Nguồn điện tăng nhanh, lưới truyền tải trước áp lực quá tải

Gần 1.800 MW thủy điện đã đấu nối vào lưới điện quốc gia, nhưng tại một số khu vực của Lào Cai, đường dây đang tiệm cận giới hạn truyền tải. Nguồn điện tăng đặt ra yêu cầu mở rộng hạ tầng, tránh để năng lực phát điện bị hạn chế trên đường đưa điện lên hệ thống.

Với doanh nghiệp thủy điện, hiệu quả đầu tư phụ thuộc vào dòng nước về hồ và khả năng tiếp nhận của lưới điện. Ông Phạm Hải Hà - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghiệp Việt Long, cho biết những hạn chế về hạ tầng truyền tải và sự cố trong vận hành đã ảnh hưởng đến sản xuất, gây thiệt hại kinh tế cho doanh nghiệp. Mong muốn của nhà đầu tư là hệ thống đường dây được nâng cấp để các nhà máy thủy điện nhỏ giải tỏa công suất thuận lợi hơn.

Công nhân Xí nghiệp lưới điện cao thế Lào Cai kiểm tra trạm biến áp 110kV bằng camera nhiệt.

Công nhân Xí nghiệp lưới điện cao thế Lào Cai kiểm tra trạm biến áp 110kV bằng camera nhiệt.

Đằng sau kiến nghị ấy là áp lực trên một số đường dây. Tuyến 110kV Thác Bà 2 - Đoan Hùng đã có thời điểm mang tải 94,55% định mức; tuyến Văn Yên - Yên Bái - thủy điện Thác Bà mang tải 94,64%. Khi các nhà máy đồng thời phát cao, một số đường dây trung áp, 110kV tiệm cận giới hạn truyền tải, làm giảm khả năng huy động tối đa nguồn điện.

Lào Cai hiện có 109 nhà máy thủy điện đã đấu nối vào lưới điện quốc gia, tổng công suất gần 1.800 MW. Riêng 63 nhà máy đấu nối ở cấp điện áp 110kV có tổng công suất 1.482,4 MW. Khả năng vận chuyển điện qua hệ thống này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả khai thác nguồn thủy điện trên địa bàn.

Trạm biến áp Séo Mý Tỷ 2, xã Tả Van có công suất 250kVA – 35/0,4kV.

Trạm biến áp Séo Mý Tỷ 2, xã Tả Van có công suất 250kVA – 35/0,4kV.

Áp lực còn xuất hiện tại các trạm biến áp 220kV. Trong chế độ tách lưới mua điện Trung Quốc, một máy biến áp phía nhận điện Việt Nam tại mỗi trạm Bảo Thắng và Yên Bái thường mang tải khoảng 90 - 100% để giải tỏa nguồn điện khu vực.

Hệ thống điện cơ bản vẫn vận hành ổn định, tuy nhiên, những thời điểm mang tải cao cho thấy khả năng tiếp nhận thêm nguồn tại một số khu vực đang chịu sức ép. Khi nguồn điện mới tiếp tục được đưa vào vận hành, khoảng cách giữa công suất nhà máy và năng lực lưới điện sẽ càng khó xử lý nếu đầu tư thiếu đồng bộ.

Nghĩa Lộ trước sức ép nguồn điện mới

Tại Nghĩa Lộ, tổng công suất các nhà máy thủy điện đang phát lên lưới qua Trạm biến áp 110kV Nghĩa Lộ là 260,4 MW. Theo quy hoạch, khu vực dự kiến tiếp nhận thêm 170,8 MW, nâng tổng công suất lên 431,2 MW.

Đáng chú ý, phần nguồn điện phát lên lưới trung áp rồi qua hai máy biến áp 25 MVA để nâng lên cấp 110kV dự kiến tăng từ 52,3 MW lên 125,9 MW. Với quy mô này, Công ty Điện lực Lào Cai xác định hạ tầng hiện trạng sẽ không đáp ứng yêu cầu giải tỏa nguồn điện.

Bài toán không dừng ở việc thay máy biến áp lớn hơn. Điện sau khi được nâng áp vẫn cần đường dây đủ năng lực để truyền đi. Nếu nguồn điện tiếp tục tập trung về cùng một điểm trong khi các tuyến kết nối chưa được mở rộng, áp lực sẽ chuyển từ thiết bị này sang thiết bị khác.

