Nguồn cung 'phình to' kỷ lục: Thị trường ô tô bước vào chu kỳ 'xả hàng' kéo dài?

Sau giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ về sản xuất và nhập khẩu, thị trường ô tô Việt Nam đang phải đối diện với bài toán tồn kho lớn. Khi lượng xe xuất xưởng và nhập khẩu đồng loạt lập đỉnh, trong khi doanh số chưa theo kịp, áp lực “xả hàng” trở thành câu chuyện trung tâm của toàn ngành ngay từ đầu năm mới.

Nguồn cung lập đỉnh, tồn kho tích tụ

Theo báo cáo mới công bố của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong tháng 12/2025, thị trường ô tô Việt Nam ghi nhận khoảng 76.186 xe mới được bổ sung, bao gồm cả xe sản xuất, lắp ráp trong nước và xe nhập khẩu nguyên chiếc, tăng 12,8% so với tháng 11/2025 (67.550 xe). Con số này đánh dấu mức bổ sung theo tháng cao nhất kể từ trước đến nay.

Động lực chính đến từ khu vực sản xuất nội địa. Riêng sản lượng xe sản xuất, lắp ráp trong nước tháng 12/2025 đạt 60.700 chiếc, tăng 23,4% so với tháng trước và cao hơn 57,5% so với cùng kỳ tháng 12/2024. Đây là mức sản lượng theo tháng cao nhất trong lịch sử ngành ô tô Việt Nam, phản ánh nỗ lực tăng công suất trước nhu cầu cuối năm.

Lượng ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước tháng 12/2025 đạt 60.700 chiếc, mức cao nhất từ trước đến nay.

Tính chung cả năm, tổng sản lượng xe nội địa ước đạt khoảng 484.500 xe, tăng 39,1% so với năm 2024, đây cũng là mức sản lượng theo năm cao nhất từ trước đến nay. Điều này cho thấy các nhà sản xuất chủ động chuẩn bị nguồn cung lớn để đón đầu mùa mua sắm và kỳ vọng thị trường phục hồi.

Ở chiều nhập khẩu, lượng xe nguyên chiếc về Việt Nam trong tháng 12/2025 ước đạt 15.486 chiếc, với tổng kim ngạch khoảng 406 triệu USD. So với tháng 11/2025 (18.350 xe, trị giá 455 triệu USD), lượng xe nhập khẩu giảm 15,6%, giá trị giảm 10,7%. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm trước, nhập khẩu vẫn tăng 21,1% về lượng và 35,2% về giá trị.

Cộng gộp hai nguồn cung, thị trường Việt Nam trong năm 2025 đã đón thêm hơn 691.000 xe mới. Trong khi đó, doanh số bán ra toàn thị trường tính chung số liệu từ VAMA, VinFast và Hyundai Thành Công đến hết tháng 11/2025 mới đạt hơn 520.000 xe.

Ngay cả khi giả định tháng 12 duy trì mức tiêu thụ khoảng 68.000 xe, tổng doanh số cả năm 2025 vẫn chỉ vào khoảng 590.000 xe, thấp hơn lượng xe đưa ra thị trường gần 100.000 chiếc.

Đáng chú ý, lượng xe tồn kho không chỉ là VIN 2025 mà còn bao gồm cả xe VIN 2024 và những mẫu cũ hơn. Nhiều đại lý Honda, Mazda, Subaru, Suzuki hay MG vẫn rao bán xe VIN 2024 với số lượng hạn chế, phản ánh tình trạng tồn kho dồn lại qua nhiều năm chưa được giải phóng.

Cuộc đua giảm giá - lợi ích ngắn hạn, áp lực dài hạn

Trước áp lực dư cung, các chương trình khuyến mãi trở thành “phao cứu sinh” cho doanh số. Không ít mẫu xe thực tế có giá bán thấp hơn đáng kể so với giá niêm yết, thậm chí giảm xuống ngang phân khúc thấp hơn để kích cầu.

Ngay từ đầu năm 2026, các thương hiệu phổ thông như Toyota, Honda, Mitsubishi, Mazda hay Ford đã nhanh chóng tham gia cuộc đua ưu đãi. Làn sóng giảm giá dự kiến kéo dài ít nhất đến Tết Nguyên đán, giai đoạn mà sức mua thường suy giảm trên toàn thị trường.

Đối với người tiêu dùng, bối cảnh này mang lại cơ hội rõ rệt: nhiều lựa chọn hơn, dễ tiếp cận các mẫu xe cao cấp với giá “mềm” hơn. Tuy nhiên, giá liên tục điều chỉnh cũng làm gia tăng tâm lý chờ đợi, có thể khiến quyết định mua xe bị trì hoãn.

Với doanh nghiệp, cuộc đua giảm giá kéo dài đồng nghĩa biên lợi nhuận bị thu hẹp, đặc biệt các hãng nhập khẩu hoặc có tồn kho lớn phải chịu áp lực tài chính mạnh. Chi phí vận hành và lãi vay chưa giảm, nên việc xả hàng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền.

Ở góc độ vĩ mô, dư cung phản ánh sự lệch pha giữa tăng trưởng kỳ vọng và sức mua thực tế. Thu nhập người dân cải thiện nhưng chưa đủ nhanh để hấp thụ lượng xe tăng mạnh, trong khi ô tô vẫn là tài sản giá trị lớn, bị chi phối bởi lãi suất và tâm lý thận trọng.

Cuộc cạnh tranh cũng phân hóa rõ rệt: những hãng có tài chính vững, hệ thống phân phối rộng và hậu mãi tốt sẽ có lợi thế trụ vững, trong khi các doanh nghiệp yếu thế hơn có thể buộc phải thu hẹp quy mô hoặc tái cấu trúc.

Nhìn tổng thể, thị trường ô tô Việt Nam đang bước vào giai đoạn điều chỉnh sau năm nguồn cung tăng nóng. Cuộc đua giảm giá chưa sớm kết thúc, nhưng đây là bước cần thiết để tái lập cân bằng cung - cầu và tạo nền tảng cho chu kỳ phát triển bền vững trong thời gian tới.

Tiến Anh