Nguyễn Duy Ngọc và những miền ký ức Hà Nội

Nguyễn Duy Ngọc là người có nhiều năm gắn bó với Hà Nội. Ông là hội viên Hội Nhà báo Việt Nam, hội viên Hội Nhiếp ảnh Nghệ thuật Hà Nội; từng đoạt giải Nhì tác phẩm ảnh nghệ thuật của Báo Hànộimới năm 2015 và giải báo chí của Báo Phụ nữ Thủ đô năm 2022. Trước khi đến với văn chương, ông có nhiều năm làm báo, viết về các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, chân dung, phóng sự và đời sống xã hội.

Sự giao thoa giữa báo chí, nhiếp ảnh và những trải nghiệm phong phú đã tạo nên một Nguyễn Duy Ngọc với cách quan sát riêng. Ông không chỉ nhìn sự vật bằng con mắt của người làm báo, chú trọng chi tiết và sự kiện, mà còn cảm nhận bằng tâm hồn nghệ sĩ. Năm 2020, ông xuất bản tiểu thuyết đầu tay “Còi tàu trong đêm”, tiếp đó là “Máu cổ vật” (2025). Bên cạnh sáng tác tiểu thuyết, ông còn bền bỉ viết tản văn, tùy bút về Hà Nội và những điều thân thuộc trong cuộc sống.

Mới đây, Nguyễn Duy Ngọc giới thiệu tới bạn đọc tập tản văn “Chuyện kể Hà Nội”, gồm 43 bài viết ghi lại những câu chuyện về Hà Nội qua nhiều thập kỷ. Có thể kể đến: “Cinema thùng trên bến tàu điện”, “Leng keng tàu điện Bờ Hồ”, “Quốc tế vũ một thời”, “Phim Liên Xô”, “Nghề ảnh một thời”, “Chuyện người đánh máy chữ”, “Người làm guốc nhựa”, “Hà Nội mất hẳn những nghề”... Mỗi câu chuyện là một lát cắt của Hà Nội trong những năm tháng cũ. Ở đó có một thành phố từng trải qua nhiều khó khăn, thiếu thốn nhưng vẫn giàu sức sống, tình người và những niềm vui giản dị.

Bên cạnh không gian phố phường, tác giả dành nhiều trang viết cho tuổi học trò, những rung động đầu đời, tình bạn, tình yêu và hình ảnh những mỹ nhân Hà thành một thời. Qua đó, Hà Nội không chỉ hiện lên bằng cảnh vật, sự kiện mà còn bằng những con người từng sống, yêu thương, trưởng thành và gửi lại một phần thanh xuân trên mảnh đất này. Vẻ đẹp của người phụ nữ Hà Nội được cảm nhận trong sự tổng hòa giữa nhan sắc, phong thái, cách ăn mặc, giao tiếp và nét kín đáo, thanh lịch.

Nhà văn Nguyễn Văn Thọ nhận xét, Nguyễn Duy Ngọc là người có vốn sống dày dặn, hiểu biết sâu sắc về Hà Nội xưa. Đặc biệt, ông có khả năng tái hiện không chỉ diện mạo mà cả đời sống tinh thần của con người trong một giai đoạn lịch sử. Những câu chuyện về cách ăn, cách mặc, thú chơi, nếp sinh hoạt và phép ứng xử của người Hà Nội được ông ghi lại bằng sự am hiểu và tình cảm chân thành.

Thế mạnh của Nguyễn Duy Ngọc nằm ở khả năng quan sát và ghi chép. Chất báo chí đem đến cho trang viết sự cụ thể, xác thực; cảm quan nghệ thuật giúp những chi tiết đời thường vượt khỏi khuôn khổ một bài ghi chép thông thường. Ông không cầu kỳ trong cách diễn đạt mà để ký ức tự nhiên dẫn dắt câu chuyện. Mỗi bài viết giống như một bức ảnh được lưu giữ bằng ngôn từ, có cảnh vật, con người, âm thanh và không khí của một thời.

“Cái thú vị là những ký ức ngắn nhưng nó lại động được đến một cõi sống dài” - đó là nhận xét giàu sức gợi của nhà thơ Văn Công Hùng khi đọc “Chuyện kể Hà Nội”. Hà Nội ấy đã thuộc về quá khứ, nhưng qua những câu chuyện của Nguyễn Duy Ngọc, vẫn hiện diện gần gũi trong ký ức và tình yêu của nhiều thế hệ.n