Nhân lên tình yêu biển, đảo
Triển lãm và ra mắt sách ảnh Chuyện về biển đảo quê hương của nhiếp ảnh gia (NAG) Nguyễn Á tại Thành phố Hồ Chí Minh mới đây đã đưa công chúng, nhất là khán giả trẻ, đến với tình yêu biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc.

Nhiếp ảnh gia Nguyễn Á giới thiệu các tác phẩm ảnh tại triển lãm.
Từ những khuôn ảnh sống động, người xem có thêm cơ hội tìm hiểu, cảm nhận về những vùng biển, đảo, thềm lục địa - một phần máu thịt không thể tách rời của Tổ quốc Việt Nam, nơi lưu giữ chủ quyền, lịch sử và khát vọng vươn ra đại dương của dân tộc.
Rạng ngời qua lăng kính người nghệ sĩ
NAG Nguyễn Á cho biết: Chuyện về biển đảo quê hương là cuốn sách thứ 26 trong sự nghiệp sáng tác của ông, đồng thời là kết quả của nhiều năm gắn bó với biển, đảo và thềm lục địa của Tổ quốc. Ông đến Trường Sa lần đầu vào năm 2010 và đã 7 lần trở lại nơi đây, tích lũy nhiều trải nghiệm về cuộc sống, công việc của quân và dân nơi đầu sóng, ngọn gió.
Tác phẩm tiếp nối những ấn phẩm về biển, đảo trước đó của ông như: Hoàng Sa - Trường Sa biển đảo Việt Nam (2014), Lý Sơn hôm nay (2019) và Hải trình yêu thương từ thành phố mang tên Bác (2023).
Cuốn sách phác họa bằng hình ảnh bức tranh về cả 5 vùng hải quân từ Đông Bắc đến Tây Nam, qua đó khắc họa hình ảnh những con người đang ngày đêm bám biển, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc.
“5 vùng hải quân như những cánh tay nối dài của Tổ quốc vươn ra biển lớn. Phía sau mỗi con tàu, ngọn hải đăng là những con người đang âm thầm cống hiến, giữ cho biển, đảo bình yên” - NAG Nguyễn Á chia sẻ.
Với Chuyện về biển đảo quê hương, NAG Nguyễn Á không chỉ ghi lại vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ của biển trời mà còn tập trung khắc họa đời sống, tinh thần chiến đấu, lao động của quân và dân nơi tuyến đầu. Qua từng bức ảnh là vẻ đẹp kiên cường, sự hy sinh thầm lặng nhưng đầy tự hào của những con người ngày đêm giữ biển.
Không gian triển lãm mở ra trước mắt người xem nhiều hình ảnh giàu cảm xúc, từ những chiến sĩ hải quân ngày đêm gác biển, những ngọn hải đăng vươn cao giữa phong ba, bão tố cho đến nhịp sống bình dị, ấm áp tình quân - dân trên các đảo xa. Mỗi khuôn ảnh là một câu chuyện về lòng yêu nước, về chủ quyền thiêng liêng được gìn giữ bằng mồ hôi, công sức, trí tuệ và cả sự hy sinh của nhiều thế hệ người Việt Nam.
Sự lan tỏa của triển lãm được thể hiện rõ qua những người tìm đến đây, dù khác nhau về tuổi tác, hoàn cảnh. Chị Huỳnh Thị Xậm, một phụ nữ khuyết tật từ tỉnh Hậu Giang trước đây (nay thuộc thành phố Cần Thơ) xúc động khi được mời tham dự triển lãm.
“Tôi thực sự nghẹn ngào khi ngắm từng khuôn ảnh, lắng nghe những câu chuyện không lời qua mỗi tác phẩm. Nhờ NAG Nguyễn Á, chúng tôi cảm nhận trọn vẹn sự thiêng liêng của biển, đảo và thềm lục địa của Tổ quốc” - chị Xậm chia sẻ.
Trong khi đó, thầy và trò Trường tiểu học Cách Mạng Tháng Tám, phường Bảy Hiền, Thành phố Hồ Chí Minh chăm chú tìm hiểu từng tác phẩm. Các em đặc biệt ấn tượng với Vòng tròn bất tử được kết bằng 64 bông muống biển, tượng trưng cho 64 liệt sĩ đã anh dũng hy sinh trong sự kiện Gạc Ma tháng 3-1988.
Chị Bích Phượng ở phường Thủ Đức, cũng dành ngày nghỉ đưa con đến triển lãm, giúp con chị hiểu thêm về biển, đảo quê hương. Những câu hỏi của các em học sinh về công việc của bộ đội hải quân, những rặng san hô, cột mốc chủ quyền... cho thấy sức hút đặc biệt của những tác phẩm ảnh đối với thế hệ trẻ.
Kết nối triệu trái tim
Một điểm nhấn xúc động của chương trình là sự xuất hiện của những nhân vật bước ra từ chính các khuôn ảnh của NAG Nguyễn Á. Trong đó có Thượng tá Nguyễn Văn Lâm, nguyên Chỉ huy trưởng các nhà giàn DK1/15, DK1/2, DK1/9, DK1/20, DK1/11 thuộc Tiểu đoàn DKI, Vùng 2 Hải quân.
