Nhà Trắng thúc đẩy cơ chế kiểm soát AI tiên tiến

Nhà Trắng muốn nắm quyền kiểm soát AI tiên tiến của Mỹ

Nhà Trắng muốn tham gia quyết định ai được dùng AI mạnh nhất

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang được cho là từng bước mở rộng vai trò trong việc kiểm soát các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến của Mỹ. Nếu trước đây quyền quyết định doanh nghiệp hay tổ chức nào được tiếp cận các mô hình AI thế hệ mới chủ yếu thuộc về các hãng công nghệ, thì nay Nhà Trắng được cho là muốn tham gia sâu hơn vào quá trình này.

Theo CNBC dẫn lời hai nguồn tin am hiểu vấn đề, mục tiêu của chính quyền là bảo đảm các mô hình AI có năng lực cao không rơi vào tay các tổ chức hoặc cá nhân có thể khai thác chúng cho các hoạt động gây mất an toàn mạng hoặc ảnh hưởng tới an ninh quốc gia.

Hiện nay, OpenAI và Anthropic là hai đơn vị đang tự quyết định danh sách khách hàng được tiếp cận những mô hình AI mạnh nhất của mình. Đây thường là các doanh nghiệp lớn, tổ chức nghiên cứu hoặc cơ quan chính phủ.

Anthropic trước đó triển khai chương trình Project Glasswing để chia sẻ mô hình an ninh mạng Mythos với một số đối tác được lựa chọn. Trong khi đó, OpenAI xây dựng chương trình Daybreak với mục tiêu tương tự đối với các mô hình AI có khả năng hỗ trợ an ninh mạng.

Một quan chức Nhà Trắng nói với CNBC rằng Chính phủ Mỹ không trực tiếp phê duyệt việc phát hành sản phẩm AI của các doanh nghiệp tư nhân.

Theo quan chức này, việc các công ty cung cấp quyền truy cập sớm cho cơ quan liên bang nhằm phục vụ đánh giá, thử nghiệm đều mang tính tự nguyện và quyết định cuối cùng vẫn thuộc về doanh nghiệp.

"Chính quyền tiếp tục hợp tác với tất cả các phòng thí nghiệm AI tiên tiến của Mỹ nhằm tăng cường an toàn cho công nghệ này mà không làm chậm đổi mới", quan chức Nhà Trắng cho biết.

Lo ngại an ninh mạng khiến chính sách AI thay đổi

Mặc dù vậy, nhiều nguồn tin cho biết trong thời gian gần đây Nhà Trắng đã thể hiện ảnh hưởng lớn hơn đối với việc phát hành các mô hình AI mới.

Theo CNBC, tháng trước quyền truy cập đối với Claude Mythos 5 và Fable 5 từng bị tạm dừng vì các quan ngại liên quan đến an ninh quốc gia trước khi được khôi phục sau quá trình trao đổi giữa Anthropic và Chính phủ Mỹ.

OpenAI cũng thông báo các mô hình AI mới sẽ chỉ được triển khai cho "những đối tác đáng tin cậy", phù hợp với các yêu cầu từ phía chính phủ.

Song song với đó, Tổng thống Donald Trump đã ban hành sắc lệnh hành pháp yêu cầu các công ty AI tự nguyện cung cấp quyền truy cập sớm để cơ quan chức năng đánh giá các mô hình trước khi phát hành rộng rãi.

Trong tuần này, Nhà Trắng tiếp tục giới thiệu chương trình "Golden Eagle", sáng kiến hợp tác với khu vực tư nhân nhằm phát hiện và khắc phục các lỗ hổng an ninh mạng liên quan đến AI.

Theo một nguồn tin được CNBC dẫn lời, một trung tâm điều phối mới đang được xây dựng và có thể đóng vai trò xem xét doanh nghiệp hoặc tổ chức nào đủ điều kiện tiếp cận các mô hình AI tiên tiến trong tương lai. Thông tin này hiện chưa được Nhà Trắng xác nhận chính thức.

Nếu cơ chế trên được áp dụng, các chương trình do doanh nghiệp tự quản lý như Project Glasswing của Anthropic hoặc Daybreak của OpenAI có thể phải nhận được sự đồng ý của Chính phủ trước khi mở quyền truy cập cho đối tác.

Cuộc đua AI với Trung Quốc tạo thêm sức ép

Những thay đổi trong chính sách diễn ra đúng thời điểm các công ty AI Trung Quốc liên tục thu hẹp khoảng cách với Mỹ.

Mới đây, startup Moonshot AI giới thiệu mô hình Kimi K3 và cho biết hệ thống đạt kết quả cạnh tranh với GPT 5.6 và Fable trong nhiều bài kiểm tra độc lập, thậm chí vượt một số mô hình Mỹ ở một số tiêu chí đánh giá.

Diễn biến này làm gia tăng tranh luận trong giới công nghệ Mỹ về việc liệu siết chặt quyền tiếp cận AI có khiến các doanh nghiệp trong nước mất lợi thế cạnh tranh.

David Sacks, nhà sáng lập Craft Ventures và cựu cố vấn AI của Nhà Trắng, nhận định bước tiến của Kimi K3 là tín hiệu đáng lo ngại.

Ông cho rằng nếu Mỹ tự đặt thêm rào cản đối với các công ty AI trong khi các đối thủ nước ngoài không áp dụng quy định tương tự, quốc gia này có nguy cơ đánh mất vị thế dẫn đầu trong cuộc đua AI.

Giới chuyên gia đánh giá Nhà Trắng đang phải cân bằng giữa hai mục tiêu. Một mặt là giảm nguy cơ AI bị khai thác cho các cuộc tấn công mạng hoặc các hoạt động gây mất an ninh. Mặt khác là duy trì tốc độ đổi mới để các doanh nghiệp Mỹ không bị tụt lại phía sau trong cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt với Trung Quốc.

Điều gì đang thay đổi?

Trước đây, OpenAI và Anthropic tự quyết định đối tác được dùng mô hình AI tiên tiến.

Nhà Trắng được cho là muốn tham gia quá trình xét duyệt quyền tiếp cận.

Chính phủ Mỹ đã khởi động chương trình Golden Eagle nhằm đánh giá rủi ro an ninh mạng liên quan đến AI.

Sự trỗi dậy của các mô hình AI Trung Quốc như Kimi K3 đang tạo áp lực lớn lên chính sách quản lý AI của Mỹ.