Nhạc sĩ Xuân Minh: Hành trình từ chiến sĩ công an đến người nghệ sĩ tài hoa

Nhạc sĩ Xuân Minh.

Từ chàng nhạc công đến người sáng tác

Sinh ra và lớn lên tại Đà Nẵng, Xuân Minh theo học âm nhạc tại Nhạc viện Huế. Con đường đến với âm nhạc của anh bắt đầu từ những năm tháng làm nhạc công của Đội văn nghệ Công an Quảng Nam - Đà Nẵng. Đây là môi trường để chàng trai trẻ vừa thỏa niềm đam mê, vừa rèn luyện bản lĩnh và ý chí trên con đường nghệ thuật.

Những năm tháng gắn bó với phong trào văn nghệ trong lực lượng công an, rồi Đội văn nghệ Công ty Xây lắp điện 3 - những đội văn nghệ quần chúng có tên tuổi của Quảng Nam - Đà Nẵng thời bấy giờ - đã ghi dấu hình ảnh một nhạc công keyboard Xuân Minh điệu nghệ, máu lửa trên sân khấu.

Chính những sân khấu phong trào ấy trở thành “bệ phóng”, giúp anh từng bước trưởng thành, đồng hành với sự vận động của đời sống âm nhạc xứ Quảng nói riêng và miền Trung nói chung.

Xuân Minh tiếp tục tham gia hoạt động của các ban, nhóm nhạc. Anh là thành viên sáng lập, trực tiếp biểu diễn và sáng tác trong những ban nhạc nổi tiếng một thời.

Trước và sau năm 2000, nhóm sáng tác “Hoa Xương Rồng” và ban nhạc “Tia sáng” từng được biết đến tại Đà Nẵng và nhiều địa phương trong cả nước.

Năm 2003, ban nhạc “Tia sáng” đoạt giải Nhì Liên hoan các ban nhạc trẻ toàn quốc. Với “Hoa Xương Rồng”, Xuân Minh là một nhân tố quan trọng, góp phần thúc đẩy phong trào âm nhạc trẻ tại Đà Nẵng.

Sau những năm tháng gắn bó với cây đàn keyboard và các sân khấu phong trào, Xuân Minh chuyển trọng tâm sang sáng tác. Đến nay, anh sở hữu hơn 20 ca khúc, gồm nhạc đương đại và những sáng tác dành cho thiếu nhi.

Trong sáng tác, Xuân Minh theo đuổi tư duy âm nhạc hiện đại nhưng không tách rời những chất liệu truyền thống. Từ những bản ballad, ca khúc tự sự đến các sáng tác có tiết tấu nhanh, sôi động, anh chú trọng sự cô đọng trong ca từ, giai điệu và tìm kiếm dấu ấn riêng.

Với Xuân Minh, mỗi “đứa con tinh thần” đều bắt đầu từ những rung động trước đời sống. Ca khúc có thể mềm mại, sâu lắng hoặc bùng cháy tùy theo chủ đề, nhưng điểm chung là sự nghiêm túc trong cách tiếp cận.

Trước khi một sáng tác đến với công chúng, anh thường hình dung cách thể hiện, cách hát, những điểm cần nhấn nhá để ca sĩ truyền tải đúng tinh thần tác phẩm.

Phần lớn sáng tác của Xuân Minh chứa đựng những chiêm nghiệm về mối quan hệ giữa con người với thế giới xung quanh. Với anh, điều quan trọng là tìm được ý tưởng đủ riêng trong ca từ và giai điệu để mỗi bài hát có đời sống của nó.

Trong số hơn 20 ca khúc đã sáng tác, nhiều tác phẩm của Xuân Minh được các đài truyền hình, phát thanh Trung ương và địa phương thu âm, ghi hình, đồng thời được nhiều ca sĩ thể hiện như Thành phố lá và hoa, Ẩn khúc mùa thu, Hoài niệm với mùa thu, Cơn gió vô tình... Ở mảng âm nhạc thiếu nhi, anh có Trăng và biển, Chúc xuân, Biển và lời ru...

Một nét khá thú vị trong sáng tác của Xuân Minh là hình ảnh mưa xuất hiện nhiều lần, từ Cầu mưa đến Cơn mưa cuối đông. Với anh, mưa không chỉ là hiện tượng của thiên nhiên mà còn là chất liệu để phản chiếu đời sống.

