Nguy hiểm từ chất bảo quản trong hàng triệu lọ C sủi giả vừa bị triệt phá như thế nào?
Trong vụ sản xuất, kinh doanh hơn 1,2 triệu viên sủi giả vừa bị Công an TP Hà Nội triệt phá, kết quả kiểm nghiệm cho thấy hàm lượng chất bảo quản Natri Benzoat trong các sản phẩm vượt ngưỡng cho phép từ 20 đến 33 lần.
"Công bố một đằng, sản xuất một nẻo"
Công ty TNHH Sản xuất Dược - Mỹ phẩm Vintechpharm (xã Hồng Vân, Hà Nội) do Nguyễn Thế Vinh làm giám đốc có hoạt động chính là sản xuất thực phẩm chức năng và sản xuất viên sủi các loại.
Công ty này tung ra thị trường nhiều sản phẩm viên sủi với quảng cáo "nổ" như tăng sức đề kháng, thải độc, mát gan... Các sản phẩm được bán trên nền tảng thương mại điện tử như Tik Tok Shop, Shopee...
Sau một thời gian dài hoạt động và bán hàng triệu sản phẩm cho người tiêu dùng, ngày 17/8/2026, Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an TP Hà Nội phối hợp với các lực lượng chức năng khám xét khẩn cấp cơ sở sản xuất của công ty này.
Trong quá trình điều tra, lực lượng chức năng phát hiện nội dung bản công bố sản phẩm của công ty không trùng khớp với nhãn hàng hóa, hồ sơ công bố chưa đầy đủ.
Đồng thời, tạm giữ, niêm phong hơn 1,2 triệu sản phẩm viên sủi tại cơ sở sản xuất và 3 cơ sở, quầy thuốc đã mua hàng.


Lực lượng chức năng kiểm tra các lọ C sủi giả.
Hơn 1,2 triệu lọ sủi Vintechpharm được quảng cáo với nhiều công dụng như tăng sức đề kháng, thải độc, mát gan nhưng bị phát hiện có thành phần không đúng công bố và chất bảo quản vượt quy định.
Kết quả phân tích 4 mẫu sản phẩm tại các cơ quan kiểm nghiệm cho thấy Natri Benzoat (chất bảo quản) có hàm lượng 4,18 - 6,78%, trong khi mức cho phép theo quy định là không quá 0,2%, vượt từ 20 - 33 lần.
Đáng chú ý, một số thành phần như vitamin B1, B3, B6 và các hoạt chất được quảng cáo trên nhãn không được phát hiện trong sản phẩm.
Việc thực phẩm chức năng "công bố một đằng, sản xuất một nẻo" không còn là mới, đã có nhiều vụ việc được phát hiện, khởi tố và xử lý trong thời gian qua. Tuy nhiên, công ty này vẫn "điếc không sợ súng". Đặc biệt, trách nhiệm quản lý và hậu kiểm cơ sở sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe vẫn còn lỏng lẻo.
Nguy hiểm đến tiêu hoá, gan, thần kinh và nguy cơ ung thư
Chia sẻ với phóng viên Báo Công an nhân dân về chất Natri Benzoat có hàm lượng 4,18 - 6,78% trong 4 mẫu sản phẩm C sủi mà cơ quan Công an mang đi kiểm nghiệm cho kết quả vượt mức quy định từ 20-33 lần, BSCKI Chu Đức Thành, Khoa Điều trị tích cực và Chống độc, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết, chất bảo quản Natri Benzoat (E211) là phụ gia quen thuộc trong công nghiệp thực phẩm, đồ uống và dược phẩm nhằm ức chế vi khuẩn, nấm mốc trong môi trường acid (pH dưới 4,5).
Tuy nhiên, ranh giới giữa an toàn và ngộ độc phụ thuộc chặt chẽ vào liều lượng nạp vào cơ thể. Khi bị đưa vào các sản phẩm tiêu dùng với hàm lượng vượt quy chuẩn gấp nhiều lần, E211 trở thành mối đe dọa trực tiếp đến chuyển hóa và sức khỏe thần kinh, đặc biệt là ở trẻ nhỏ.

