'Nhà máy tối' là xu hướng lớn tiếp theo của AI

Django là framework (khung phát triển) web mã nguồn mở viết bằng ngôn ngữ lập trình Python, được dùng để xây dựng website và ứng dụng web một cách nhanh chóng và có tổ chức.

Nói đơn giản, Django giống bộ công cụ làm web có sẵn nhiều thứ quan trọng (quản lý cơ sở dữ liệu, đăng nhập, bảo mật, giao diện quản trị), giúp lập trình viên không phải viết lại từ đầu mỗi lần làm website.

Điểm nổi bật của Django là hướng tới việc phát triển nhanh, tái sử dụng mã nguồn và giảm lặp lại, đồng thời hỗ trợ xây dựng các hệ thống web phức tạp như mạng xã hội, trang tin tức hay nền tảng dịch vụ.

Instagram và nhiều dịch vụ lớn từng sử dụng Django để xây dựng nền tảng của mình.

Simon Willison, đồng tác giả Django, cho biết những người làm việc chuyên nghiệp sử dụng công cụ AI thường tuân theo một quy trình cụ thể. Họ nói cho AI biết mình muốn gì, theo dõi tiến độ của nó, rồi kiểm tra lại đoạn mã hoàn chỉnh để đảm bảo tính chính xác, theo Simon Willison.

Tuy nhiên, điều gì sẽ xảy ra nếu con người tin tưởng AI quản lý toàn bộ quy trình đó? Theo ông, đó chính là “nhà máy tối”.

“Có một khái niệm trong tự động hóa nhà máy. Nếu nhà máy được tự động hóa đến mức không cần con người, bạn có thể tắt đèn. Máy móc vẫn có thể vận hành hoàn toàn trong bóng tối nếu không cần công nhân trên sàn nhà máy”, Simon Willison chia sẻ trong một podcast.

Theo Simon Willison, ‘nhà máy tối’ là xu hướng lớn tiếp theo của AI - Ảnh: Internet

AI đã tiến bộ nhanh chóng vài năm qua, làm dấy lên nhiều câu hỏi về tác động của công nghệ này với lực lượng lao động toàn cầu. Trong khi một số người ủng hộ AI tin rằng công nghệ này sẽ tạo ra việc làm mới, những người khác lo ngại nó có thể thay thế con người và khiến họ thất nghiệp.

Một số công ty như Klarna, IBM, Block và Oracle đều cho rằng các đợt sa thải gần đây có liên quan đến AI.

Yêu cầu nhân viên không còn tự viết mã

Simon Willison cho biết một số công ty đã bắt đầu yêu cầu nhân viên không còn tự viết mã nữa. “Thành thật mà nói, cách đây 6 tháng, tôi còn nghĩ điều đó thật điên rồ. Song hiện nay, khoảng 95% đoạn mã của tôi là AI do viết, chứ không phải tôi trực tiếp gõ”, ông thổ lộ.

Dù vibe coding giúp việc biến ý tưởng thành hiện thực trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, điều đó không có nghĩa là ai cũng sẽ trở thành triệu phú chỉ sau một đêm. Có một ý tưởng độc đáo, sáng tạo cũng quan trọng không kém việc có công nghệ tốt để biến nó thành hiện thực.

Vibe coding là khái niệm mô tả cách viết mã kết hợp với AI một cách linh hoạt, thay vì thực hiện thủ công. Nói cách khác, thay vì ngồi suy nghĩ rồi gõ từng dòng mã, bạn sẽ trao đổi với AI để thử nhiều hướng tiếp cận khác nhau, tinh chỉnh và xây dựng dự án theo kiểu “đi theo cảm hứng”, giống làm việc song hành cùng cộng tác viên thông minh.

Những công ty đã triển khai và thử nghiệm “nhà máy tối”

“Nhà máy tối” là mô hình sản xuất trong đó toàn bộ quy trình được tự động hóa gần như hoàn toàn, không cần hoặc cần rất ít sự hiện diện trực tiếp của con người. Trong những nhà máy này, robot, hệ thống điều khiển và phần mềm quản lý có thể tự vận hành dây chuyền sản xuất từ đầu đến cuối, từ xử lý nguyên liệu, lắp ráp cho đến kiểm tra chất lượng. Vì không có công nhân làm việc tại chỗ, nhà máy thậm chí có thể tắt đèn, hoạt động trong bóng tối.

