Nguyên nhân khiến bão số 4 gây mưa rất lớn dài ngày cho miền Bắc

Những điều kiện thuận lợi để bão mạnh lên, gây mưa rất lớn

Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định, bão số 4 đang hoạt động ở khu vực ven biển Quảng Ninh, trong điều kiện nhiệt độ mặt nước biển khá cao, khoảng 32 độ C. Nhiệt độ mặt biển cao cũng xuất hiện dọc khu vực ven biển từ Quảng Ninh đến Nghệ An, tạo nguồn năng lượng và độ ẩm lớn cho bão duy trì hoạt động.

Bên cạnh đó, độ đứt gió hiện ở mức trung tính đến tương đối thuận lợi, chưa gây cản trở đáng kể đối với sự duy trì và phát triển của bão. Tuy nhiên, yếu tố đáng lưu ý nhất hiện nay là bão di chuyển rất chậm và chưa có xu hướng rời nhanh khỏi khu vực.

Bão số 4 gặp nhiều điều kiện thuận lợi gây đợt mưa rất lớn và dài ngày cho miền Bắc. Ảnh: Tuấn Anh

Việc bão tồn tại lâu trên vùng biển có nhiệt độ cao giúp tiếp tục cung cấp hơi ẩm và năng lượng cho hệ thống. Khi bão di chuyển chậm, các dải mây và hoàn lưu của bão cũng có điều kiện duy trì lâu, liên tục đưa ẩm từ biển vào đất liền.

Đây là một trong những nguyên nhân khiến mưa lớn ở miền Bắc có thể kéo dài. Bão không nhất thiết phải mạnh lên đáng kể nhưng nếu tiếp tục di chuyển chậm, mưa to đến rất to có thể xảy ra trong thời gian dài, đồng thời xuất hiện các đợt gió mạnh từng lúc, lúc mạnh, lúc yếu ở khu vực phía Đông Bắc Bộ.

Ông Hoàng Phúc Lâm nhấn mạnh, chính sự "lay lắt", "luẩn quẩn" của bão số 4 đang là diễn biến đáng lưu ý nhất. Bão không nhất thiết phải mạnh lên nhưng việc tồn tại lâu trên vùng biển ấm và di chuyển chậm sẽ khiến mưa to đến rất to kéo dài, kèm gió mạnh từng hồi lúc mạnh, lúc yếu trên khu vực phía đông Bắc bộ.

Đáng chú ý, vùng mưa lớn có xu hướng tập trung tại Quảng Ninh, Hải Phòng, Lạng Sơn và Bắc Ninh. Do đó, dù bão không di chuyển nhanh, mưa ở Bắc Bộ cũng chưa thể giảm nhanh. Người dân cần đề phòng nguy cơ ngập úng tại khu vực đô thị, lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm kèm theo dông, lốc, sét và gió giật mạnh.

Mưa lớn có khả năng gây ra tình trạng ngập úng tại các vùng trũng, thấp, khu đô thị, khu công nghiệp; lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc (thông tin cảnh báo khu vực nguy cơ lũ quét, sạt lở đất thời gian thực được cung cấp trực tuyến trên trang thông tin điện tử của Cục Khí tượng Thủy văn tại địa chỉ: https://luquetsatlo.nchmf.gov.vn và trong bản tin riêng cảnh báo lũ quét, sạt lở đất).

Mưa bão, nắng nóng phức tạp trong tháng tới

Theo bản tin dự báo khí hậu thời hạn tháng trên phạm vi toàn quốc (thời kỳ từ 21/8 đến 20/9/2026) của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, diễn biến thời tiết mưa bão, nắng nóng ở các khu vực còn phức tạp.

Cụ thể, nhiệt độ trung bình trên cả nước được dự báo phổ biến cao hơn 0,5-1 độ so với trung bình nhiều năm. Riêng khu vực duyên hải Nam Trung Bộ có nơi cao hơn 1 độ.

Trong thời kỳ dự báo, hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) trên Biển Đông và khả năng đổ bộ đất liền Việt Nam được nhận định tương đương trung bình nhiều năm. Theo thống kê, trung bình nhiều năm có khoảng 2,4 cơn bão/ATNĐ hoạt động trên Biển Đông và khoảng 1,1 cơn đổ bộ vào đất liền Việt Nam trong cùng thời kỳ. Như vậy, trong một tháng tới, Biển Đông có khả năng xuất hiện khoảng 2-3 cơn bão/ATNĐ, trong đó có thể có một cơn đổ bộ đất liền Việt Nam.

Về lượng mưa, Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Trị được dự báo có tổng lượng mưa phổ biến cao hơn 10-30% so với trung bình nhiều năm. Trong khi đó, các khu vực còn lại của Trung Bộ và Tây Nam Bộ có lượng mưa phổ biến thấp hơn 5-20%. Khu vực cao nguyên Trung Bộ và Đông Nam Bộ có lượng mưa phổ biến xấp xỉ trung bình nhiều năm.

Mưa lớn diện rộng trong thời kỳ này được dự báo tập trung chủ yếu tại Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến TP Huế. Tại cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, nhiều ngày có mưa rào và giông, cục bộ có mưa vừa, mưa to, chủ yếu xuất hiện vào chiều và đêm.

Nắng nóng tiếp tục xuất hiện tại khu vực Trung Bộ, tập trung nhiều hơn ở duyên hải Nam Trung Bộ. Số ngày nắng nóng tại khu vực này có khả năng cao hơn trung bình nhiều năm. Cũng chính khu vực này được dự báo nhiệt độ trung bình cao hơn 1 độ. Do đó, người dân và các địa phương tại Trung Bộ, đặc biệt là duyên hải Nam Trung Bộ, cần đề phòng các tác động do nắng nóng gây ra.

Cơ quan khí tượng nhấn mạnh, trong thời kỳ từ ngày 21/8 đến 20/9, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như giông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng tiếp tục xuất hiện trên phạm vi cả nước. Mưa lớn, bão/ATNĐ và giông lốc có thể gây ngập úng, lũ quét, sạt lở đất, đồng thời ảnh hưởng đến sản xuất, giao thông và đời sống dân sinh. Trên biển, cần đề phòng gió mạnh, sóng lớn do giông, gió mùa Tây Nam và hoạt động của các xoáy thuận nhiệt đới.

Cơ quan khí tượng khuyến cáo, người dân, cơ quan, đơn vị cần thường xuyên cập nhật dự báo 1-3 ngày để chủ động ứng phó với thời tiết nguy hiểm.