Nhà đầu tư chứng khoán cần có tầm nhìn dài hạn

Năm 2025 là giai đoạn phát triển mạnh mẽ nhất trong lịch sử 25 năm của thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam. Tuy nhiên, đây lại là năm không dễ "kiếm tiền" với nhiều nhà đầu tư.

Quy mô thị trường tăng gấp đôi trong vòng 4–5 năm?

Dữ liệu cho thấy số lượng cổ phiếu có mức sinh lời vượt VN-Index ở mức rất thấp. Nếu trong những năm “dễ kiếm tiền” như 2020–2021, hơn 50% cổ phiếu trên thị trường tăng tốt hơn chỉ số chung, thì năm 2025, con số này chỉ khoảng 30% trong 6 tháng, và nếu tính đủ năm thì chỉ khoảng 17–18%. Đây là mức thấp nhất trong nhiều năm, cho thấy thị trường phân hóa mạnh và cơ hội sinh lời trở nên chọn lọc hơn.

"Dù chỉ số tăng cao nhưng đây lại là một năm mà ngay cả các danh mục cân bằng cũng cho hiệu quả kém. Việc tập trung vào nhóm cổ phiếu dẫn dắt không hề dễ dàng, trong khi phân bổ dàn trải lại khiến hiệu suất bị kéo xuống rõ rệt", ông Nguyễn Tuấn Anh, nhà sáng lập FinPeace nhận định.

Nhà đầu tư cần có tầm nhìn dài hạn, thị trường xuống mạnh là mua.

Theo chuyên gia FinPeace, bối cảnh vĩ mô toàn cầu, đặc biệt là các cú sốc từ chính sách thương mại của Mỹ như sự kiện “Thuế ngày giải phóng” đã gia tăng độ khó cho thị trường.

Bước sang năm 2026, giới chuyên môn cho rằng luận điểm đầu tư cốt lõi sẽ tập trung vào 2 trụ chính là tiêu dùng và hạ tầng. Hai trụ cột này được củng cố bởi nhiều yếu tố: cải cách khu vực tư nhân, cải cách khu vực nhà nước, hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy công nghệ, cùng với làn sóng IPO mới. "Sóng IPO” có thể đến nhanh và mạnh hơn kỳ vọng, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp chất lượng cao.

Dự kiến thị trường sắp đón một lượng vốn mới đáng kể thông qua làn sóng IPO và niêm yết, với ước tính khoảng 28 tỷ USD vốn hóa mới từ các doanh nghiệp chuẩn bị lên sàn. Thanh khoản thị trường hiện đã vượt cả giai đoạn cao điểm năm 2021, nhưng đây vẫn chưa phải mặt bằng thanh khoản đỉnh, bởi trong 3 năm tới, thanh khoản cao hơn hiện tại rất nhiều.

Bên cạnh đó, rào cản với FTSE được đánh giá là không lớn, trong khi MSCI mới là yếu tố then chốt. Năm 2026 Việt Nam có khả năng cao vào danh sách theo dõi của MSCI, và nếu CCP vận hành cùng với việc mở room cho nhà đầu tư nước ngoài, Việt Nam có thể được nâng hạng lên thị trường mới nổi từ năm 2028.

Trong khi đó, dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2026 có thể đạt hai con số, lạm phát duy trì dưới 4%, tăng trưởng cung tiền khoảng 12,5–13%, tỷ giá biến động trong biên độ hẹp 1–2%. Nhìn chung, các chỉ số vĩ mô được kỳ vọng tiếp tục ổn định. Bức tranh chủ đạo vẫn là lạm phát thấp, lãi suất có thể ổn định trong quý I/2026 rồi dần hạ nhẹ, nhưng khó giảm sâu do nhu cầu vốn lớn của nền kinh tế.

Ông Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital Việt Nam cho rằng sự phát triển của TTCK sẽ song hành với tăng trưởng kinh tế. Trong “kỷ nguyên đổi mới” mới, việc quy mô thị trường tăng gấp đôi trong vòng 4–5 năm là điều hoàn toàn bình thường. Triển vọng dài hạn vẫn rất tích cực, với tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp được kỳ vọng duy trì quanh mức 19%/năm. Làn sóng IPO của các doanh nghiệp mới sẽ mở ra nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn trong năm 2026.

“Đến năm 2030, vốn hóa thị TTCK Việt Nam có thể tăng gấp đôi. Hiện, thị trường vẫn hấp dẫn về định giá so với khu vực...”, Tổng Giám đốc Dragon Capital dự báo.

