Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia Ural M.P.Mussorgsky.

Công chúng và những người yêu nhạc đã biết về Nguyễn Bảo Yến khi cách đây hơn 10 năm, cô là giọng ca duy nhất của khu vực châu Âu đoạt ngôi vị Quán quân Sao Mai năm 2015 do VTV tổ chức ở dòng nhạc thính phòng. Khi trở về nước tham dự cuộc thi, Bảo Yến đang là sinh viên theo học ngành thanh nhạc tại Liên bang Nga.

Sở hữu một chất giọng đẹp, có kỹ thuật thanh nhạc tốt và bản lĩnh sân khấu vững vàng, cô đã vượt qua nhiều thí sinh triển vọng và khẳng định được tài năng của mình, giành ngôi Quán quân năm ấy đầy thuyết phục.

Trở thành nữ Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam tại nước ngoài là cả hành trình miệt mài 13 năm khổ luyện và nghiên cứu của Quán quân Sao Mai 2015.

Hành trình đến với học vị Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc của Nguyễn Bảo Yến hôm nay bắt đầu từ năm 2013, khi cô nhận học bổng toàn phần theo diện Hiệp định hợp tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam với Liên bang Nga.

Từ những ngày đầu làm quen với bảng chữ cái Nga, vượt qua rào cản ngôn ngữ, khí hậu và văn hóa, cô từng bước khẳng định mình tại Nhạc viện Quốc gia Ural M.P.Mussorgsky. Năm 2020, Nguyễn Bảo Yến tốt nghiệp hệ chuyên gia chuyên ngành thanh nhạc-biểu diễn nhà hát với tấm bằng xuất sắc và tiếp tục được cấp học bổng học lên nghiên cứu sinh. Giai đoạn học tập của cô cũng trùng với thời điểm đại dịch Covid-19 và nhiều biến động quốc tế và ở nước bạn, khiến hành trình càng thêm thử thách.

Nguyễn Bảo Yến (thứ hai từ trái sang) tại lễ trao danh hiệu Quán quân Sao Mai năm 2015 ở dòng nhạc thính phòng do VTV tổ chức.

Nguyễn Bảo Yến chia sẻ về những năm tháng sinh viên học tập ở Nga: “Tôi được sống trong một nền văn hóa của nghệ thuật thanh nhạc đỉnh cao với những người thầy, người cô không chỉ dạy kỹ thuật thanh nhạc mà còn truyền cho mình cả tâm hồn và nhân cách của một người nghệ sĩ chân chính. Đó không chỉ là kiến thức mà còn là những trải nghiệm đáng nhớ, đáng trân trọng”.

Năm 2023, Nguyễn Bảo Yến hoàn thành chương trình nghiên cứu sinh và trở về Việt Nam hoạt động nghệ thuật, đồng thời tiếp tục hoàn thiện luận án Tiến sĩ để đủ điều kiện bảo vệ. Song song với học thuật, Nguyễn Bảo Yến vẫn duy trì hoạt động biểu diễn sôi nổi trong nước. Cô xuất hiện tại nhiều sân khấu lớn, các chương trình nghệ thuật trọng điểm, trong đó có chương trình “Điều còn mãi”, để lại dấu ấn với giọng soprano trong sáng, giàu cảm xúc.

Nguyễn Bảo Yến và giảng viên hướng dẫn luận án Julia Anatolyevna FinkelSten (bên phải).

Trên các sàn diễn sân khấu, Nguyễn Bảo Yến theo đuổi dòng nhạc opera, cổ điển, thính phòng và các ca khúc cách mạng, quê hương. Những trích đoạn như: “Cavatina Norina” trích vở Opera “Don Pasquale” của Donizetti, “Nữ hoàng bóng đêm” trích vở “Cây sáo thần” của Mozart đã góp phần định hình phong cách nghệ thuật riêng của cô.

Những người yêu nhạc và giới báo chí không chỉ thấy ở Nguyễn Bảo Yến một ca sĩ tài năng của dòng nhạc opera mà còn được thấy ở cô những khát vọng vươn lên trong nghề nghiệp.