Đội Quản lý điện lực khu vực Nghĩa Lộ kiểm tra lưới điện, bảo đảm vận hành an toàn, ổn định.

Đội Quản lý điện lực khu vực Nghĩa Lộ kiểm tra lưới điện, bảo đảm vận hành an toàn, ổn định.

Các phương án được ngành điện đề xuất gồm nâng công suất Trạm biến áp 110kV Nghĩa Lộ từ hai máy 25 MVA lên hai máy 63 MVA; chuyển đấu nối một số thủy điện về phía 110kV của Trạm biến áp 220kV Nghĩa Lộ; xây dựng đường dây tạo mạch vòng. Dự án đường dây và Trạm biến áp 110kV Văn Chấn cũng được đề nghị đưa từ giai đoạn 2031 - 2035 về giai đoạn 2026 - 2030.

Trong khi chờ hạ tầng được bổ sung, điều tiết phát điện là giải pháp cần thiết, nhưng khả năng này có giới hạn do nhiều thủy điện nhỏ thuộc loại dòng chảy hoặc có hồ chứa nhỏ, thời gian tích nước ngắn.

Ông Phạm Hải Hà - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghiệp Việt Long kiến nghị nghiên cứu chính sách giá phù hợp với điện phát trong khung giờ cao điểm mùa nước, đồng thời xem xét tác động của điều chỉnh khung giờ mua điện đến phương án vận hành và hiệu quả đầu tư. Hiệu quả điều tiết cần được tính cùng đặc điểm từng nhà máy và khả năng tiếp nhận của lưới điện.

Mở đường cho điện từ khâu đầu tư

Một chi tiết đáng lưu ý là khoảng 300 MW nguồn điện trong quy hoạch chưa nêu rõ điểm đấu nối. Khi đường đi của điện chưa được xác định, việc tính toán khả năng giải tỏa và thỏa thuận đấu nối đều gặp khó khăn.

Dự án đường dây 500kV Lào Cai - Vĩnh Yên. (Ảnh: Báo QĐND)

Dự án đường dây 500kV Lào Cai - Vĩnh Yên. (Ảnh: Báo QĐND)

Với các công trình lưới điện, vướng mắc nằm ở quy hoạch, thủ tục và mặt bằng. Đường dây 220kV Bát Xát - Bảo Thắng/Trạm biến áp 500kV Lào Cai phải điều chỉnh đoạn tuyến do vướng quy hoạch khoáng sản. Đường dây 220kV Than Uyên - Trạm 500kV Lào Cai còn vướng mặt bằng tại 37 khoảng néo.

Những trở ngại này cho thấy muốn đẩy nhanh tiến độ xây dựng phải giải quyết đồng thời các điều kiện để công trình có thể triển khai.

Đại diện Công ty TNHH Dịch vụ và Năng lượng Trường An cũng phản ánh khó khăn về quy hoạch, thủ tục đầu tư, đấu nối và giải tỏa công suất khi phát triển điện mặt trời; đề nghị làm rõ phương án kết nối, trách nhiệm quản lý, vận hành và đẩy nhanh đầu tư lưới điện.

Ông Nguyễn Đức Thiện - Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Bắc khẳng định, sẵn sàng phối hợp phát triển lưới điện, đồng thời đề nghị các nhà đầu tư cập nhật tiến độ dự án, phối hợp ngay từ giai đoạn chấp thuận chủ trương đầu tư.

Lào Cai có lợi thế phát triển nguồn điện, nhưng lợi thế ấy chỉ được khai thác đầy đủ khi có đường truyền điện an toàn. Mỗi dự án nguồn cần gắn với phương án đấu nối rõ ràng và tiến độ lưới điện khả thi. Đó là điều kiện để tránh lãng phí năng lực phát điện, bảo vệ hiệu quả đầu tư và đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng.

Anh Dũng

Nguồn Lào Cai: https://baolaocai.vn/nguon-dien-tang-nhanh-luoi-truyen-tai-truoc-ap-luc-qua-tai-post914656.html