"Để có những ca khúc về mưa, anh luôn quan tâm đến sự vận động của thiên nhiên, những nỗi đau của đất đai và khát vọng của con người trước biến đổi khí hậu. Hình ảnh mưa được xuất hiện trong ca khúc của anh không chỉ đơn thuần miêu tả một hiện tượng thời tiết, mà đó là một chất liệu nghệ thuật đa năng để phản chiếu đời sống", Xuân Minh chia sẻ.

Sự đầu tư nghiêm túc và chiều sâu trong sáng tác mang đến cho Xuân Minh những dấu ấn đáng nhớ. Anh từng đoạt Giải Nhất cuộc thi ca khúc của Hội Nhạc sĩ Việt Nam năm 2010; Giải “Phối khí hiệu quả” tại chương trình “Bài hát Việt” năm 2010 với ca khúc Dã quỳ của nhạc sĩ Nguyễn Đức.

Trong hành trình âm nhạc ấy, không thể không nhắc đến ca sĩ Thanh Trà, người bạn đời, cũng là người đồng hành với Xuân Minh trong nghệ thuật. Là một giọng ca được biết đến như “con chim sơn ca” của Đà Thành, Thanh Trà hiểu khá rõ ý tưởng, phong cách và cách truyền tải trong các sáng tác của chồng. Sự đồng điệu ấy góp phần đưa những ca khúc của Xuân Minh đến gần hơn với công chúng.

Dù diện mạo có phần “già dặn”, Xuân Minh lại mang trong mình một tâm hồn trẻ trung. Điều đó thể hiện rõ qua những sáng tác dành cho thế hệ trẻ, được thể hiện trên nền tảng tiết tấu hiện đại của Rock, Pop, Jazz hay R&B. Anh đồng thời hỗ trợ nhiều nhạc sĩ, ca sĩ trẻ của đất Quảng, trong đó có những người sau này được biết đến như Võ Đình Nam, Lê Nam An...

“Minh Trà” - nơi chắp cánh những thanh âm

Nếu sáng tác là một phần quan trọng trong hành trình nghệ thuật thì thu âm, hòa âm phối khí lại là dấu ấn đặc biệt gắn với tên tuổi Xuân Minh. Năm 1990, anh sáng lập phòng thu âm “Minh Trà”, được giới âm nhạc biết đến là một trong những phòng thu âm chuyên nghiệp đầu tiên của Quảng Nam - Đà Nẵng và miền Trung.

Để “Minh Trà” tạo dựng được vị thế, Xuân Minh đầu tư nhiều trang thiết bị, công nghệ phục vụ thu âm và hòa âm phối khí. Theo thời gian, phòng thu trở thành địa chỉ quen thuộc của nhiều ca sĩ, nhạc sĩ và các đài truyền hình khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Đây cũng trở thành nơi gặp gỡ của giới ca, nhạc sĩ. Những người từng thu âm tại đây đánh giá cao sự chuyên nghiệp cùng sự tận tình, trách nhiệm của Xuân Minh. Bạn bè, đồng nghiệp của anh là những nhạc sĩ, ca sĩ ở nhiều địa phương trong cả nước. Mỗi khi đến Đà Nẵng, không ít người vẫn tìm đến “Minh Trà” để gặp gỡ, trao đổi về âm nhạc.

Bên cạnh sáng tác, thu âm và hòa âm phối khí, Xuân Minh còn tham gia nhiều hoạt động âm nhạc của thành phố. Anh từng thực hiện nhạc nền cho đội thi Đà Nẵng tham gia Cuộc thi Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng năm 2011 và nhiều lần tham gia ban giám khảo các cuộc thi, sự kiện âm nhạc của thành phố.

Với những đóng góp trong lĩnh vực thu âm, hòa âm phối khí, Xuân Minh được biết đến với danh hiệu “Người tiên phong trong lĩnh vực thu âm miền Trung”. Nhưng có lẽ, điều giữ anh ở lại lâu nhất với âm nhạc không nằm ở danh hiệu hay những giải thưởng, mà ở niềm vui được làm nghề và nhìn thấy những tác phẩm của mình đến với công chúng.

Ở cương vị Phó Chủ tịch Hội Âm nhạc thành phố, nhạc sĩ Xuân Minh vẫn miệt mài với từng sáng tác, từng bản thu âm, từng phần hòa âm phối khí, bằng sự tâm huyết và trách nhiệm của một người làm nghề. Trên hành trình ấy, điều anh luôn mong muốn là góp phần để âm nhạc đất Quảng có thêm những thanh âm riêng, từ đó bay cao, bay xa hơn.