Nguyên nhân khiến việc xây dựng cơ sở dữ liệu chậm tiến độ, người dân phải làm thủ tục hành chính nhiều lần

Theo chương trình Kỳ họp thứ 2, ngày 12/11, Quốc hội tổ chức chất vấn và trả lời chất vấn đối với 2 nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực Tài chính và Khoa học, công nghệ. Trả lời chất vấn là Bộ trưởng Bộ Tài chính và Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; các Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, trưởng ngành có liên quan cùng tham gia trả lời, giải trình. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ trực tiếp trả lời chất vấn những vấn đề thuộc trách nhiệm của Chính phủ.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân báo cáo trước Quốc hội 3 vấn đề trọng tâm trước khi trả lời chất vấn. Ảnh: chinhphu.vn

3 nguyên nhân chính khiến việc xây dựng cơ sở dữ liệu chậm tiến độ

Theo Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ, trong phiên chất vấn, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Quang Huy, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên đưa ra câu hỏi có nội dung: Báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia đã ghi nhận gần 5 tỷ giao dịch. Tuy nhiên vẫn còn 34/104 cơ sở dữ liệu chưa có dữ liệu đồng bộ về Trung tâm dữ liệu quốc gia; 7/8 cơ sở dữ liệu trọng yếu đã kết nối vẫn còn đồng bộ ngoại tuyến.

Người dân vẫn phải cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã có. Trách nhiệm của Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc bảo đảm hệ thống thực sự liên thông, dữ liệu được tái sử dụng? Có cơ chế nào buộc các cơ quan phải chấm dứt yêu cầu người dân kê khai, nộp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu nhà nước?

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Quang Huy, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên. Ảnh: chinhphu.vn

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết: Đối với việc xây dựng cơ sở dữ liệu, có một số khó khăn.

Thứ nhất, một thời kỳ rất dài, việc lưu trữ dữ liệu được thực hiện ở nhiều nơi khác nhau, nhiều đơn vị khác nhau. Do đó, việc đồng bộ, xây dựng lại cơ sở dữ liệu mới hiện nay đòi hỏi cần phải có thời gian.

Thứ hai, vấn đề định mức, chi phí tính toán để xây dựng từng vấn đề dữ liệu cũng khác nhau; không phải một trang giấy chúng ta scan là có một định mức giống nhau, mà độ phức tạp của trang giấy đó sẽ dẫn đến các định mức khác nhau, Bộ trưởng Vũ Hải Quân chia sẻ.

Thứ ba, là nhân lực phục vụ xây dựng dữ liệu cũng còn rất hạn chế. Đây là 3 nguyên nhân chính dẫn đến việc chậm trong xây dựng hệ thống dữ liệu.

5 nguyên nhân khiến người dân phải làm thủ tục hành chính nhiều lần

Trả lời vấn đề người dân phải đến làm thủ tục hành chính nhiều, cán bộ xã phải đôn đốc nhiều lần, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng có 5 nguyên nhân:

Thứ nhất là phần mềm chưa kết nối đồng bộ.

Thứ hai là quy trình biểu mẫu phần mềm chưa được điều chỉnh thống nhất.

Thứ ba là dữ liệu chưa đầy đủ.

Thứ tư là thiết bị đường truyền, hỗ trợ kỹ thuật một số nơi chưa đáp ứng.

Thứ năm là con người. Một bộ phận người dân năng lực tiếp cận công nghệ số còn hạn chế, đặc biệt một số nơi cán bộ xã còn hạn chế về năng lực tiếp cận.

Về giải pháp, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, đồng thời quyết liệt triển khai việc này.

Cụ thể, đơn vị tích cực đi xuống thực tế một số xã ở địa phương. Thống kê cho thấy có 29 bài toán nhỏ mà cán bộ xã đang gặp phải và đang hình thành lời giải để hướng dẫn cho từng cán bộ xã ở vùng đó. Sau khi hướng dẫn xong, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tổng quát hóa để có thể nhân rộng ra các địa phương.

Thứ hai, đơn vị đang tiếp tục xuống cấp xã để lắng nghe hàng tuần, hàng ngày cán bộ xã làm chuyển đổi số phải làm gì, làm các báo cáo nào. Trên cơ sở đó sẽ tích hợp và đề ra hệ thống bài giải để cập nhật kiến thức cho cán bộ cấp xã, giúp cán bộ cấp xã tiếp cận, nâng cao kỹ năng.

Tranh luận về vấn đề này, đại biểu Lê Hoàng Anh, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai cho rằng cần cam kết những chỉ tiêu cụ thể gắn với thời hạn hoàn thành, chẳng hạn đến thời điểm nào sẽ cắt giảm được bao nhiêu loại giấy tờ, bao nhiêu hồ sơ người dân không còn phải nộp lại, thay vì chỉ thống kê số lượt trao đổi dữ liệu. Đây là vấn đề Bộ Khoa học và Công nghệ cần quan tâm làm rõ.

Bên cạnh đó, đại biểu Lê Hoàng Anh đưa ra câu hỏi: Bộ Khoa học và Công nghệ có kế hoạch rà soát, tích hợp các ứng dụng trùng lặp về một đầu mối, sử dụng một tài khoản định danh duy nhất và dừng các dự án mới có nội dung trùng lặp với các nền tảng quốc gia hay không? Nếu có, lộ trình thực hiện cụ thể như thế nào?

Trả lời về nội dung đại biểu nêu, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết: Trong tất cả các chiến lược cũng như quy trình, về 29 bài toán mà cán bộ xã đang gặp phải ở trên, Bộ Khoa học và Công nghệ đang làm thí điểm, sẽ kết thúc vào tháng 12/2026 và đầu năm 2027 sẽ bắt đầu thí điểm nhân rộng hỗ trợ cho các xã.

Về mặt dữ liệu hay nền tảng, cơ bản cho đến năm 2030 phải hoàn thành và người dân thực hiện các thủ tục hành chính toàn trình từ năm 2030. Dựa vào đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng kế hoạch triển khai. Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết sẽ gửi kế hoạch triển khai chi tiết cho đại biểu Quốc hội.