Nguy cơ rối loạn điện giải, viêm phổi mùa nắng nóng

Những ngày gần đây, tại một số bệnh viện ở TP.HCM, số bệnh nhân đến khám trong những ngày nắng nóng gia tăng khoảng 15%-20%.

Ảnh hưởng sức khỏe nhiều lứa tuổi

Ông NTC (66 tuổi, ngụ TP.HCM) đang điều trị viêm phổi tại khoa Nội hô hấp Bệnh viện Thống Nhất.

Khoảng một tuần trước nhập viện, ông C bắt đầu xuất hiện ho khan, sau đó chuyển sang ho có đờm, kèm sốt nhẹ và cảm giác mệt mỏi. Những ngày tiếp theo, tình trạng khó thở tăng dần, đặc biệt khi gắng sức, kèm đau tức ngực nên gia đình đưa đến Bệnh viện Thống Nhất thăm khám.

Bệnh nhân đến bệnh viện khám trong những ngày nắng nóng gia tăng khoảng 15%-20%. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

Tại đây, qua thăm khám lâm sàng và chụp X-quang, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị viêm hô hấp tiến triển thành viêm phổi, cần nhập viện điều trị. Bệnh nhân được chỉ định dùng kháng sinh, thuốc giảm viêm và hỗ trợ hô hấp. Trong thời gian điều trị, tình trạng sốt giảm dần, nhưng vẫn còn ho và mệt, phải theo dõi thêm vài ngày.

Còn chị TLL (37 tuổi, ngụ TP.HCM) dạo gần đây thường xuyên rơi vào tình trạng chóng mặt, choáng váng, đặc biệt khi phải di chuyển hoặc làm việc ngoài trời. Có lần chị bị say nắng nặng với biểu hiện đau đầu, buồn nôn, người mệt lả, phải vào bệnh viện cấp cứu.

Bác sĩ chẩn đoán chị C có dấu hiệu sốc nhiệt do cơ thể không kịp thích nghi với nhiệt độ cao và mất nước. Bác sĩ dặn cần thận trọng hơn, luôn mang theo nước, hạn chế ra ngoài vào giờ cao điểm nắng gắt và chú ý nghỉ ngơi hợp lý.

Tiếp xúc nắng nóng kéo dài khiến cơ thể tăng tiết mồ hôi đáng kể, làm gia tăng mất nước và điện giải. Ảnh minh họa: THẢO PHƯƠNG

Nhiều hệ lụy do cơ thể mất nước

TS.BS Kiều Xuân Thy, Điều hành Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM - Cơ sở 3, cho hay trong các đợt nắng nóng kéo dài, một số cơ sở y tế ghi nhận xu hướng gia tăng các trường hợp mất nước, rối loạn điện giải, ngất, tụt huyết áp, cũng như các đợt cấp của bệnh tim mạch và thận.

Theo BS Thy, tiếp xúc nắng nóng kéo dài sẽ khiến cơ thể tăng tiết mồ hôi, làm gia tăng mất nước và điện giải. Nếu không được bù đủ có thể dẫn đến giảm thể tích tuần hoàn, ảnh hưởng trực tiếp đến tưới máu não và các cơ quan quan trọng.

TS.BS Kiều Xuân Thy, Điều hành Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM - Cơ sở 3. Ảnh: NVCC

Giai đoạn đầu, người bệnh có thể thấy mệt nhanh, khát nước, đau đầu, chóng mặt, tim đập nhanh hoặc giảm khả năng tập trung. Những biểu hiện này dễ bị bỏ qua vì giống với mệt mỏi thông thường.

Khi mất nước và rối loạn điện giải trở nên rõ rệt hơn, cơ thể bước vào giai đoạn kiệt sức do nhiệt. Lúc này có thể xuất hiện vã mồ hôi nhiều, buồn nôn, chuột rút, choáng váng và tiểu ít.

Nếu cơ thể mất khả năng điều hòa thân nhiệt, thân nhiệt trung tâm tăng cao kèm rối loạn thần kinh trung ương, người bệnh có thể lơ mơ, lú lẫn, nói khó, co giật hoặc hôn mê. Đây là biểu hiện của sốc nhiệt, cần được xử trí khẩn cấp vì nguy cơ tổn thương đa cơ quan, thậm chí tử vong.

BS Thy chia sẻ thêm, mất nước kéo dài làm tăng độ cô đặc của máu, đồng thời gây biến động huyết áp và rối loạn điện giải. Những thay đổi này tạo áp lực lên hệ tim mạch và có thể làm mất ổn định ở người có yếu tố nguy cơ.

Ở người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh mạn tính là những đối tượng dễ bị ảnh hưởng do khả năng điều hòa thân nhiệt kém hoặc dự trữ sinh lý hạn chế.

Tuy nhiên, người trẻ khỏe vẫn có thể gặp biến chứng nếu làm việc hoặc tập luyện cường độ cao trong điều kiện nắng gắt, đặc biệt khi không bổ sung nước đầy đủ. Thực tế cho thấy nhiều ca sốc nhiệt nặng xảy ra ở nhóm này do đánh giá thấp nguy cơ và thiếu biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Bệnh nhân đến thăm khám và điều trị tại Bệnh viện Thống Nhất. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

Viêm phổi mùa nắng nóng

Tại Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM), số bệnh nhân khám, điều trị bệnh hô hấp gần đây có xu hướng gia tăng. BS CKII Nguyễn Duy Cường, Phó trưởng khoa Nội hô hấp, cho biết viêm phổi là một trong những bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp dưới phổ biến và nguy hiểm, đặc biệt ở người cao tuổi.

Đây là nhóm bệnh được ghi nhận trong nắng nóng hiện tại. Không chỉ phổ biến, bệnh viêm phổi còn diễn tiến nặng do tuổi lớn, đề kháng suy giảm, kèm nhiều bệnh lý nền như tim mạch, đái tháo đường hay tăng huyết áp.

Khác với người trẻ thường có biểu hiện rõ ràng như ho nhiều, ho có đờm hoặc khó thở, viêm phổi ở người cao tuổi lại diễn tiến âm thầm, chỉ đơn giản là ho kéo dài hoặc mệt mỏi nhẹ. Điều này khiến nhiều người dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường và tự mua thuốc điều trị tại nhà.

“Khi dùng thuốc không đỡ, bệnh nhân mới đến bệnh viện và lúc này không ít trường hợp đã ở tình trạng viêm phổi nặng. Việc phát hiện muộn khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp, khó khăn hơn. Người bệnh phải sử dụng kháng sinh, theo dõi sát, kéo dài thời gian điều trị” - BS Cường cảnh báo.

Tuy nhiên đáng lo ngại, việc sử dụng kháng sinh không đúng cách, tự ý mua thuốc điều trị khi chưa có chỉ định của bác sĩ có thể làm tăng nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc. Sức đề kháng suy giảm ở người cao tuổi cũng khiến họ dễ nhiễm các tác nhân gây bệnh từ môi trường cộng đồng, làm tăng nguy cơ biến chứng nặng.