Nhà máy lọc dầu hiện đại nhất của Nga bị UAV Ukraine tập kích

Nhà máy lọc dầu TANECO ở Nizhnekamsk , Tatarstan. Ảnh: Reuters.

Theo Reuters, Thị trưởng Nizhnekamsk Radmir Belyayev cho biết UAV Ukraine đã nhằm vào cả các cơ sở công nghiệp và hạ tầng dân sự, gây thương vong lớn. Ông Rustam Minnikhanov, người đứng đầu Cộng hòa Tatarstan sau đó tuyên bố khu vực này bước vào thời gian để tang.

Lãnh sự quán Uzbekistan tại Kazan xác nhận trong số những người thiệt mạng có 7 công dân Uzbekistan. Điều này cho thấy một bộ phận nạn nhân có thể là lao động nước ngoài làm việc tại các cơ sở công nghiệp ở Tatarstan.

Nhiều cơ quan truyền thông Nga cũng đưa tin nhà máy lọc dầu TANECO bị tấn công. Một số video được đăng tải trên mạng xã hội cho thấy khói lửa bốc lên từ khu vực nhà máy.

TANECO không phải một nhà máy lọc dầu thông thường. Đây là một trong những cơ sở lọc dầu hiện đại nhất của Nga, thuộc tập đoàn dầu khí Tatneft có công suất và mức độ tích hợp rất lớn. Đây được xem là một trong những nhà máy lọc dầu có công nghệ tiên tiến nhất nước Nga. Năm 2024, TANECO đã xử lý khoảng 17 triệu tấn dầu thô, sản xuất khoảng 2,7 triệu tấn xăng và 8,5 triệu tấn diesel.

Reuters cho biết nhà máy đã bị tấn công và khu vực trong nhà máy được cho là xảy ra cháy. Ukraine sau đó cũng xác nhận lực lượng của họ đã đánh vào TANECO.

Nhà máy lọc dầu hiện đại TANECO thuộc Tập đoàn dầu khí Tatneft. Ảnh: Reuters.

Vụ tập kích nếu gây thiệt hại đáng kể cho TANECO sẽ là đòn đánh đáng chú ý nhằm vào năng lực lọc dầu và nguồn cung nhiên liệu của Nga, trong bối cảnh Ukraine thời gian qua liên tục sử dụng UAV tầm xa tấn công các cơ sở năng lượng nằm sâu trong lãnh thổ Nga.

Cộng hòa Tatarstan nằm rất sâu trong lãnh thổ Nga. Nhưng khu vực này lại tập trung hàng loạt cơ sở công nghiệp có ý nghĩa đối với nền kinh tế và năng lực chiến tranh của Nga.

Ngoài TANECO ở Nizhnekamsk, Tatarstan còn có các cơ sở công nghiệp – hóa dầu lớn và khu kinh tế đặc biệt Alabuga, nơi Nga sản xuất UAV phục vụ chiến trường Ukraine. Các cuộc tấn công vào Tatarstan vì vậy có thể đồng thời nhằm vào năng lượng, hóa dầu và công nghiệp quốc phòng.

Đáng chú ý, Ukraine đã nhiều lần chứng minh khả năng đưa UAV tầm xa tới khu vực này. Khoảng cách từ Ukraine tới các mục tiêu ở Tatarstan lên tới hơn 1.000 km.

Nếu đặt vụ TANECO trong bức tranh rộng hơn, có thể thấy Ukraine đang liên tục tấn công các nhà máy lọc dầu Nga. Chỉ trong thời gian gần đây, các mục tiêu ở Samara, Krasnodar, Saratov, Bashkortostan, Volgograd, Yaroslavl, Perm... cũng lần lượt bị UAV tập kích.

Ảnh chụp từ xa cho thấy nhà máy TANECO bị cháy sau khi bị UAV Ukraine tập kích. Ảnh: Reuters.

Vụ tấn công có nhiều mục đích của Ukraine

Mục tiêu của chiến thuật này không nhất thiết là phá hủy hoàn toàn một nhà máy. Chỉ cần làm hỏng một số phân xưởng quan trọng, đặc biệt là các thiết bị xử lý và chưng cất, nhà máy có thể phải giảm hoặc ngừng hoạt động trong thời gian sửa chữa. Tác động cuối cùng là giảm nguồn cung xăng, diesel và nhiên liệu hàng không, đồng thời buộc Nga phải phân bổ lại nguồn cung giữa các khu vực.

Điều này từng thể hiện khá rõ sau các cuộc tấn công trước đó: Tatneft đã phải hạn chế lượng xăng và diesel bán cho khách hàng tại mạng lưới trạm xăng của mình sau một vụ tập kích vào TANECO hồi tháng 6.

Nếu TANECO bị thiệt hại đáng kể, Nga sẽ mất thêm một phần năng lực lọc dầu trong thời gian sửa chữa, tác động lớn đến kinh tế – năng lượng. Ngoài ra còn tác động về tâm lý và an ninh.

Nizhnekamsk nằm rất sâu trong lãnh thổ Nga. Việc UAV Ukraine liên tục xuất hiện tại một trung tâm công nghiệp quan trọng như vậy cho thấy chiều sâu an toàn của các cơ sở công nghiệp Nga đang bị thu hẹp.

Đáng chú ý hơn, ít nhất đây là lần thứ hai TANECO trở thành mục tiêu trong thời gian tương đối ngắn. Reuters đánh giá cuộc tấn công lần này là một trong những vụ gây thương vong dân sự nghiêm trọng nhất tại Nga trong những tháng gần đây.

Nga coi đây là vụ tấn công khủng bố

Chính quyền Tatarstan đã tuyên bố để tang sau vụ tấn công. Các nhà điều tra Nga mở vụ án hình sự và coi vụ việc là “tấn công khủng bố”.

Hai bên tiếp tục đưa ra những cáo buộc trái ngược về các cuộc tấn công nhằm vào lãnh thổ của nhau. Ukraine khẳng định chiến dịch UAV nhằm vào cơ sở phục vụ năng lực chiến tranh của Nga, trong khi Moscow cáo buộc Kiev tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu dân sự. Cả hai bên đều bác bỏ việc cố ý nhắm vào dân thường.

Vụ không kích Nizhnekamsk không chỉ đáng chú ý vì thương vong lớn 13 người chết, 39 người bị thương, mà quan trọng hơn là nó cho thấy Ukraine đang tiếp tục đẩy mạnh chiến thuật đánh sâu hàng nghìn km bằng UAV vào “hậu phương công nghiệp” của Nga, đặc biệt là các nhà máy lọc dầu và cơ sở hóa dầu. TANECO vì thế có thể trở thành một trong những mắt xích quan trọng trong cuộc chiến nhằm làm suy yếu nguồn nhiên liệu và nguồn thu năng lượng của Nga.