BS Chu Đức Thành, Khoa Điều trị tích cực và Chống độc, Bệnh viện 19-8.
Theo BS Thành, E211 được các cơ quan quản lý (WHO, FDA, Bộ Y tế Việt Nam) kiểm soát rất khắt khe: Hàm lượng trong sản phẩm tối đa từ 0,05% đến 0,1% (khoảng 1.000 mg/kg sản phẩm, một số nhóm đặc thù tối đa không quá 0,2%). Nếu vượt quá 0,1%, chất này thậm chí đã bắt đầu làm biến đổi mùi vị sản phẩm.
Mức nạp hàng ngày chấp nhận được chỉ từ 0 đến 5 mg/kg thể trọng/ngày. Ví dụ, một người lớn nặng 50 kg chỉ được phép nạp tối đa 250 mg/ngày. Đối với một trẻ em nặng 15 kg, ngưỡng tối đa an toàn cả ngày chỉ là 75 mg.
"Khi hàm lượng trong sản phẩm bị gian lận hoặc độn lên cao (như các vụ làm giả thực phẩm, viên sủi chứa đến 4% - 6% benzoat), người dùng chỉ cần uống 1 sản phẩm là đã nạp gấp hàng chục lần ngưỡng an toàn của cả ngày, dẫn tới ngộ độc quá liều cấp hoặc mạn tính", BS Chu Đức Thành cảnh báo.
Bác sĩ cũng đưa ra mức cảnh báo nguy hiểm khi dùng quá liều gây kích ứng mạnh niêm mạc dạ dày - ruột, gây buồn nôn, nôn mửa dữ dội, đau thượng vị, viêm loét niêm mạc và tiêu chảy.
Dùng quá liều còn gây quá tải hệ thống thải độc của gan, gây nhiễm toan chuyển hóa, ức chế hô hấp tế bào và gây độc cho tế bào gan, thận.
Bên cạnh đó còn gây phản ứng dị ứng và co thắt phế quản, làm bùng phát mày đay, phù mạch, mẩn ngứa; đặc biệt có thể khởi phát cơn co thắt phế quản cấp tính nguy hiểm ở người có cơ địa hen phế quản hoặc nhạy cảm với aspirin.
BS Chu Đức Thành cũng đặc biệt cảnh báo trẻ nhỏ là đối tượng nhạy cảm nhất với độc tính của Natri benzoat vì hệ thống enzyme gan chưa hoàn thiện khiến trẻ không thể chuyển hóa kịp lượng benzoat dư thừa, khiến chất độc tích tụ nhanh chóng trong máu dẫn đến toan máu cấp tính, suy gan và ức chế thần kinh.
Đặc biệt, nguy cơ tổn thương thần kinh trung ương khi hàng rào máu não của trẻ nhỏ chưa khép kín hoàn toàn. Benzoat tự do nồng độ cao cạnh tranh gắn kết với albumin, đẩy các chất độc nội sinh (đặc biệt là bilirubin) ngấm vào mô não, đe dọa gây tổn thương não bộ.
"Các nghiên cứu nhi khoa quốc tế đã chứng minh sự liên quan mật thiết giữa việc tiêu thụ natri benzoat và hội chứng tăng động giảm chú ý (ADHD). Trẻ em phơi nhiễm thường xuyên với benzoat dễ bị mất tập trung, bồn chồn, rối loạn giấc ngủ, cáu gắt và suy giảm khả năng kiểm soát cảm xúc", BS Chu Đức Thành nhấn mạnh.

Những lọ C sủi được quảng cáo "nổ" bán trên các sàn thương mại điện tử.
Trong các sản phẩm như viên sủi giả, sự kết hợp giữa Natri Benzoat và Vitamin C được cảnh báo là đặc biệt nguy hiểm. Vậy, Cơ chế này là gì?
BS Chu Đức Thành cho biết, đây là mối nguy hiểm độc chất học nghiêm trọng nhất, bởi Natri Benzoat + Vitamin C (Axit Ascorbic) xúc tác bởi nhiệt độ/ánh sáng/kim loại sẽ chuyển hóa thành Benzen + khí CO2.
Khi natri benzoat gặp Vitamin C (Axit Ascorbic), dưới tác động của nhiệt độ môi trường, ánh sáng hoặc ion kim loại xúc tác, phản ứng khử carboxyl sẽ tạo ra Benzen.Benzen là chất sinh ung thư nhóm 1 (theo phân loại của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế - IARC).
Benzen tích lũy trong mô mỡ, tấn công trực tiếp vào tủy xương, phá vỡ cấu trúc nhiễm sắc thể, làm suy giảm dòng tế bào máu và làm tăng đột biến nguy cơ mắc các bệnh ung thư máu ác tính (bạch cầu cấp dòng tủy - AML).
Vì vậy, BS đưa ra khuyến cáo các bậc cha mẹ và người tiêu dùng kiểm tra kỹ nhãn mác trước khi mua sản phẩm. Tập thói quen đọc bảng thành phần. Hạn chế tối đa các sản phẩm chế biến sẵn có mã phụ gia E211 hoặc Sodium Benzoate, đặc biệt là các loại si-rô, bánh kẹo, thạch, nước ngọt có ga dành cho trẻ nhỏ.
BS cũng cảnh báo tuyệt đối không dùng cho trẻ dưới 3 tuổi, cha mẹ không cho trẻ nhỏ sử dụng các loại nước ngọt công nghiệp, thực phẩm ngâm chua hoặc các loại dược phẩm trôi nổi không rõ nguồn gốc.
Đồng thời, tuyệt đối không mua viên sủi vitamin, thực phẩm bảo vệ sức khỏe không rõ nguồn gốc, giá rẻ bất thường trên mạng. Nếu sản phẩm vừa chứa Vitamin C vừa chứa Natri Benzoat liều cao, nguy cơ sinh độc chất Benzen là rất hiện hữu.
Nếu trẻ hoặc người lớn sau khi uống sản phẩm xuất hiện nôn ói nhiều, đau bụng dữ dội, khó thở, thở nhanh sâu (dấu hiệu toan chuyển hóa), lơ mơ hoặc nổi mày đay cấp tính, cần đưa ngay đến cơ sở y tế để được xử trí thải độc kịp thời.