Về bản chất, nhà máy tối là bước phát triển cao nhất của tự động hóa trong kỷ nguyên Cách mạng công nghiệp 4.0. Nhờ sự kết hợp của robot, AI, Internet vạn vật công nghiệp (IIoT) và các hệ thống quản lý sản xuất, các dây chuyền này có thể hoạt động liên tục 24/7 với độ chính xác cao, giảm thiểu sai sót do con người và tối ưu chi phí vận hành. Song trên thực tế, rất ít nhà máy đạt mức “tối hoàn toàn”. Đa số chỉ tự động hóa một phần hoặc một số công đoạn, trong khi con người vẫn đóng vai trò giám sát, bảo trì và xử lý sự cố từ xa.

Nhiều tập đoàn lớn trên thế giới đã triển khai hoặc tiến gần đến mô hình “nhà máy tối”. Ví dụ tiêu biểu nhất là Fanuc, công ty robot công nghiệp nổi tiếng Nhật Bản. Nhà máy của Fanuc có thể vận hành liên tục trong nhiều tuần mà không cần con người, thậm chí robot tại đó còn được dùng để sản xuất ra các robot khác. Đây thường được xem là hình mẫu sớm nhất của mô hình “nhà máy không đèn”.

Tại châu Âu, Philips cũng áp dụng mô hình này trong sản xuất máy cạo râu. Nhà máy của tập đoàn Hà Lan này gần như được tự động hóa hoàn toàn, với robot đảm nhiệm hầu hết các công đoạn, chỉ cần một số ít nhân sự giám sát chất lượng ở cuối quy trình.

Trong khi đó, Siemens (Đức) tích hợp công nghệ bản sao số, AI và robot để xây dựng các dây chuyền sản xuất có mức độ tự động hóa rất cao, tiến gần tới mô hình “nhà máy tối” trong lĩnh vực điện tử và năng lượng.

Tại Mỹ, Haas Automation triển khai sản xuất “không người” trong các ca đêm, sử dụng robot và máy CNC để duy trì hoạt động liên tục mà không cần công nhân trực tiếp vận hành. Đây là ví dụ điển hình cho xu hướng “nhà máy bán tối”, khi doanh nghiệp áp dụng tự động hóa ở những khung thời gian hoặc công đoạn nhất định.

Máy CNC (Computer Numerical Control) là loại máy công cụ gia công cơ khí được điều khiển tự động thông qua máy tính. Máy hoạt động theo lập trình sẵn để cắt, phay, tiện, khoan chính xác các vật liệu, giúp tăng năng suất và độ chính xác cao so với các loại máy cơ truyền thống. Haas Automation là hãng sản xuất máy CNC hàng đầu của Mỹ.

Ở châu Á, Trung Quốc đang nổi lên như trung tâm của các “nhà máy tối” thế hệ mới. Xiaomi đã xây dựng một nhà máy sản xuất smartphone hoàn toàn tự động, vận hành 24/7 với hệ thống AI kiểm soát toàn bộ quy trình, từ lắp ráp đến kiểm tra lỗi theo thời gian thực. Mô hình này cho thấy tiềm năng rất lớn của việc kết hợp AI và robot để tạo ra các dây chuyền sản xuất gần như không cần con người.

"Nhà máy tối" Xiaomi vắng bóng người, tự động hóa 91% - Video: FB

Tuy vậy, “nhà máy tối” không chỉ mang lại lợi ích mà còn đặt ra nhiều thách thức: chi phí đầu tư ban đầu rất cao, yêu cầu hệ thống công nghệ phức tạp và độ tin cậy gần như tuyệt đối. Ngoài ra, việc tự động hóa sâu rộng cũng làm dấy lên lo ngại về việc làm, khi nhiều công việc truyền thống có thể bị thay thế. Dù vậy, xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp cần tăng năng suất, giảm chi phí và thích ứng với tình trạng thiếu lao động.

Tóm lại, “nhà máy tối” không còn là viễn cảnh xa vời mà đang dần trở thành hiện thực trong nhiều ngành công nghiệp. Dù chưa phổ biến hoàn toàn, mô hình này được xem là hướng đi quan trọng của sản xuất trong tương lai, nơi con người chuyển từ trực tiếp làm việc sang giám sát và điều phối các hệ thống tự động hóa.