Nhà nước cam kết chi ít nhất 1% ngân sách hằng năm cho chuyển đổi số

Thiết lập “Luật khung” cho hành trình quốc gia số

Sáng 11.12.2025, với đại đa số đại biểu tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Chuyển đổi số. Đây được coi là một cột mốc lịch sử trong quá trình hiện đại hóa đất nước, có hiệu lực thi hành từ ngày 01.7.2026.

Một Thế Giới đã đặt câu hỏi với Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương về việc Quốc hội đã thông qua Luật Chuyển đổi số, luật không chỉ mang tính quản lý mà còn mang tính kiến tạo sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt nào trong việc thu hút đầu tư và phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn?

Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương - Ảnh: NP

Trả lời, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh, điểm khác biệt lớn nhất của Luật lần này là việc định nghĩa rõ ràng vị trí pháp lý và các khái niệm về chuyển đổi số - điều mà trước đây còn nằm rải rác ở nhiều văn bản dưới luật. Luật Chuyển đổi số đóng vai trò là một "Luật cái ô", kết nối các mảng ghép rời rạc từ Luật Giao dịch điện tử, Luật Viễn thông đến Luật An toàn thông tin mạng để tạo nên một bức tranh tổng thể về Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Cam kết ngân sách 1% và vai trò “khách hàng lớn nhất”

Ông Trần Quốc Tuấn - Trưởng phòng Quản lý đầu tư, Cục Chuyển đổi số quốc gia - cho biết, đây là một "luật khung" có vai trò kết nối, hệ thống hóa các quy định rời rạc từ các luật chuyên ngành trước đây để tạo ra bức tranh tổng thể về quốc gia số.

Ông Trần Quốc Tuấn - Trưởng phòng Quản lý đầu tư, Cục Chuyển đổi số quốc gia

Theo ông Tuấn, Luật Chuyển đổi số được xây dựng nhằm giải quyết 3 vấn đề lớn: Hoàn thiện hệ thống pháp luật về chuyển đổi số quốc gia, thúc đẩy chuyển đổi số và định hướng xây dựng quốc gia số; điều chỉnh các mối quan hệ giữa các chủ thể tham gia hoạt động trên môi trường số và không gian số mới đang hình thành; tăng cường hội nhập và giá trị quốc tế của Việt Nam trong lĩnh vực chuyển đổi số.

Luật Chuyển đổi số tập trung xử lý các nhóm vấn đề lớn gồm: Thiết lập hành lang pháp lý thống nhất cho quốc gia số trên cơ sở kết nối các luật chuyên ngành và bổ sung các nội dung còn thiếu; xác lập cơ chế phát triển chính phủ số, kinh tế số, xã hội số ở cấp Luật; Hình thành cấu trúc quản trị quốc gia về chuyển đổi số để bảo đảm điều phối hiệu quả; luật hóa các nguồn lực cho chuyển đổi số, đặc biệt là nhân lực và tài chính; quy định cơ chế đánh giá, công khai kết quả chuyển đổi số định kỳ; kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật Công nghệ thông tin...

Tháo gỡ "điểm nghẽn" kinh tế số

Nhấn mạnh về điểm mới đặc biệt của Luật Chuyển đổi số, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cho biết, lần đầu tiên Việt Nam có một đạo luật quy định rõ ràng các khái niệm cốt lõi của chuyển đổi số và mở ra khung pháp lý thống nhất, tạo nền tảng cho thúc đẩy quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Đồ họa - NP

Trước đây, nhiều dự án công nghệ gặp khó khăn khi triển khai vì chưa có tiền lệ, gây lúng túng trong việc xác định giá và phương thức thanh toán. Luật Chuyển đổi số đã đưa ra những lời giải cụ thể:

Cơ chế Sandbox (Thử nghiệm): Cho phép áp dụng các mô hình, công nghệ mới chưa có sẵn trên thị trường trong một không gian kiểm soát. Điều này giúp các ý tưởng đột phá có cơ hội "trình làng" mà không bị bó buộc bởi các quy định truyền thống.

Chiến lược "đứng trên vai người khổng lồ": Các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) sẽ được phép kết nối, khai thác các nền tảng số quốc gia do Nhà nước đầu tư. Điều này giúp giảm bớt rào cản về chi phí hạ tầng, giúp doanh nghiệp tập trung vào việc tạo ra giá trị gia tăng trên nền tảng sẵn có.

Hệ thống số thông minh: Thay đổi tư duy từ các hệ thống CNTT một chiều sang hệ thống thông minh, chủ động gợi ý và phục vụ người dân, doanh nghiệp một cách tối ưu.

Kỳ vọng về một tương lai minh bạch và cạnh tranh

Với 8 chương và 48 điều, Luật Chuyển đổi số không đi sâu vào các quy định kỹ thuật chồng chéo mà tập trung vào cơ chế điều phối vĩ mô như Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và Khung quản trị dữ liệu.

Đại diện Cục Chuyển đổi số quốc gia cho biết, việc mặc định chia sẻ dữ liệu và tái cấu trúc thủ tục hành chính sẽ cắt giảm đáng kể chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Những yếu tố này được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam xây dựng một hệ sinh thái số minh bạch, trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư công nghệ trong và ngoài nước trong kỷ nguyên mới.

Nam Phong