Nguồn cung chuối của Nhật Bản rơi vào khủng khoảng nghiêm trọng nhất 50 năm
Khủng hoảng năng lượng từ Trung Đông đang đẩy mặt hàng trái cây quen thuộc nhất tại Nhật Bản vào nguy cơ khan hiếm chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ.
Quầy bán chuối trong siêu thị. Ảnh minh họa: TTXVN
Nhật Bản đang đứng trước nguy cơ thiếu hụt chuối, một trong những loại trái cây phổ biến nhất tại nước này, khi tác động từ căng thẳng Trung Đông tiếp tục lan rộng sang các lĩnh vực đời sống thường nhật.
Nguyên nhân không nằm ở sản lượng chuối nhập khẩu, mà xuất phát từ sự thiếu hụt khí ethylene, loại khí đóng vai trò then chốt trong quá trình làm chín chuối trước khi đưa ra thị trường. Nhật Bản thường nhập chuối khi còn xanh, sau đó đưa vào các phòng xử lý chứa ethylene để kích thích trái chín đồng đều.
Tuy nhiên, ethylene lại được sản xuất từ naphtha - chế phẩm dầu mỏ mà Nhật Bản phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nhập khẩu. Trong bối cảnh eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn bởi xung đột Trung Đông, nguồn cung dầu toàn cầu bị siết chặt, kéo theo tình trạng thiếu hụt nguyên liệu hóa dầu tại Nhật Bản.
Theo Bloomberg, tồn kho naphtha tại Nhật Bản đã giảm khoảng 25% từ đầu năm tới nay, trong khi khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ thế giới đang bị ảnh hưởng bởi tình trạng ách tắc vận tải qua eo biển Hormuz.
Ông Eiji Akashi, Tổng thư ký Hiệp hội Nhập khẩu Chuối Nhật Bản, cho biết đây là cuộc khủng hoảng nguồn cung nghiêm trọng nhất trong vòng 50 năm qua.
“Giá có thể tăng, nhưng chúng tôi đang làm mọi cách để tránh xảy ra tình trạng thiếu hàng”, ông Akashi nói. “Toàn bộ ngành công nghiệp chuối đang nỗ lực để duy trì nguồn cung ổn định”.
Dù chuối vẫn xuất hiện trên các kệ siêu thị, nhiều doanh nghiệp nhập khẩu cho biết lượng ethylene dự trữ hiện chỉ đủ dùng trong khoảng hai đến ba tháng tới. Trong khi đó, chi phí liên quan đến hóa dầu như nhiên liệu, bao bì và vận chuyển đều tăng mạnh, tạo áp lực lớn lên các nhà bán lẻ.
Số liệu chính phủ Nhật Bản cho thấy giá chuối bán lẻ tại Tokyo đã tăng 4,4% trong năm ngoái và tăng hơn 30% kể từ năm 2022. Trung bình mỗi hộ gia đình Nhật chi khoảng 5.200 yen (33 USD) cho chuối trong năm 2025.
Các chuyên gia cho biết chuối cắt khỏi buồng cần được xử lý bằng ethylene để chín tự nhiên. Nếu thiếu loại khí này, trái sẽ không mềm và không đạt độ ngọt cần thiết trước khi hư hỏng. Một số loại trái cây khác như bơ hay kiwi cũng cần ethylene để làm chín, song lượng sử dụng thấp hơn nhiều so với chuối.
Farmind - doanh nghiệp xử lý khoảng 30% lượng chuối nhập khẩu tại Nhật Bản - cảnh báo lượng ethylene tồn kho của công ty đang giảm nhanh và doanh nghiệp phải gấp rút tìm kiếm nguồn cung thay thế cả trong và ngoài nước. Đại diện công ty cho biết một số chi phí liên quan đã tăng gần gấp 10 lần.
“Nếu tình trạng này tiếp diễn, chuối có thể biến mất khỏi bàn ăn của người Nhật”, đại diện Farmind cảnh báo.
Không chỉ ngành trái cây chịu ảnh hưởng, tình trạng thiếu naphtha còn lan sang nhiều lĩnh vực sản xuất khác tại Nhật Bản. Hãng snack Calbee đã phải chuyển sang bao bì in đen trắng cho khoai tây chiên và nhiều sản phẩm khác do thiếu nguồn mực in có thành phần nhựa resin từ naphtha.
