'Nhà văn hóa số' kết nối cộng đồng

Tiện ích số tại không gian công cộng

Những ngày cuối tuần tại Nhà văn hóa số thuộc Tổ dân phố 4, phường Giảng Võ, Hà Nội rộn rã tiếng nói cười tươi vui của bà con hòa cùng âm thanh hướng dẫn từ các ki-ốt thông minh, thay vì phải lên trụ sở chính quyền địa phương, người dân được hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến.

Người dân đến Nhà văn hóa chỉ cần đặt căn cước công dân gắn chip vào đầu đọc thẻ trên máy khám sức khỏe tự động, toàn bộ nhật ký sức khỏe sẽ hiện ra, hệ thống máy sẽ tự đo chiều cao, cân nặng, huyết áp và đưa ra lời khuyên cải thiện. Trong khi, ngoài sân Nhà văn hóa, câu lạc bộ dân vũ vẫn hoạt động sôi nổi với những nhịp điệu tập thể dục khỏe khoắn… Sự kết hợp giữa sinh hoạt truyền thống và tiện ích công nghệ tại đây đang mang đến không gian vừa gần gũi, vừa hiện đại…

Bảng thông tin số tại thôn Hà Lâm, xã Thư Lâm giúp người dân dễ dàng quét mã QR tra cứu các thủ tục hành chính và chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.

Mô hình nhà văn hóa số được xem là giải pháp thiết thực cho những khu vực đô thị trung tâm, nơi quỹ đất và không gian sinh hoạt cộng đồng hạn chế. Nhằm tối ưu hóa công năng, UBND phường Giảng Võ đã sắp xếp lịch hoạt động khoa học, vừa duy trì Thư viện đọc sách, câu lạc bộ cờ tướng, câu lạc bộ văn nghệ Mùa thu, vừa tích hợp những trang thiết bị thông minh như phòng họp số và ki-ốt máy tính phục vụ dịch vụ công trực tuyến. Cách làm này không chỉ hỗ trợ bà con giải quyết công việc hành chính thuận tiện, mà còn nâng cao kỹ năng số cho người dân ngay từ cấp cơ sở.

Ông Nguyễn Mạnh Tam, Tổ trưởng Tổ dân phố 4, phường Giảng Võ chia sẻ, việc nâng cấp hạ tầng và ứng dụng công nghệ đã đem lại bước chuyển mình mạnh mẽ. Bà con trong khu dân cư được thụ hưởng không gian đa năng, trở thành điểm hẹn thể thao, văn nghệ sôi nổi và tiếp cận các dịch vụ số như: Tủ hành chính điện tử, điểm cầu trực tuyến kết nối mạng không dây miễn phí... góp phần nâng cao kỹ năng số cộng đồng và định hình những “công dân số”, “cộng đồng số”.

Người dân trải nghiệm các tiện ích dịch vụ công trực tuyến và tra cứu thông tin ngay trên ki-ốt máy tính thông minh tại nhà văn hóa số.

Chỉ cần đặt căn cước công dân gắn chip vào đầu đọc thẻ, người dân đã có thể tích hợp dữ liệu và tra cứu các tiện ích số nhanh chóng.

Còn tại Nhà văn hóa số thuộc Tổ dân phố Xuân La 2, phường Xuân Đỉnh cũng tấp nập người ra vào. Song song các hoạt động thể thao như bóng bàn, cầu lông, dân vũ, dưỡng sinh… khu vực cộng đồng số luôn thu hút đông người dân tới tra cứu thông tin, thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến. Từ ngày Nhà văn hóa số đi vào hoạt động, hình ảnh nhiều người cao tuổi hào hứng đến nhờ hướng dẫn tích hợp Thẻ bảo hiểm y tế vào VNeID, tích hợp Căn cước công dân đi Metro miễn phí hay học cách đăng ký nhận lương hưu qua ứng dụng định danh quốc gia… đã trở nên quen thuộc. Nhờ sự hỗ trợ tận tình tại chỗ của các bạn trẻ, các ông, các bà đã tự tin thao tác trên thiết bị thông minh, giải quyết nhiều thủ tục tại nhà, thay vì tốn thời gian đi lại đến các trụ sở UBND phường như trước đây…

Đánh giá về ý nghĩa của mô hình, ông Đặng Quang Đạo, Trưởng Ban Công tác Mặt trận phường Xuân Đỉnh cho biết, việc triển khai Nhà văn hóa số Xuân La 2 giúp đưa thiết chế văn hóa đến gần hơn với nhu cầu thực tế của người dân. Không gian Nhà văn hóa số được bố trí hợp lý cho các hoạt động sinh hoạt văn hóa, tiếp cận công nghệ và kết nối với các giá trị di sản địa phương. Nhờ vậy, người dân thêm gắn bó, chủ động tham gia giữ gìn nền nếp và phát huy hiệu quả công năng của Nhà văn hóa.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà thăm khu cộng đồng số thuộc Tổ dân phố Xuân La 2, phường Xuân Đỉnh.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu kiểm tra hệ thống điểm cầu trực tuyến và phòng họp số kết nối giữa cơ sở với chính quyền phường tại Tổ dân phố 4, phường Giảng Võ.

