Nhà báo William Lee Adams và hành trình đưa câu chuyện Việt Nam ra thế giới

William Lee Adams hiện là một nhà báo quốc tế danh tiếng, hoạt động trong lĩnh vực truyền thông và phim tài liệu. Ông được biết đến rộng rãi với vai trò người dẫn chương trình cho các loạt phim về du lịch và văn hóa của BBC. Đặc biệt, bộ phim ghi lại hành trình trở về Việt Nam của ông đã xuất sắc giành giải nhất thể loại Phim tài liệu Nghệ thuật và Văn hóa tại giải thưởng Rockie 2025 trong khuôn khổ Liên hoan truyền thông thế giới Banff.

Trong chương trình "Ngày trở về 2026: Mùa gieo hạt", câu chuyện của William Lee Adams hiện lên đầy xúc động về sự đấu tranh để thừa nhận nguồn gốc. Khác với những người sớm có kết nối với quê hương, đối với William, gốc gác Việt từng là một điều không được phép nhắc tới trong gia đình để đảm bảo sự an toàn trước nỗi sợ bị kỳ thị.

Nỗi sợ kỳ thị và sự che giấu bản sắc

Chia sẻ về hoàn cảnh cá nhân, William Lee Adams cho biết ông từng có những tranh cãi với bố mẹ về danh tính của mình. Dù mang dòng máu lai, cha ông – một người Mỹ – đã luôn yêu cầu ông phải nhận mình là người da trắng để được an toàn trong xã hội lúc bấy giờ. Điều này khiến William rơi vào trạng thái mơ hồ về việc mình thực sự là ai và được phép là ai trong suốt nhiều năm.

Mãi đến năm 18 tuổi, nhà báo này mới lần đầu tiên trải nghiệm những nét văn hóa cơ bản nhất của người Việt như ăn phở và học cách cầm đũa. Những trải nghiệm muộn màng này từng khiến ông cảm thấy xấu hổ và nghi ngờ về quyền được nhận mình là người Việt Nam của chính mình.

Bản sắc nằm ở sự bền bỉ và tâm hồn

Dù không thành thạo tiếng Việt, William Lee Adams khẳng định ông vẫn nhận thấy phần Việt Nam chảy trôi rất rõ rệt trong con người mình. Ông tin rằng bản sắc không chỉ nằm ở ngôn ngữ mà còn ở sự bền bỉ, kiên cường và những yếu tố tâm linh mà ông thừa hưởng từ mẹ.

"Đó là điều tôi cảm nhận được, nó vượt qua chuyện tôi có nói được ngôn ngữ hay không", William chia sẻ. Chính sự kết nối tâm hồn này đã trở thành động lực để ông thực hiện sứ mệnh của một nhà báo: giải thích và giúp khán giả quốc tế thấu hiểu những khác biệt văn hóa thông qua các câu chuyện về Việt Nam.

Sứ mệnh đưa giá trị Việt ra thế giới

Với tư cách là một người làm truyền thông quốc tế, William luôn nỗ lực đưa những câu chuyện về Việt Nam ra thế giới. Ông quan niệm rằng đây không chỉ là những câu chuyện riêng của người Việt mà là những giá trị nhân văn có thể chạm đến trái tim của tất cả mọi người trên toàn cầu.

Đồng quan điểm về bản sắc, Mark F. Erickson (Đỗ Văn Hùng) – Chiến lược gia bảo hiểm toàn cầu tại BlackRock – cũng khẳng định không có một bài kiểm tra nào để chứng minh một người có phải là người Việt hay không. Bản sắc là trải nghiệm riêng của mỗi cá nhân và bất kỳ ai cũng có quyền tự hào nhận lấy nó theo cách của riêng mình.

Câu chuyện của William Lee Adams và những người gốc Việt thành danh trên thế giới cho thấy bản sắc văn hóa là thứ luôn tồn tại bền vững, chỉ chờ đợi thời điểm con người sẵn lòng đối diện và tự hào thuộc về. Việt Nam hiện nay không chỉ là nơi để tìm về cội nguồn, mà còn là nơi để những người con xa xứ đóng góp và xây dựng giá trị chung.

Tuệ Nhân