Giới phân tích cho rằng Nhật Bản đặc biệt dễ tổn thương trước cú sốc này vì nước này gần như không có nguồn dầu nội địa và phụ thuộc lớn vào vận tải biển để nhập năng lượng.
Trong nỗ lực trấn an dư luận, Thủ tướng Sanae Takaichi khẳng định Nhật Bản hiện vẫn có đủ nguồn cung naphtha để đáp ứng nhu cầu trong nước cho tới năm sau.
Dù vậy, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu tìm kiếm giải pháp thay thế. Catalytic Generators - công ty Mỹ chuyên sản xuất thiết bị tạo ethylene từ ngô và nguyên liệu sinh học thay vì hóa dầu - cho biết họ đã bắt đầu xuất khẩu máy sang Nhật Bản để hỗ trợ các doanh nghiệp đang thiếu nguồn khí này.
Tin nóng
Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam đề xuất giảm mức đóng đoàn phí từ 1% xuống còn 0,5%; đồng thời chuyển hướng chăm lo từ chỉ tăng lương sang giảm chi phí sống và tăng phúc lợi cho người lao động.
Sau nhiều năm theo đuổi chiến lược 'không bao giờ bán', Strategy lần thứ hai thanh lý Bitcoin và phát tín hiệu thay đổi cách quản lý tài sản số.
Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành chủ động xây dựng kịch bản điều hành chi tiết, tạo 'tấm đệm giảm sốc' cho nền kinh tế, ứng phó hiệu quả với các biến động từ bên ngoài.
Sáng ngày 3/6/2026, kết luận Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số...
Dù chưa thể giúp VN Index lấy lại sắc xanh, nhưng nỗ lực bứt phá của nhóm cổ phiếu ngân hàng đã 'níu giữ' chỉ số trên mốc 1.800 điểm sau phiên 3-6.
Thủ tướng yêu cầu rà soát, tính toán rất kỹ, bảo đảm kiểm soát chặt lộ trình tăng giá với các mặt hàng, dịch vụ trong bối cảnh áp lực lạm phát, nhất là giá dịch vụ y tế, giáo dục, nếu cần thiết thì tạm thời giữ ổn định.
Tin mới
Theo Cục Thống kê, hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao trong 5 tháng đầu năm 2026. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, cán cân thương mại hàng hóa chuyển sang trạng thái nhập siêu 13,8 tỷ USD.
Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu đổi mới điều hành, giữ ổn định kinh tế vĩ mô và phân định rõ nhiều lĩnh vực trong quản lý nhà nước.
Phú Thọ thu hút 307,2 triệu USD vốn FDI trong gần 5 tháng đầu năm 2026, tăng gấp 3,5 lần cùng kỳ, trong khi số doanh nghiệp thành lập mới và vốn đăng ký đều tăng mạnh.
Bạc xanh tiếp tục tăng giá, vàng giảm giá nhẹ về 4.476 USD/oz hay thị trường chứng khoán Nhật Bản ghi nhận cột mốc lịch sử... là một số diễn biến tài chính tiền tệ quốc tế đáng chú ý trong sáng 3/6.
Trong số các doanh nhân gốc Việt hoạt động trên thị trường quốc tế, tỷ phú Mai Vũ Minh được biết đến như một gương mặt tiêu biểu với khát vọng kiến tạo giá trị dài hạn thông qua các hoạt động đầu tư, hợp tác và kết nối toàn cầu.
Thu ngân sách Nhà nước trong 5 tháng đầu năm 2026 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, đạt hơn 1,34 triệu tỷ đồng, tương đương 53% dự toán năm và tăng 15,4% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này đạt được trong bối cảnh cơ quan quản lý vẫn triển khai nhiều chính sách miễn, giảm thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân phục hồi sản xuất, kinh doanh.
Khu vực công nghiệp - xây dựng tăng trưởng thấp trong quý I/2026 khiến Cần Thơ kỳ vọng các dự án giao thông, công nghiệp, năng lượng và hạ tầng sẽ tạo động lực bứt phá, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10% trở lên trong năm 2026.
Được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận, OCB sẽ tăng vốn điều lệ thêm gần 4.000 tỷ đồng, qua đó mở rộng dư địa tăng trưởng, đầu tư công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn tới.