Nhan nhản các 'Idol' làm bằng AI nhảy trên TikTok: thật – giả ngày càng khó phân biệt

Người xem hoang mang vì nhân vật quá giống người thật

Là người thường xuyên sử dụng TikTok, Phạm Minh Châu, sinh viên năm Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN), cho biết từng nhiều lần nhầm lẫn giữa video người thật và video do AI tạo ra. “Thời gian gần đây, mình bắt gặp khá nhiều video nhân vật ảo nhảy theo nhạc trên TikTok. Có những lúc, mình nghĩ đó là người thật chứ không phải sản phẩm do AI dựng lên”, Châu chia sẻ.

Các video "idol" ảo được tạo bởi các công cụ AI đạt hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội.

Theo Châu, việc nhận diện các nhân vật AI không hề dễ dàng nếu người xem chỉ lướt nhanh. “Chỉ khi xem kỹ, mình mới nhận ra các nhân vật AI thường có biểu cảm khuôn mặt và cử chỉ tay chân hơi bất thường, đôi khi cứng nhắc và thiếu tự nhiên”, Châu nói. Không chỉ dừng lại ở sự nhầm lẫn, điều khiến Châu băn khoăn là mục đích đằng sau việc sản xuất hàng loạt video như vậy. “Mình không rõ những nội dung này chỉ để giải trí hay còn hướng tới các mục đích khác”, Châu đặt câu hỏi.

Lo ngại về đạo nhái nội dung

Sau giai đoạn tò mò ban đầu, nhiều người xem bắt đầu bày tỏ sự dè dặt, thậm chí phản ứng tiêu cực trước sự xuất hiện ngày càng dày đặc của các "idol" AI.

Phạm Đức Tùng, sinh viên năm 3 ngành Công nghệ thông tin, Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải cho rằng mức độ tinh vi của công nghệ hiện nay khiến người xem rất dễ bị đánh lừa. “Ở cái nhìn đầu tiên, mình gần như không thể phân biệt đâu là video thật, đâu là video do AI tạo ra”, Tùng nói.

Theo Tùng, điều đáng lo ngại hơn nằm ở nguy cơ đạo nhái trong sáng tạo nội dung. “Trên mạng xã hội, nhiều video AI sao chép gần như y nguyên hình ảnh, động tác của người thật rồi đăng lại để thu hút lượt theo dõi và kiếm lợi”, bạn nhận xét. Tùng dẫn chứng một trường hợp từng gây chú ý trên TikTok: “Một KOL đánh trống đăng video luyện tập. Sau đó, video này bị đưa cho AI để ‘xào lại’ và đăng trên kênh khác, thu hút lượng người theo dõi lớn mà không cần bỏ ra công sức rèn luyện như nhân vật gốc”.

“Mình không thích dạng nội dung này vì cảm giác thiếu cảm xúc, thiếu sáng tạo và khá thô cứng”, Tùng bày tỏ.

Người tạo ra KOL AI: “Đây mới chỉ là bước khởi đầu”

Trao đổi với phóng viên Chuyên trang Sinh Viên Việt Nam – Báo Tiền Phong, anh Dương Hà An, người nhiều năm kinh nghiệm sản xuất các video nhân vật AI, đã có những chia sẻ hết sức thú vị và gợi mở.

Ở góc nhìn khác, anh cho rằng đây là xu hướng khó tránh khỏi trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh. Cùng với đó, anh nhận định các video dạng Idol AI hiện nay chủ yếu mới dừng lại ở mục đích giải trí. “Những video AI nhảy theo nhạc trên mạng hiện tại chủ yếu phục vụ yếu tố giải trí. Người xem bị thu hút bởi ngoại hình đẹp, gợi cảm của nhân vật nên vào xem và tương tác”, anh Hà An cho biết.

Anh Dương Hà An cho rằng các nhân vật AI trong tương lai có thể được phát triển với giọng nói, cảm xúc và cá tính rõ ràng hơn, mở rộng sang các lĩnh vực như thương mại điện tử hoặc giáo dục.

Anh chia sẻ, mức độ chân thực của các video này đến từ công nghệ Motion Control, cho phép AI học lại chuyển động từ một nhân vật thật trong video gốc. “Vì học từ chuyển động của con người thật nên các động tác mới có thể giống đến như vậy”, anh giải thích.

Không chỉ dừng ở thử nghiệm công nghệ, video Idol AI còn gắn liền với bài toán khai thác thương mại. “Khi đã có traffic, người sáng tạo có thể kiếm tiền thông qua booking nhãn hàng, gắn giỏ hàng bán sản phẩm hoặc thậm chí bán lại kênh khi đạt lượng theo dõi đủ lớn”, anh Hà An cho biết. Theo chia sẻ của anh, hiện anh đang vận hành khoảng ba kênh KOL AI, mỗi kênh đạt gần 200.000 lượt theo dõi, trong đó có nhiều video đạt mốc hàng triệu lượt xem.

Ưu thế công nghệ và những khoảng trống cần lấp đầy

Theo anh Hà An, các "KOL" AI có lợi thế rõ rệt về chi phí và khả năng nhân bản. “Các nhân vật AI không biết mệt mỏi, có thể dễ dàng nhân bản và sản xuất nội dung liên tục”, anh phân tích. So với KOL là người thật – vốn phát sinh nhiều chi phí như ăn ở, đi lại, quản lý, stylist – KOL AI giúp tiết kiệm đáng kể nguồn lực. “Chỉ cần có điện và hệ thống vận hành, nội dung có thể được tạo ra liên tục”, anh nói.

Không dừng lại ở giải trí, các nhân vật AI trong tương lai có thể được phát triển với giọng nói, cảm xúc và cá tính rõ ràng hơn, mở rộng sang các lĩnh vực như thương mại điện tử hoặc giáo dục. “Hoàn toàn có thể tạo ra một giáo viên AI với khuôn mặt và giọng nói giống người thật,” anh Hà An nhận định.

Tuy nhiên, cùng với tiềm năng là những khoảng trống pháp lý chưa có lời giải rõ ràng. Khi hình ảnh và chuyển động của con người có thể dễ dàng bị “học lại” và tái tạo, câu hỏi về quyền tác giả, quyền lợi của người sáng tạo nội dung gốc và trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội ngày càng trở nên cấp thiết.

Sự xuất hiện của KOL AI cho thấy công nghệ đang phát triển nhanh hơn khả năng thích nghi của xã hội. Với người xem, đó là cảm giác hoang mang khi ranh giới thật – giả ngày càng mờ. Với người sáng tạo nội dung, đó là áp lực cạnh tranh và nỗi lo bị sao chép công sức. Còn với người làm công nghệ, đây lại là một thị trường tiềm năng đang ở giai đoạn khởi đầu.

Những câu hỏi này sẽ tiếp tục được làm rõ trong kỳ tiếp theo, khi phóng viên có cuộc trao đổi với các “phiên bản gốc” của các "KOL" AI và những chuyên gia trong lĩnh vực an ninh mạng, bản quyền số.