu vực, theo đặc phái viên Mỹ Tom Barrack.

Hiện các nhà máy lọc dầu của Iraq đã vận chuyển bằng xe tải khoảng 5.000 chuyến dầu thô tới Baniyas mỗi ngày theo một thỏa thuận tạm thời bắt đầu từ tháng 4.

Trong năm nay, Damascus cũng đã giành lại quyền kiểm soát các mỏ dầu khí tại Deir ez-Zor và Hasakah từ các lực lượng do người Kurd lãnh đạo. Nguồn dầu khai thác trong nước có thể giúp giảm bớt sự hiện diện và ảnh hưởng còn lại của Nga trong lĩnh vực năng lượng Syria, dù việc nhà máy Baniyas tạm ngừng hoạt động để đại tu đang gây sức ép lên nguồn cung trong ngắn hạn.