Nguy cơ mất an toàn khi đi rừng mùa mưa lũ

Người dân khu vực A Lưới đi rừng mùa mưa lũ được lực lượng kiểm lâm vận động, hỗ trợ về nhà. Ảnh: NVCC 

Hiểm nguy

Địa hình miền núi vốn có nhiều khe suối, sườn dốc, đường mòn nhỏ và những khu vực giao thông cách trở. Khi mưa lớn kéo dài, đất đá ngấm nước làm gia tăng nguy cơ sạt trượt; dòng chảy ở các khe suối có thể thay đổi nhanh chóng, khiến những lối đi vốn quen thuộc trở nên nguy hiểm. Chỉ một thời điểm nước dâng bất ngờ cũng có thể khiến người đi rừng không kịp trở tay, bị cô lập hoặc không thể trở về nhà theo kế hoạch.

Nhiều người dân có thói quen vào rừng làm nương rẫy từ sáng sớm, mang theo lương thực và dụng cụ lao động để ở lại nhiều ngày. Tuy nhiên, khi thời tiết chuyển xấu, việc liên lạc với gia đình và chính quyền địa phương có thể bị gián đoạn khiến công tác tìm kiếm, cứu nạn gặp nhiều trở ngại. Nếu không được phát hiện và hỗ trợ kịp thời, người đi rừng dễ rơi vào tình trạng thiếu lương thực, nước uống...

Qua các mùa mưa bão, khu vực miền núi TP. Huế đã ghi nhận nhiều trường hợp người dân đi rừng bị mất liên lạc, mắc kẹt do nước lũ dâng cao. Trong đợt mưa lớn kéo dài từ đầu đến giữa tháng 9 vừa qua đã có một người dân ở xã Khe Tre vào rừng, mất liên lạc 3 ngày, tại vùng rừng núi thuộc thượng nguồn nhánh Tả Trạch sông Hương, địa phận xã Khe Tre. Ngay sau đó, lực lượng chức năng địa phương đã huy động người và tổ chức các phương án tìm kiếm để đưa nạn nhân về nhà an toàn.

Trước đó, vào tháng 9/2021, sau bão số 5, huyện Nam Đông (cũ) ghi nhận có khoảng 74 người dân ở các xã đi rừng làm nương rẫy nhiều ngày và bị mất liên lạc. Cũng trong tháng 9/2021, 5 người dân ở địa bàn huyện A Lưới cũ đi làm nương rẫy trong rừng từ sáng sớm, đến chiều, khi cả nhóm chuẩn bị lội qua sông A Sáp để trở về nhà thì nước lũ dâng nhanh khiến họ bị cô lập. Trước tình huống này, Đồn Biên phòng cửa khẩu A Đớt phối hợp với các lực lượng chức năng tổ chức ứng cứu, đưa cả 5 người trở về an toàn.

Không để người dân vào rừng khi thời tiết xấu

Theo ông Hồ Văn Sao, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực A Lưới, ngoài nhiệm vụ bảo vệ rừng, lực lượng kiểm lâm còn có trách nhiệm giám sát, vận động, hỗ trợ người dân ra khỏi rừng khi có dự báo thời tiết xấu. Đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm hạn chế tình trạng người dân bị mắc kẹt, mất liên lạc hoặc gặp tai nạn trong rừng. Để ngăn người dân vào rừng mùa mưa bão cần có sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền địa phương, lực lượng kiểm lâm, biên phòng và các đơn vị liên quan. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhất là tại những địa bàn có đông người dân làm nương rẫy và thói quen lưu lại trong rừng nhiều ngày.

Chủ tịch UBND xã Nam Đông Nguyễn Văn Hóa thông tin, chính quyền địa phương đã tổ chức các hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về những nguy cơ khi vào rừng trong mùa mưa lũ; khuyến cáo người dân theo dõi sát diễn biến thời tiết để chủ động phòng tránh khi có dự báo thời tiết bất lợi.

Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Biến đổi khí hậu thành phố Huế Đặng Văn Hòa cho biết, trên địa bàn thành phố hiện có nhiều hộ dân sinh sống dựa vào kinh tế rừng, từ trồng, chăm sóc, khai thác rừng đến sản xuất nương rẫy. Do phụ thuộc vào nguồn thu nhập này, ngay cả trong mùa mưa bão, một bộ phận người dân vẫn vào rừng để làm việc, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất và nước suối dâng cao.

Trước thực tế đó, đơn vị đã phối hợp với các địa phương có diện tích rừng lớn, đặc biệt là khu vực Nam Đông, A Lưới và các địa bàn vùng núi, gò đồi thuộc huyện Phong Điền, Phú Lộc trước đây... đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức phòng tránh thiên tai. Nội dung tuyên truyền tập trung vào việc cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo thời tiết; nhận diện các nguy cơ mất an toàn khi đi rừng; chủ động sắp xếp công việc sản xuất phù hợp với diễn biến thời tiết, tuyệt đối không chủ quan khi có cảnh báo mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất.

Cùng với sự vào cuộc của chính quyền và lực lượng chức năng, mỗi người dân cần tự nâng cao ý thức bảo vệ mình, không đánh đổi sự an toàn vì công việc, lợi ích trước mắt; chủ động phòng tránh, tuân thủ cảnh báo thiên tai nhằm hạn chế những tai nạn đáng tiếc khi đi rừng mùa mưa lũ.