Nhìn những bức ảnh của Nguyễn Á, Thượng tá Nguyễn Văn Lâm cho rằng: Hình ảnh người lính hải quân hiện lên đẹp đẽ, anh dũng, nhưng phía sau những khuôn ảnh ấy còn là những hy sinh thầm lặng khó có thể diễn tả hết, đặc biệt đối với những người lính làm nhiệm vụ trên các nhà giàn.

Nhiếp ảnh gia Nguyễn Á giới thiệu bức ảnh về nhà giàn và nguyên Chỉ huy trưởng nhà giàn DKI/15 Nguyễn Văn Lâm, cũng là nhân vật trong bức ảnh.
“Đứng trước những tác phẩm của Nguyễn Á, ký ức về một thời gian khó nhưng hào hùng trên đầu sóng, ngọn gió lại ùa về nguyên vẹn trong tôi. Cảm ơn người nghệ sĩ đã thức tỉnh và lan tỏa tình yêu biển đảo bằng cả trái tim nhiệt huyết, để những hy sinh thầm lặng của anh em lính đảo được sống mãi trong lòng nhân dân” - Thượng tá Nguyễn Văn Lâm xúc động nói.
Thượng tá Nguyễn Văn Lâm nhớ lại, khoảng 3 giờ ngày 25-12-2017, một cơn bão lớn ập vào khu vực thềm lục địa. Khi ấy, ông cùng đồng đội trên nhà giàn DKI/15 phải đối mặt với những con sóng dữ. Những “mảnh vườn nhỏ” mà bộ đội dày công chăm sóc, che chắn cũng bị cuốn trôi. Trong điều kiện khắc nghiệt, cán bộ, chiến sĩ vẫn kiên cường bám trụ, đoàn kết giữ biển.
“Xem lại những tấm ảnh, tôi thực sự xúc động. Bao ký ức của thời kỳ sống trên các nhà giàn lại ùa về, làm tôi càng nhớ biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc” - ông Lâm chia sẻ.
Từ câu chuyện của những người lính từng trực tiếp làm nhiệm vụ nơi đầu sóng, giá trị của triển lãm càng được khẳng định. Với họ, biển, đảo không chỉ là địa bàn công tác mà còn là nơi gắn bó như ngôi nhà, là một phần cuộc đời. Những đêm chống chọi với cuồng phong, những lúc đồng đội sẻ chia từng ngụm nước ngọt hay chút rau xanh giữa biển trời mênh mông trở thành ký ức không thể nào quên.
Những giọt nước mắt của người lính khi đứng trước các tác phẩm không chỉ là sự xúc động trước ký ức gian khổ mà còn là niềm tự hào khi những tháng ngày họ từng trải qua được ghi lại chân thực, trân trọng bằng nghệ thuật nhiếp ảnh.
Tình yêu biển, đảo qua triển lãm của Nguyễn Á vì thế không bị giới hạn bởi tuổi tác hay hoàn cảnh. Từ những người lính từng sống giữa biển khơi, người cao tuổi, người khuyết tật đến các em học sinh đều tìm thấy cho mình một câu chuyện, một cảm xúc và thêm hiểu về giá trị của biển, đảo quê hương.
Không chỉ có giá trị nghệ thuật, những bức ảnh còn góp phần lưu giữ những lát cắt chân thực về cuộc sống, con người nơi biển đảo; qua đó góp thêm những tư liệu giàu sức thuyết phục về chủ quyền biển, đảo Việt Nam.
Rời triển lãm, điều đọng lại không chỉ là những khuôn hình đẹp mà còn là những câu hỏi hồn nhiên của học sinh về công việc của các chú bộ đội hải quân, về rặng san hô, cột mốc chủ quyền... Qua những câu chuyện và hình ảnh trực quan, tình yêu quê hương, ý thức gìn giữ biển, đảo được gieo vào tâm hồn các em một cách tự nhiên.
Triển lãm Chuyện về biển đảo quê hương vì vậy không đơn thuần là hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Đó còn là cách kể chuyện lịch sử, địa lý và giáo dục tình yêu quê hương, ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo bằng hình ảnh, cảm xúc và những câu chuyện người thật, việc thật.
Sau Thành phố Hồ Chí Minh, triển lãm tiếp tục đến Đà Nẵng và Hà Nội, góp phần lan tỏa tình yêu biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc, kết nối những trái tim Việt Nam cùng hướng về biển khơi.
Lan tỏa tình yêu biển, đảo
Triển lãm Chuyện về biển đảo quê hương của NAG Nguyễn Á tại Thành phố Hồ Chí Minh, sau đó tiếp tục được giới thiệu tại Ðà Nẵng và Hà Nội, là hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh (2-9). Qua những khuôn ảnh giàu cảm xúc về biển, đảo và con người nơi đầu sóng, triển lãm góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, nâng cao nhận thức về chủ quyền biển, đảo, đồng thời kết nối và lan tỏa tình yêu biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc đến đông đảo các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.
