Nhân rộng mô hình khách sạn tiêu biểu không thuốc lá
Với hơn 40.000 cơ sở lưu trú trên cả nước, xây dựng môi trường không thuốc lá cần được triển khai đồng bộ, phù hợp điều kiện từng loại hình. Bộ tiêu chí “Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá” là một trong những giải pháp khuyến khích cơ sở thực hiện và duy trì mô hình này.
Linh hoạt triển khai theo quy mô và điều kiện từng cơ sở lưu trú
Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, đến cuối năm 2025, cả nước có trên 40.000 cơ sở lưu trú du lịch với hơn 800.000 buồng, phân bố tại 34 tỉnh, thành phố. Hệ thống này gồm nhiều loại hình: khách sạn, biệt thự du lịch, căn hộ du lịch, tàu thủy lưu trú, nhà nghỉ, nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê và các loại hình khác.
Quy mô và sự đa dạng đó đặt ra yêu cầu triển khai công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá trên diện rộng, trong khi điều kiện vận hành giữa các cơ sở có sự khác biệt đáng kể. Khách sạn lớn thường có bộ phận chuyên môn, quy trình quản lý và nhân sự được đào tạo định kỳ. Ngược lại, nhà nghỉ, khách sạn nhỏ hoặc cơ sở chưa được xếp hạng có thể hạn chế về nhân lực, kinh phí và khả năng giám sát.
Sự khác biệt này ảnh hưởng trực tiếp đến việc tổ chức môi trường không thuốc lá. Nếu khách sạn lớn có thể phân công trách nhiệm cho bộ phận lễ tân, buồng phòng, an ninh và quản lý trực ca, thì tại cơ sở nhỏ, nhân viên thường phải kiêm nhiệm nhiều công việc. Vì vậy, cách triển khai cần linh hoạt theo điều kiện thực tế, nhưng vẫn phải bảo đảm yêu cầu pháp luật.
Hoạt động lưu trú cũng có nhiều điểm tiếp xúc với khách, từ đặt phòng, nhận phòng đến sử dụng phòng nghỉ, nhà hàng, phòng hội nghị và tham gia sự kiện. Hành vi hút thuốc tại một khu vực có thể ảnh hưởng đến không gian lân cận, chất lượng phòng nghỉ và trải nghiệm của khách tiếp theo.

Hành vi hút thuốc tại một khu vực có thể ảnh hưởng đến không gian lân cận, chất lượng phòng nghỉ và trải nghiệm của khách tiếp theo Ảnh: Hồng Xuân
Bộ tiêu chí khuyến khích thực hiện thực chất
Chương trình Bảng xếp hạng “Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá” do Báo Văn hóa tổ chức nhằm ghi nhận, khuyến khích các cơ sở lưu trú thực hiện tốt quy định pháp luật và chủ động xây dựng môi trường không thuốc lá.
Trong lần tổ chức đầu tiên năm 2025, Ban Tổ chức nhận được 51 hồ sơ từ 18 tỉnh, thành phố và vinh danh 44 khách sạn tại 16 địa phương. Kết quả này tạo tiền đề để mở rộng phạm vi tham gia trong năm 2026.
Bộ tiêu chí lần thứ II có tổng điểm 100, gồm 80 điểm chính và 20 điểm thưởng. Các tiêu chí chính tập trung vào việc ban hành quy định nội bộ và tổ chức thực hiện tại khách sạn, từ nội quy đối với nhân viên, khách lưu trú; thông tin khi đặt phòng; bố trí biển báo; nhắc nhở khách; đến tổ chức khu vực hút thuốc đúng quy định hoặc cấm hút thuốc hoàn toàn. Công tác tập huấn nhân viên và kiểm soát các hoạt động liên quan đến thuốc lá cũng được đưa vào đánh giá.
Phần điểm thưởng khuyến khích khách sạn tăng cường truyền thông, phổ biến quy định cho người lao động, lưu trữ hồ sơ tự kiểm tra, ghi nhận việc xử lý vi phạm, hỗ trợ nhân viên cai thuốc và khen thưởng người thực hiện tốt. Năm 2026, chương trình bổ sung điểm thưởng đối với khách sạn cấm hút thuốc hoàn toàn trong khuôn viên.
Theo Phó Chủ tịch Chi hội Khách sạn TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Hoàng Anh Phi, để chương trình phát huy hiệu quả, bộ tiêu chí cần được giải thích rõ, kèm hướng dẫn minh chứng cụ thể để các cơ sở hiểu và tự đánh giá đúng. Việc áp dụng cần tính đến sự khác biệt về điều kiện vật chất, nhưng không làm thay đổi yêu cầu tuân thủ pháp luật.
Ông Phi cho rằng, đánh giá không nên chỉ dựa trên hồ sơ mà cần kết hợp kiểm tra thực tế. Nội quy, hình ảnh biển báo, tài liệu đặt phòng, chương trình đào tạo, sổ kiểm tra và hồ sơ xử lý vi phạm cần được đối chiếu với hoạt động tại cơ sở. Đây là cách hạn chế tình trạng hoàn thiện hồ sơ hình thức nhưng việc thực hiện chưa đi vào nền nếp.
Một yêu cầu quan trọng khác là duy trì kết quả sau khi được công nhận. Khách sạn cần tiếp tục tự kiểm tra, cập nhật nội quy, đào tạo nhân viên và khắc phục những hạn chế phát sinh. Danh hiệu chỉ có ý nghĩa khi môi trường không thuốc lá được bảo đảm trong hoạt động thường ngày, thay vì chỉ đáp ứng tại thời điểm đánh giá./.
