Nhà báo Nguyễn Tuấn Anh: Điều gì ảnh hưởng nhiều nhất đến sinh viên Việt Nam trong năm 2025?

Thưa ông, điều gì ảnh hưởng nhiều nhất đến việc học tập và cuộc sống thường ngày của sinh viên Việt Nam trong năm 2025?

Nhà báo Nguyễn Tuấn Anh: Theo tôi thì đó là sự phổ biến của AI (Trí tuệ nhân tạo), đặc biệt là ChatGPT. Tôi rất ngạc nhiên khi đọc tin tức thấy nhiều bạn phó thác toàn bộ cuộc đời mình cho ChatGPT: từ giải bài tập, viết tiểu luận ... đến tư vấn hướng nghiệp, khám sức khỏe, yêu đương...

Theo ông, điều này tích cực hay tiêu cực?

Nhà báo Nguyễn Tuấn Anh: Với quan điểm cá nhân, tôi cho rằng AI mang lại tích cực nhiều hơn. Sự xuất hiện và phổ biến của AI là một xu hướng tất yếu, chúng ta không thể đi ngược lại. Nó giúp cho việc học và công việc của mỗi chúng ta thuận lợi hơn. Nếu tiêu cực thì là do cách hiểu của người sử dụng chưa đúng.

Ông có thể đưa ra một ví dụ về cách hiểu chưa đúng về AI?

Nhà báo Nguyễn Tuấn Anh: AI là một công cụ, không thể thay mình tư duy. Nhiều bạn sinh viên bây giờ có thói quen "ô tô ma tích" đưa tất cả các bài tập thầy cô giao nhờ ChatGPT giải. Ví dụ, khi thầy cô yêu cầu sinh viên tóm tắt nội dung một cuốn sách, mục đích quan trọng nhất không phải là để có một bài tóm tắt hay mà là để sinh viên phải đọc sách để phát triển tư duy, trí tưởng tượng (chỉ nhờ đọc sách mới có được). Như vậy, trong trường hợp này, sinh viên "nhờ" AI đưa ra đáp án là không đạt được mục đích quan trọng nhất của bài tập.

Ông có nghĩ rằng sự xuất hiện của AI sẽ khiến việc học của sinh viên nhàn hơn?

Nhà báo Nguyễn Tuấn Anh: Thoạt nhìn thì có vẻ như vậy vì hầu như các bạn sinh viên cần gì tìm trên mạng cũng thấy (Cười). Tuy nhiên, để khẳng định bản thân trong một thế giới AI phổ biến thì lại không hề đơn giản. Càng ngày, những giá trị lõi, giá trị gốc riêng có của mỗi người càng được coi trọng, nó sẽ làm nên thương hiệu cá nhân của mỗi chúng ta. Với các bạn sinh viên cũng vậy, để khẳng định được mình trong lĩnh vực học thuật hoặc nghiên cứu thì việc học sâu mang dấu ấn cá nhân là không thể thiếu. Để làm được điều này thì không thể thiếu được sự hỗ trợ của AI, nhưng AI không thể làm thay mỗi cá nhân được.

Sinh viên cần làm gì để học tập và nghiên cứu tốt hơn trong thời AI phát triển?

Nhà báo Nguyễn Tuấn Anh: Để hiểu sâu bất cứ vấn đề gì, để phát huy trí tưởng tượng (những điều xa xỉ trong thời đại cái gì cũng cần nhanh như bây giờ) thì không thể không đọc sách, không thể không có sự tư vấn chuyên sâu của những người đi trước có nhiều kiến thức và trải nghiệm thực tế. Tinh thần chủ động, chỉ coi AI là công cụ, không “lệ thuộc” vào AI, là điều mà các bạn sinh viên nên có.

Theo ông, năm 2026, sức ảnh hưởng của AI tới các bạn trẻ sẽ như thế nào?

Nhà báo Nguyễn Tuấn Anh: Tôi nghĩ là sức ảnh hưởng của AI tới các bạn trẻ sẽ vẫn ngày càng lớn. Nhưng sau khoảng thời gian đầu bị "choáng ngợp" vì AI thì các bạn sẽ ngày càng ý thức đúng hơn về vai trò và vị trí của AI trong công việc và đời sống, từ đó có cách ứng xử với AI phù hợp hơn.

Ông dựa vào đâu để dự đoán như vậy?

Nhà báo Nguyễn Tuấn Anh: Theo quan sát của tôi, sự bùng nổ của AI trong thời gian qua không chỉ khiến các bạn trẻ "ngợp" mà ngay cả các trang mạng xã hội nổi tiếng ban đầu cũng có vẻ bối rối với những nội dung do AI tạo ra, trong đó có nhiều nội dung rác. Những nội dung này hiện đã được nhận diện và không được ưu tiên trên nhiều nền tảng mạng xã hội. Chính sách của các mạng xã hội đang cho thấy họ sẽ kiểm soát các sản phẩm từ AI chặt hơn, điều này chắc chắn tác động đến cách nhìn nhận về AI của các bạn trẻ đang lệ thuộc vào mạng xã hội.

Tôi cho rằng, dù là sản phẩm AI hay được AI hỗ trợ, thì chỉ những sản phẩm được đầu tư, chăm chút cẩn thận, đem lại giá trị tích cực cho cộng đồng thì mới được đón nhận và tồn tại lâu dài. Và để có được những sản phẩm như thế này thì ngoài việc am hiểu công nghệ, người tạo ra nó phải được học hành bài bản, có kiến thức, có hiểu biết.

Trân trọng cảm ơn ông!

Nội dung: Tú Chân |Thiết kế: Thu Trang | Hình ảnh: Theanh28 - Lê Vượng