Khuyến nghị: giảm mạnh là mua

Trong bối cảnh bức tranh từ kinh tế đến chứng khoán 3-5 năm tới vẫn rất “sáng”, giới chuyên môn cho rằng biến động ngắn hạn 1–2% của thị trường là điều bình thường. Điều quan trọng là nhà đầu tư cần có tầm nhìn dài hạn, thị trường xuống mạnh là mua.

Đặc biệt, không nên chỉ đầu tư theo nhóm ngành, mà quan trọng hơn cả cũng cần chú ý đến những yếu tố cần và đủ của một doanh nghiệp trước khi đưa ra quyết định đầu tư. Doanh nghiệp phải có quản trị minh bạch, có chiến lược tăng trưởng rõ ràng và hưởng lợi trực tiếp từ chính sách hoặc xu hướng dài hạn…

Ông Vũ Thành Huy, Trưởng phòng Quản lý danh mục đầu tư của FinSuccess nêu quan điểm, TTCK Việt Nam vẫn đang trong xu hướng tăng dài hạn và những nhịp giảm lớn sẽ là cơ hội. Tuy nhiên, để biết nên hành động ra sao, trước tiên, nhà đầu tư cần xem lại vị thế tài khoản của mình.

Nếu có tỷ lệ tiền mặt lớn, nhà đầu tư có thể chọn ra các cổ phiếu cơ bản tốt và mua vào dần khi thị trường tiếp tục giảm. Thông thường, một nhịp điều chỉnh lớn trong xu hướng tăng rơi vào khoảng 10-15%.

Nhà đầu tư đang sử dụng đòn bẩy cao cần ưu tiên sự an toàn của tài khoản hơn, nên có thể cân nhắc hạ một phần margin nếu cần thiết và tái cơ cấu danh mục vào các cổ phiếu tốt, có khả năng hồi phục nhanh hơn thị trường. Những cổ phiếu này thường có thanh khoản tốt, mức độ biến động (beta) cao và thuộc nhóm ngành mang tính chu kỳ nhiều hơn.

Ông Huy cho biết thêm, FinSuccess vẫn đang duy trì 10% tiền mặt cho các khách hàng ủy thác. Họ sẽ lên chiến lược tái cơ cấu và mua vào các cổ phiếu tiềm năng trong thời gian tới.

Đưa ra góc nhìn về nhóm cổ phiếu tiềm năng, bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Trung tâm Phân tích, Chứng khoán ACB (ACBS) đánh giá, sau giai đoạn hưng phấn, dòng tiền chỉ duy trì bền vững ở những doanh nghiệp thực sự hưởng lợi từ tinh thần Nghị quyết 79, tức là các doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, quản trị minh bạch, hoạt động trong lĩnh vực then chốt và có khả năng chuyển hóa chủ trương chính sách thành hiệu quả kinh doanh cụ thể. Do đó, Nghị quyết 79 tạo ra điểm khởi đầu của một quá trình tái định giá dài hạn, không chỉ là một nhịp tăng ngắn hạn theo tin tức. Với mục tiêu giai đoạn 2026–2030 và tầm nhìn đến 2045, quá trình tái định giá này có thể kéo dài xuyên suốt 5 năm tới.

Năm 2026, bà Trang cho rằng TTCK vẫn mở ra nhiều cơ hội ở các nhóm ngành gắn với chu kỳ phục hồi và cải cách cấu trúc của nền kinh tế.

Thứ nhất, ngân hàng và tài chính tiếp tục là trụ cột. Dù biên lãi ròng chịu áp lực, tăng trưởng tín dụng dự kiến duy trì khoảng 15%, chất lượng tài sản cải thiện và vai trò dẫn vốn cho nền kinh tế giúp nhóm này hưởng lợi trực tiếp. Ngành chứng khoán tiếp tục được hỗ trợ bởi thanh khoản và điểm số thị trường.

Bên cạnh đó, nhóm hạ tầng – xây dựng – vật liệu có triển vọng tích cực nhờ đầu tư công và các dự án hạ tầng chiến lược, đồng thời hưởng lợi từ vai trò “mở đường” của Nhà nước.

Ngoài ra, các doanh nghiệp Nhà nước trong lĩnh vực năng lượng, giao thông vận tải, cảng biển, viễn thông, quốc phòng - những ngành trọng yếu trong Nghị quyết 79, có dư địa cải thiện hiệu quả kinh doanh và đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng dài hạn.

Hải Giang