Nguồn cung dư thừa trên thị trường dầu thô toàn cầu đang ở đâu?

(Ảnh minh họa)

Lượng dầu thô dư thừa của Trung Quốc đã tăng lên 2,67 triệu thùng/ngày trong tháng 12, từ mức 1,88 triệu thùng/ngày của tháng 11 và là mức cao nhất kể từ 2,27 triệu thùng/ngày hồi tháng 6/2020, khi nước mua dầu lớn nhất thế giới tích trữ dầu giá rẻ trong cao điểm đại dịch Covid-19.

Theo tính toán dựa trên dữ liệu chính thức, trong năm 2025, lượng dầu dư thừa vào khoảng 1,13 triệu thùng/ngày, gần như không đổi so với mức 1,15 triệu thùng/ngày của năm 2024.

Trung Quốc không công bố khối lượng dầu ra vào kho dự trữ chiến lược và thương mại, nhưng có thể ước tính bằng cách lấy tổng lượng dầu sẵn có từ nhập khẩu và sản lượng trong nước trừ đi lượng dầu được đưa vào chế biến.

Cũng cần lưu ý rằng không phải toàn bộ lượng dầu dư thừa đều được đưa vào kho, vì một phần có thể được xử lý tại các cơ sở không nằm trong thống kê chính thức.

Tuy vậy, ngay cả khi tính đến các khoảng trống này, vẫn có thể thấy từ tháng 3/2025 trở đi, Trung Quốc nhập khẩu dầu ở mức cao hơn nhiều so với nhu cầu trong nước.

Nhập khẩu dầu thô trong tháng 12 tăng vọt lên kỷ lục 13,18 triệu thùng/ngày, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2024. Nhờ đó, nhập khẩu cả năm đạt 11,55 triệu thùng/ngày, mức cao nhất từ trước đến nay và tăng 4,4% so với năm trước.

Sản lượng dầu trong nước đạt 4,19 triệu thùng/ngày trong tháng 12, còn bình quân cả năm tăng 1,5% lên 4,32 triệu thùng/ngày.

Cộng nhập khẩu và sản lượng trong nước của tháng 12, tổng lượng dầu sẵn có cho các nhà máy lọc dầu là 17,37 triệu thùng/ngày.

Trong khi đó, công suất chế biến tháng 12 là 14,7 triệu thùng/ngày, đồng nghĩa lượng dư thừa tháng này đạt 2,67 triệu thùng/ngày.

Cả năm 2025, các nhà máy lọc dầu Trung Quốc xử lý 14,75 triệu thùng/ngày, mức kỷ lục, vượt 14,7 triệu thùng/ngày của năm 2023.

Dù sản lượng chế biến tăng, lượng dầu dư thừa cả năm vẫn đạt 1,13 triệu thùng/ngày, do tổng lượng dầu sẵn có 15,88 triệu thùng/ngày cao hơn mức xử lý 14,75 triệu thùng/ngày.

Khối lượng dầu dư thừa chảy vào Trung Quốc phần lớn đã trả lời câu hỏi về việc dầu thô dư thừa trên toàn cầu đang ở đâu.

Liệu Trung Quốc có tiếp tục mua?

Amin Nasser, Tổng Giám đốc Saudi Aramco - nhà xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới - nói tại Diễn đàn Davos tuần trước rằng, “các dự báo về tình trạng dư cung dầu đang bị phóng đại nghiêm trọng”.

Nhận định này chỉ đúng chừng nào Trung Quốc còn tiếp tục mua nhiều dầu hơn mức cần thiết cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu sản phẩm tinh chế.

Điều gì sẽ xảy ra với giá dầu nếu Trung Quốc cắt giảm nhập khẩu khoảng 1 triệu thùng/ngày trong năm 2026 so với mức của năm 2025?

Điều đó sẽ gây áp lực giảm giá dầu và khiến việc xây dựng kịch bản giá tăng trở nên khó khăn, nếu không có gián đoạn nguồn cung lớn do xung đột địa chính trị.

Câu hỏi là liệu Trung Quốc có tiếp tục tăng tích trữ dầu trong năm 2026 hay không.

Trung Quốc từ lâu đặt mục tiêu xây dựng kho dự trữ chiến lược lên tới 500 triệu thùng, nên vẫn còn nhiều dư địa để mua vượt nhu cầu. Tuy nhiên, yếu tố then chốt sẽ là giá.

Trong quá khứ, Trung Quốc thường giảm nhập khẩu khi giá dầu tăng quá cao hoặc quá nhanh. Nước này đã rút dầu từ kho dự trữ trong hai tháng đầu năm 2025, sau khi giá dầu Brent tăng lên mức cao nhất trong sáu tháng, vượt 80 USD/thùng.

Ngược lại, Trung Quốc thường tăng nhập khẩu khi giá dầu giảm. Đợt tăng nhập khẩu gần đây diễn ra sau khi dầu Brent bước vào xu hướng giảm kéo dài từ tháng 7 năm ngoái, xuống mức thấp nhất trong tám tháng là 58,72 USD/thùng vào ngày 16/12.

Nhiều khả năng Trung Quốc sẽ tiếp tục mua thêm dầu thô chừng nào giá còn ở mức được coi là hợp lý.

Nh.Thạch

AFP