Nguồn lực tái cơ cấu nông nghiệp

Lãnh đạo xã Chiềng Sinh hướng dẫn người dân kỹ thuật chăm sóc cây mắc ca.

Trên diện tích nương kém hiệu quả trước đây, người dân xã Chiềng Sinh từng bước mở rộng diện tích cà phê, mắc ca theo định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa. Quá trình chuyển đổi cây trồng được triển khai gắn với dự án hỗ trợ sản xuất, từ tuyên truyền, vận động người dân đăng ký diện tích đến hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc cây. Nguồn vốn hỗ trợ từng bước được chuyển hóa thành diện tích cây trồng mới, tạo nền tảng phát triển vùng nguyên liệu tại địa phương.

Năm 2026, xã Chiềng Sinh được UBND tỉnh giao gần 12 tỷ đồng nguồn vốn sự nghiệp các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025 chuyển nguồn sang năm 2026 để triển khai các dự án hỗ trợ sản xuất. Trên cơ sở nguồn vốn được giao, xã đã xây dựng kế hoạch, triển khai 41 dự án liên kết sản xuất trồng và chăm sóc cà phê, mắc ca. Đến nay, toàn xã trồng mới hơn 718ha cà phê và 400ha mắc ca, hoàn thành và vượt kế hoạch đề ra.

Ông Đỗ Văn Sơn, Chủ tịch UBND xã Chiềng Sinh cho biết: “Ngay từ đầu năm, xã đã tổ chức tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi cây trồng trên nương, đăng ký diện tích tham gia dự án. Trên cơ sở rà soát diện tích đăng ký, xã xây dựng các dự án liên kết sản xuất cà phê, mắc ca phù hợp với điều kiện thực tế. Năm nay, xã tập trung gieo ươm cây giống để đáp ứng nhu cầu trồng mới cà phê”.

Từ nguồn lực hỗ trợ, người dân có thêm điều kiện tiếp cận phương thức sản xuất mới, từng bước nâng cao kiến thức và kỹ thuật canh tác. Năm nay, hộ ông Cà Văn Hoàng, bản Đông Thấp (xã Chiềng Sinh) trồng mới khoảng 2ha cà phê. Đây là lần đầu tiên gia đình ông tham gia dự án trồng cà phê nên các khâu chuẩn bị đất, đào hố, xuống giống và chăm sóc đều thực hiện theo hướng dẫn của cán bộ chuyên môn. Ông Hoàng cho biết: “Cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã đã xuống tận bản hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc cà phê. Nhờ đó, gia đình nắm rõ hơn quy trình sản xuất, chủ động áp dụng vào thực tế. Đến nay, vườn cà phê sinh trưởng, phát triển tốt”.

Tại xã Quài Tở, nguồn vốn sự nghiệp các chương trình mục tiêu quốc gia được tập trung cho các dự án liên kết sản xuất gắn với phát triển cây trồng có lợi thế. Năm 2026, tổng nguồn vốn được phân bổ cho địa phương là hơn 18,7 tỷ đồng. UBND xã Quài Tở đã triển khai 9 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị. Toàn bộ dự án đều tập trung hỗ trợ phát triển cà phê và mắc ca. Đến hết tháng 9/2026, xã đã giải ngân hơn 11,9 tỷ đồng, đạt 63,7% kế hoạch vốn. Thời gian còn lại của năm, UBND xã tiếp tục chỉ đạo cơ quan chuyên môn triển khai nội dung dự án, hoàn thiện hồ sơ, thủ tục theo quy định, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân nguồn vốn.

Ông Nhữ Duy Đông, Chủ tịch UBND xã Quài Tở cho biết: “UBND xã tiếp tục đôn đốc các đơn vị liên quan, tập trung tháo gỡ những khó khăn trong quá trình triển khai, phấn đấu hoàn thành giải ngân kế hoạch vốn”.

Bên cạnh cà phê, mắc ca, một số địa phương lựa chọn những cây trồng phù hợp với điều kiện sản xuất để phát triển vùng nguyên liệu. Tại xã Núa Ngam, năm 2026, UBND xã triển khai 18 dự án phát triển sản xuất dứa với 168 hộ dân tham gia, tổng diện tích trồng mới 44,63ha. Đến hết tháng 9, có 15/16 dự án đã hoàn thành giải ngân, một dự án đang triển khai thực hiện.

Năm 2026, tỉnh Điện Biên triển khai nguồn vốn sự nghiệp các chương trình mục tiêu quốc gia, gồm nguồn vốn chuyển tiếp giai đoạn 2021 - 2025 và nguồn vốn giao mới năm 2026. Trong đó, nguồn vốn chuyển nguồn sang năm 2026 là 278,5 tỷ đồng và nguồn kinh phí giao mới năm 2026 là 30,962 tỷ đồng. Nguồn vốn được sử dụng để hỗ trợ phát triển sản xuất, cung ứng giống, vật tư, chuyển giao kỹ thuật và xây dựng mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm. Trong bối cảnh ngân sách địa phương hạn chế, đây là nguồn lực quan trọng giúp các địa phương tổ chức thực hiện mục tiêu chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển nông nghiệp hàng hóa.

Đến hết tháng 9/2026, toàn tỉnh đã phê duyệt và triển khai 350 dự án, mô hình hỗ trợ phát triển sản xuất với 11.625 lượt hộ tham gia. Trong đó 257 dự án liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị và 93 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng. Các dự án tập trung vào những cây trồng chủ lực, có lợi thế, phù hợp với điều kiện sản xuất và định hướng phát triển nông nghiệp của địa phương. Tổng nguồn vốn sự nghiệp các chương trình mục tiêu quốc gia chuyển nguồn sang năm 2026 đã giải ngân 216,950 tỷ đồng, đạt 77,9%. Trong khi đó, nguồn vốn giao mới năm 2026 chưa giải ngân. Kết quả bước đầu cho thấy, nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia góp phần hình thành, mở rộng một số vùng sản xuất tập trung, phát huy tiềm năng đất đai và tạo điều kiện để người dân tham gia các mô hình sản xuất có tổ chức. Một số dự án đã bước đầu kết nối người dân với doanh nghiệp, hợp tác xã và đơn vị chủ trì liên kết, tạo tiền đề mở rộng vùng nguyên liệu.

Nguồn vốn sự nghiệp chương trình mục tiêu quốc gia mở thêm cơ hội để tỉnh Điện Biên chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát huy lợi thế đất đai và phát triển nông nghiệp hàng hóa. Để nguồn lực này thực sự trở thành động lực tái cơ cấu nông nghiệp, các địa phương cần đẩy nhanh tiến độ thực hiện, nâng cao chất lượng từng dự án, đồng thời củng cố liên kết sản xuất và tiêu thụ. Khi diện tích cây trồng mới được chuyển hóa thành vùng nguyên liệu có đầu ra ổn định, hiệu quả đầu tư được khẳng định và tạo nền tảng bền vững nâng cao thu nhập cho người dân.