Cô từng tâm sự: “Tôi muốn những người thầy đã chắp cánh cho mình cảm thấy công lao bỏ ra đã được đền đáp xứng đáng bằng chính ý thức vươn lên trong nghề nghiệp và hoàn thiện mình trong âm nhạc, thấy được sự say mê, trân trọng giá trị nghệ thuật của tôi”. Đó cũng là động lực để nữ ca sĩ trẻ Việt Nam miệt mài theo đuổi con đường sự nghiệp đã chọn, chinh phục những đỉnh cao học thuật trong lĩnh vực âm nhạc.

Luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc của Nguyễn Bảo Yến được các thành viên Hội đồng đánh giá luận án nhận xét cao về chuyên môn và thống nhất công nhận, trao học vị Tiến sĩ.

Tại buổi lễ bảo vệ luận án Tiến sĩ âm nhạc, tất cả các thành viên của Hội đồng đánh giá của Nhạc viện Quốc gia Ural M.P.Mussorgsky đã thống nhất cho điểm cao và bỏ phiếu kín đồng ý công nhận học vị Tiến sĩ cho Nguyễn Bảo Yến, một dấu mốc quan trọng sau hành trình 13 năm học tập và rèn luyện tại xứ sở bạch dương của nữ ca sĩ Việt Nam.

Chủ tịch Hội đồng đánh giá luận án của Nhạc viện là Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Anatoly Moysevich Tsuker đã trực tiếp đọc quyết định công nhận học vị Tiến sĩ cho Nguyễn Bảo Yến. Buổi bảo vệ gây nhiều ấn tượng khi nữ ca sĩ thể hiện khả năng tiếng Nga lưu loát, lập luận chặt chẽ và trả lời trôi chảy các câu hỏi phản biện. Phần phát biểu kết thúc chân thành, giàu cảm xúc của cô cũng khiến hội đồng xúc động.

Giáo sư, Nghệ sĩ Công huân Svietlana Vladimirovna Zaliznyak.

Bà Svietlana Vladimirovna Zaliznyak Giáo sư, Nghệ sĩ Công huân Cộng hòa Sakha (Yakutia) thuộc Liên bang Nga, thành viên Hội đồng Nghệ thuật thanh nhạc Bộ Văn hóa Liên bang Nga, đồng thời là Trưởng khoa Thanh nhạc của Nhạc viện Quốc gia Ural M.P.Mussorgsky, một nghệ sĩ có 35 năm là solist của Nhà hát opera và ballet Yekaterinburg, nhận xét đầy tự hào về học trò của mình: “Nguyễn Bảo Yến là nghệ sĩ có mục tiêu rõ ràng, tinh thần học hỏi cao và sở hữu giọng soprano trữ tình màu sắc (lyric-coloratura soprano) với âm sắc ấm áp, tinh tế”.

Bà Galina Rubenovna Taraeva - thành viên Hội đồng đánh giá luận án của Nhạc viện Quốc gia Ural M.P.Mussorgsky.

Trở thành ca sĩ Việt Nam đầu tiên được đào tạo bài bản và bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ âm nhạc tại nước ngoài, Nguyễn Bảo Yến không giấu được niềm xúc động. Nhìn lại chặng đường 13 năm, cô gọi đó là hành trình của ý chí và nghị lực, nơi cô vừa học tập, làm việc, vừa làm mẹ và vượt qua nhiều biến động của cuộc sống. Cô chia sẻ: “Có những lúc tưởng như bế tắc vì vô vàn khó khăn nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc bỏ cuộc”.

Học vị Tiến sĩ của Quán quân Sao Mai không chỉ là thành quả của riêng Nguyễn Bảo Yến, mà còn là minh chứng cho sự bền bỉ của một nghệ sĩ theo đuổi con đường hàn lâm, góp phần khẳng định vị thế của nghệ sĩ Việt Nam trên bản đồ âm nhạc quốc tế.

Bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ là hành trình của ý chí và nghị lực, nơi Nguyễn Bảo Yến vừa học tập, làm việc, vừa làm mẹ và vượt qua nhiều biến động của cuộc sống trên nước Nga.