Sự bỏ bê của cha mẹ hủy hoại một đứa trẻ như thế nào?

Tác giả: TS Katriona O’Sullivan / NXB Thế GiớiAlpha Books

Nghèo - Hồi ký của một tiến sĩ lớn lên ở khu ổ chuột

Không chỉ dừng lại ở câu chuyện cá nhân phi thường về một người mẹ tuổi 15 vượt qua cái bẫy nghiện ngập, vô gia cư để trở thành Tiến sĩ và Giảng viên cao cấp tại Đại học Maynooth (Ireland), “Nghèo” của Katriona O’Sullivan còn nêu ra rào cản tầng lớp và bất bình đẳng giáo dục. Cuốn sách cất tiếng đại diện cho những số phận yếu thế, đồng thời khơi gợi lòng trắc ẩn và tinh thần trách nhiệm của cả cộng đồng đối với thế hệ tương lai.

Sự bỏ bê của cha mẹ hủy hoại một đứa trẻ như thế nào?

Trải nghiệm tuổi thơ khốn khó khiến TS Katriona O’Sullivan phải lớn lên thay người lớn. Bà cũng phải học cách thôi dằn vặt vì sai lầm không phải do mình gây ra.

Sự bỏ bê của cha mẹ có thể đẩy trẻ đến nỗi dằn vặt kéo dài suốt đời. Ảnh minh họa: Pexels.

Tình cảnh của mẹ và gia đình chúng tôi ngày càng tệ hơn khi bố vắng mặt. Mẹ Tilly vật vờ vì đói thuốc, lạc lối đến mức như một người vô hồn, và tồi tệ nhất là đứa út - giờ đã chập chững biết đi - cứ lang thang chơi đùa ngay giữa đống hỗn độn đó, mặc chiếc tã bẩn nhem nhuốc cả ngày. Tôi và các anh, chẳng đứa nào đủ sức để làm người chăm sóc.

Mọi chuyện lên đến đỉnh điểm khi đứa út phải vào viện vì bị bỏng nặng. Hôm đó, tâm trạng của mẹ tôi vô cùng tồi tệ. Tôi đã mang bật lửa lên giường cho bà rồi đi xuống nhà. Khoảng một tiếng sau, hộp đồ chơi trong phòng các anh tôi bốc cháy, khói bốc lên âm ỉ. Chúng tôi phải chật vật mãi mới dập được đám cháy. Tôi không hề biết nó bắt đầu thế nào nhưng mẹ đổ lỗi cho tôi. Bà tin chắc tôi là thủ phạm. Thế là tôi bị trách phạt.

Sau đó, tầm giờ ăn tối, mẹ tôi lại nằm trên giường và gọi tôi mang lên cho bà một tách trà. Trong lúc tôi đang pha trà thì đứa út cũng đòi uống.

“Trà boppy”, nó vừa nói vừa kéo tay tôi.

“Bỏ ra nào”, tôi nói. Tôi chỉ muốn mau chóng mang trà lên cho mẹ.

“Trà boppy”, nó lại mè nheo, chìa cái bình rỗng ra rồi cắn kéo núm vú giả.

“Nghịch hỏng thì sẽ không có boppy nữa đâu đấy", tôi nói rồi giật lấy chiếc bình khỏi tay nó, đặt lên bệ bếp ngoài tầm với của nó. Chiếc ấm đun nước rất nặng, tôi phải nhấc nó cao quá đầu mới rót được nước sôi vào tách.

Tôi thêm sữa và đường, khuấy đúng vị mẹ thích, rồi đi nhanh hết mức có thể từ bếp lên cầu thang mà không làm đổ, cầm quai cốc và cố không để nước nóng chạm vào các khớp ngón tay. Lần trước bị bỏng, tôi đã làm rơi cả tách trà.

Khi tôi bước vào phòng, mẹ đưa hai tay ra nhận.

“Cảm ơn con”, bà nói.

Đúng lúc đó, từ dưới bếp vọng lên tiếng hét thất thanh của đứa út và tiếng hét kéo dài không dứt. Tôi hiểu ngay chuyện gì đã xảy ra. Tôi đã để ấm nước bên cạnh tủ lạnh, dây điện vẫn thòng lòng xuống dưới. Trong lúc vội mang trà lên cho mẹ, tôi đã quên không cất lại chỗ cũ.

Đứa nhỏ đã kéo đổ chiếc ấm đầy nước sôi lên người. Tôi biết chắc chắn là như vậy. Tôi kinh hãi.

Tôi lùi dần ra khỏi phòng khi mẹ bật dậy, chửi rủa om sòm. Khi bà lao xuống cầu thang, tôi liền chạy vào phòng tắm và co mình trong góc, đôi vai trần dính chặt vào thành bồn tắm bằng nhựa lạnh ngắt.

Đứa út đã bị bỏng.

Tiếng ồn ào ở dưới nhà cứ kéo dài mãi. Xe cứu thương đến. Tôi vẫn cuộn mình trong phòng tắm cho đến giờ đi ngủ rồi mới lẻn về phòng mình.

Đứa út phải nằm viện suốt mấy tuần liền. Tôi thấy vô cùng có lỗi.

[...]

Tôi thấy có lỗi vì tất cả mọi chuyện. Vì những gì chúng tôi đã phải trải qua, những gì đã thấy và những bài học đã phải nhận. Mọi thứ lẽ ra không nên tồi tệ như vậy. Với những thấu hiểu hôm nay về những năm đầu đời ấy, tôi ước mình đã là một người chị tốt hơn. Nhưng tất cả chúng tôi khi đó chỉ đang cố sống sót, từng người một. Và chúng tôi không thể quay ngược được thời gian.

Mỗi lần em gái tôi thay quần áo và nhìn vết sẹo lồi màu hồng nhăn nheo nơi nước sôi dội vào, ánh mắt của mẹ như muốn đổ hết mọi tội lỗi lên đầu tôi. Nhưng tôi biết mình không có lỗi.

Lẽ ra tôi không nên là người pha trà, đứa út không nên ở trong bếp. Và mẹ tôi không nên nằm lười trên giường. Ngay lúc đó, khi mọi chuyện xảy ra, tôi đã biết không phải lỗi của mình. Tất cả là lỗi của mẹ tôi.