Tinh thần chuyển đổi số đang lan tỏa rộng rãi đến các vùng ven Thủ đô, tới tận thôn Hà Lâm, xã Thư Lâm. Mô hình Nhà văn hóa số do lực lượng đoàn thanh niên địa phương trực tiếp phụ trách đã trở thành điểm tựa công nghệ cho người dân địa phương. Ông Nguyễn Hữu Tửu, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Hà Lâm, xã Thư Lâm chia sẻ, người dân tới đây có thể tra cứu các chủ trương, chính sách của Đảng, thủ tục hành chính công, dịch vụ số, các vấn đề xây dựng và môi trường, nhân sự ban lãnh đạo thôn... Đây là bước đệm quan trọng để địa phương từng bước xây dựng mô hình thôn số trong thời gian tới, giúp sinh hoạt văn hóa cơ sở ngày càng thiết thực.

Duy trì nề nếp văn hóa

Nhà văn hóa số, điểm sinh hoạt cộng đồng có vai trò quan trọng trong đời sống ở khu dân cư hiện nay. Hiệu quả của thiết chế văn hóa không chỉ được quyết định bởi cơ sở vật chất, quan trọng hơn là nội dung hoạt động có thiết thực, phù hợp với nhu cầu của người dân và được duy trì thường xuyên hay không. Một nhà văn hóa số thực sự phát huy hiệu quả phải là nơi người dân muốn đến, tích cực tham gia và tìm thấy những giá trị hữu ích cho đời sống.

Không gian sinh hoạt cộng đồng tại nhà văn hóa kết hợp đa dạng các hoạt động từ hội họp, giao lưu đến ứng dụng công nghệ.

Sự kết hợp giữa sinh hoạt truyền thống và tiện ích công nghệ tại đây đang mang đến không gian vừa gần gũi, vừa hiện đại…

Tinh thần đó được xác định trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và cụ thể hóa tại Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy, với mục tiêu ít nhất 95% thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở hoạt động hiệu quả. Để đạt mục tiêu này, Thành phố chú trọng đổi mới nội dung, phương thức tổ chức hoạt động; khai thác tốt cơ sở vật chất hiện có; đáp ứng nhu cầu của từng nhóm dân cư và ứng dụng công nghệ số theo hướng thiết thực.

Ông Nguyễn Thường Sơn, Chủ tịch UBND phường Xuân Đỉnh nhấn mạnh, Phường đã chủ động cân đối nguồn lực, đầu tư hạ tầng và lựa chọn Nhà văn hóa Xuân La 2 làm mô hình điểm. Việc đổi mới không đơn thuần là thêm trang thiết bị, mà là chuyển đổi phương thức quản lý theo hướng đa chức năng, lấy người dân làm trung tâm phục vụ, tạo bệ phóng lan tỏa các phong trào văn hóa gắn với chuyển đổi số.

Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu bày tỏ, yếu tố cốt lõi của Nhà văn hóa số là mang lại tiện ích thực tế cho người dân.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu bày tỏ, yếu tố cốt lõi của Nhà văn hóa số là mang lại tiện ích thực tế cho người dân. Công nghệ cần dễ sử dụng, hỗ trợ tích cực cho sinh hoạt cộng đồng, nhưng không thay thế sự giao tiếp trực tiếp giữa con người với con người. Để mô hình duy trì bền vững, các địa phương cần công khai lịch sinh hoạt, phối hợp chặt chẽ với các đoàn thể, hỗ trợ người cao tuổi tiếp cận công nghệ. Sở sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá thực tế tại các mô hình để tổng kết và hoàn thiện định hướng chung.

Đánh giá về định hướng phát triển trong thời gian tới, bà Vũ Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội khẳng định, việc triển khai các Nhà văn hóa số cần được duy trì thường xuyên để đạt hiệu quả thực chất. Thành phố yêu cầu các địa phương tiếp tục phát huy kết quả đạt được, từng bước nâng tầm các mô hình điểm ở cơ sở trở thành mô hình điểm của toàn Thành phố trong chương trình đổi mới hệ thống thiết chế văn hóa Thủ đô.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà khẳng định, việc triển khai các Nhà văn hóa số cần được duy trì thường xuyên để đạt hiệu quả thực chất.

Mô hình Nhà văn hóa số đang cho thấy hiệu quả rõ rệt khi đưa công nghệ về với các cấp cơ sở. Với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền và sự hưởng ứng từ người dân, các không gian văn hóa số này hứa hẹn sẽ tiếp tục là điểm tựa tinh thần vững chắc, góp phần xây dựng nếp sống văn minh, hiện đại.

Các không gian văn hóa số hứa hẹn sẽ tiếp tục là điểm tựa tinh thần vững chắc, góp phần xây dựng nếp sống văn minh, hiện đại cho người dân.