Nhận diện sớm, giảm biến chứng

Bác sĩ tại Khoa Bệnh Nhiệt đới (Bệnh viện Nhi Thanh Hóa) khám và điều trị cho bệnh nhi.

Tại Khoa Bệnh Nhiệt đới (Bệnh viện Nhi Thanh Hóa) y bác sĩ vẫn tiếp nhận các trường hợp trẻ có biểu hiện viêm não, viêm màng não và các hội chứng thần kinh cấp tính. Như em C.T.M 10 tuổi (xã Văn Phú) trước khi nhập viện, M sốt cao, đau đầu, nôn, nói sảng, la hét. Gia đình đưa trẻ đến Bệnh viện Nhi Thanh Hóa. Sau khi thăm khám, thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ xác định trẻ mắc hội chứng viêm não, viêm màng não, kết quả xét nghiệm dương tính với viêm não Nhật Bản. Trẻ được điều trị tích cực và theo dõi sát. Sau khoảng 2 tuần, tình trạng sức khỏe cải thiện rõ rệt, trẻ không ghi nhận di chứng.

Còn với bé C.T.Đ, 45 tháng tuổi (xã Xuân Thái) vào viện sau khi sốt 2 ngày ở nhà và xuất hiện co giật toàn thân. Trẻ được chẩn đoán viêm não sau khi thực hiện các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh cần thiết. Trẻ được điều trị kháng sinh kháng viên, kháng virus. Sau 18 ngày, bé không sốt, hết co giật, trẻ được xuất viện nhưng vẫn còn di chứng yếu cơ hai tay, hai chân.

Hai trường hợp trên cho thấy viêm não ở trẻ diễn biến khó lường và có thể để lại di chứng. Viêm não là một trong những bệnh lý nhiễm trùng thần kinh trung ương rất đáng lưu ý ở trẻ em. Viêm não có nhiều nguyên nhân, trong đó có thể gặp viêm não do virus như viêm não Nhật Bản, enterovirus, herpes virus... Ngoài ra còn có các nguyên nhân nhiễm trùng khác và một số trường hợp viêm não do cơ chế miễn dịch.

Bệnh viêm não có thể khởi phát ban đầu khá giống một số bệnh nhiễm trùng thông thường, chẳng hạn như sốt, đau đầu, nôn hoặc mệt mỏi. Tuy nhiên, khi trẻ xuất hiện các triệu chứng kích thích hoặc li bì, thay đổi ý thức, co giật hoặc các dấu hiệu thần kinh bất thường thì bệnh có thể diễn biến rất nhanh và để lại những hậu quả nặng nề. Do đó, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời có ý nghĩa rất quan trọng.

Bác sĩ Đinh Hoàng Anh, Phó trưởng khoa Bệnh Nhiệt đới cho biết: “Không phải trẻ nào sốt và co giật cũng mắc viêm não. Tuy nhiên, khi những triệu chứng này đi kèm với thay đổi ý thức, hành vi, đau đầu nhiều, nôn liên tục, co giật kéo dài hoặc tái diễn, yếu liệt... thì cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Bởi, viêm não nếu được phát hiện và điều trị muộn có thể gây phù não, tăng áp lực nội sọ, suy hô hấp, rối loạn vận động, động kinh, ảnh hưởng đến nhận thức và phát triển tâm thần – vận động. Những trường hợp nặng có thể tử vong”.

Theo ghi nhận tại Khoa Bệnh Nhiệt đới từ đầu năm đến nay, bệnh viện đã tiếp nhận, điều trị 19 trường hợp viêm não. Riêng từ tháng 7 đến nay ghi nhận 12 trường hợp. Tại thời điểm đầu tháng 9, khoa đang điều trị 4 bệnh nhi liên quan đến các bệnh lý thần kinh, nhiễm trùng thần kinh, trong đó có các trường hợp viêm não. Con số này cho thấy, dù đã qua thời kỳ cao điểm của mùa hè, viêm não vẫn tiếp tục xuất hiện và là bệnh lý cần được quan tâm trong suốt cả năm.

Với những diễn biến khó lường và nguy cơ để lại biến chứng lâu dài, việc phòng bệnh và nhận diện bệnh liên tục trong năm là rất quan trọng. Trong đó, tiêm chủng đầy đủ, đặc biệt vaccine phòng viêm não Nhật Bản, là một trong những biện pháp chủ động quan trọng. Cùng với đó, phụ huynh cần chú ý thực hiện các biện pháp phòng chống muỗi; giữ gìn vệ sinh môi trường, vệ sinh tay, chân, ăn chín, uống sôi và hạn chế để trẻ tiếp xúc với các nguồn bệnh. Quan trọng hơn, khi trẻ xuất hiện những dấu hiệu bất thường về thần kinh, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời. Không nên tự điều trị kéo dài tại nhà vì có thể bỏ lỡ thời điểm bệnh diễn biến nặng.

Viêm não có thể bắt đầu từ những biểu hiện tưởng như quen thuộc, nhưng diễn biến và hậu quả lại khó lường. Nhận biết sớm, đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời và chủ động phòng bệnh quanh năm là thêm cơ hội để giảm nguy cơ bệnh diễn biến nặng, hạn chế những biến chứng đáng tiếc. Bởi với viêm não, đôi khi chậm một bước không chỉ là chậm trong điều trị, mà còn có thể để lại những ảnh hưởng lâu dài đối với sức khỏe và sự phát triển của trẻ.