Nhà thờ Phủ Cam: Kiến trúc độc đáo mất gần 40 năm hoàn thiện

XEM VIDEO: Chiêm ngưỡng kiến trúc độc đáo của nhà thờ 

Nhà thờ Phủ Cam là nhà thờ chính tòa của Tổng Giáo phận Huế, nằm trên đồi Phước Quả, phường Thuận Hóa. Đây là một trong những giáo đường lâu đời, có quy mô lớn và nổi tiếng ở Huế, mang dấu ấn kiến trúc hiện đại, do kiến trúc sư Ngô Viết Thụ thiết kế.

Lịch sử Phủ Cam bắt đầu từ năm 1682 với một nhà nguyện nhỏ. Trải qua nhiều lần xây dựng và thay đổi diện mạo, công trình nhà thờ hiện nay được khởi công năm 1963.

Quá trình xây dựng kéo dài qua nhiều giai đoạn và có thời gian bị gián đoạn. Đến năm 1995, phần thân cơ bản hoàn thành; tháng 5/2000, toàn bộ kiến trúc và trang trí mới được hoàn thiện.

Nhà thờ Phủ Cam nằm trên đồi Phước Quả, giữa khu dân cư, tạo nên dấu ấn kiến trúc đặc biệt trong cảnh quan đô thị Huế.

Mặt chính có bố cục đăng đối, với hai tháp chuông cao 43,5m vươn lên hai bên khối trung tâm. Nhà thờ dài 80m, rộng 24m; những đường cong bằng đá ở tiền đường tạo nét mềm mại cho mặt tiền.

Mặt bằng nhà thờ hiện rõ hình thánh giá, với trục chính kéo dài và hai cánh mở rộng sang hai bên. Phần giao nhau của các trục là khu vực trung tâm của thánh đường.

Phần giữa mặt tiền nổi bật với khe kính màu kéo dài theo phương đứng, những mảng tường đá lớn và hai đường cong đặc trưng ở tiền đường.

Đá, kính và bê tông cốt thép được kết hợp hài hòa, tạo nên tổng thể kiến trúc hiện đại.

Mặt bên được chia thành nhiều nhịp đều bởi hệ cửa vòm cao, phía dưới là các mảng tường ốp đá.

Cửa sổ tường biên được tổ hợp từ những vòm cuốn kết hợp mô-típ hình thánh giá, vừa tạo nhịp cho mặt đứng vừa hỗ trợ lấy sáng và thông thoáng.

Nền gạch hoa, tường đá và hàng cột ở hành lang cho thấy sự kết hợp đa dạng về vật liệu. Bên cạnh bê tông cốt thép, nhà thờ còn sử dụng đá, gỗ và ngói đất nung.

Dãy cửa vòm và mái hiên nối tiếp dọc hành lang dẫn tầm mắt về phía tháp ở cuối nhà thờ. Hiên sâu tạo bóng mát, đồng thời góp phần hạn chế nắng và mưa hắt vào phía trong.

Bên trong thánh đường, các trụ bê tông cốt thép bố trí sát tường, uốn cong vươn lên rồi liên kết thành những vòm mái cao, được ví như đôi bàn tay chắp lại khi cầu nguyện.

Hệ thống trụ vừa chịu lực, vừa trở thành nét tạo hình đặc trưng của nội thất Phủ Cam.

Cung thánh nằm ở phần giao của mặt bằng hình thánh giá, có dạng hình tròn với các bậc cấp đi lên.

Bàn thờ chính bằng đá cẩm thạch nguyên khối đặt trên bệ cao, sát phần lõm phía sau lòng nhà thờ, trở thành tâm điểm của thánh đường.

Các trụ cong nối tiếp rồi giao nhau thành bố cục gần như đối xứng trên mái. Khung trần hình vòm cao 21,5m; những đường cong lớn vừa đảm nhiệm chức năng kết cấu, vừa mang lại hiệu ứng thị giác ấn tượng.

Những ô cửa vòm cao lặp lại theo từng nhịp, kết hợp kính màu xanh và hình thánh giá. Ánh sáng xuyên qua kính tạo các sắc độ khác nhau trên những mảng tường phía trong.

Hàng trụ, mái vòm, cửa sổ và những dãy ghế nối tiếp nhau cho thấy chiều sâu và quy mô của thánh đường. Lòng nhà thờ có sức chứa khoảng 2.500 người.

Hai bên tường được trang trí bằng những bức tranh khung gỗ tái hiện các chặng trong cuộc đời Chúa Giêsu.

Nhiều ô lấy sáng nhỏ trên vòm cao tạo thành những chấm màu khi ánh sáng tự nhiên chiếu qua. Hiệu ứng ánh sáng này làm những bề mặt và vòm lớn trong thánh đường trở nên sinh động hơn.

Nhà thờ Chính tòa Phủ Cam là nơi diễn ra nhiều sinh hoạt tôn giáo của Tổng Giáo phận Huế, đồng thời đón các đoàn tín hữu đến hành hương.

Giữa nhịp sống hiện đại, nhà thờ Phủ Cam vẫn giữ dáng vẻ riêng, nổi bật giữa không gian Huế như một phần quen thuộc của cảnh quan cố đô.

Ngày nay, công trình vừa là nơi sinh hoạt tôn giáo, vừa là điểm đến yêu thích của nhiều du khách.