Nhân vật phản diện đáng thương nhất tiểu thuyết Kim Dung

Trong tiểu thuyết Kim Dung, các nhân vật chính diện thường là những đại hiệp mang lý tưởng cao đẹp, võ công xuất chúng và khí chất chính nghĩa. Ngược lại, phe phản diện dễ bị nhìn như những kẻ độc ác, tham lam, thủ đoạn hoặc đáng khinh.

Tuy nhiên, điều làm nên sức hấp dẫn đặc biệt trong thế giới võ hiệp Kim Dung chính là việc ông hiếm khi xây dựng nhân vật theo một màu đơn giản. Người chính diện có thể từng mắc sai lầm, còn kẻ bị gọi là ma đầu đôi khi vẫn có khoảnh khắc khiến người đọc chạnh lòng.

Thế giới võ hiệp của Kim Dung luôn hấp dẫn bởi ranh giới mong manh giữa chính và tà.

Nhắc đến những phản diện háo sắc trong truyện Kim Dung, nhiều người có thể nghĩ ngay đến Huyết Đao lão tổ trong Liên thành quyết. Đây là nhân vật tàn độc, nham hiểm, nhưng lại được một bộ phận độc giả nhớ đến vì sự "xấu thẳng", không giả nhân giả nghĩa giữa một thế giới đầy mưu mô. Dẫu vậy, Huyết Đao lão tổ khó có thể được xem là kẻ đáng thương. Ông ta ác từ bản chất đến hành động, cái chết của ông ta cũng không để lại nhiều tiếc nuối.

Người phù hợp hơn với danh xưng phản diện đáng thương có lẽ là Âu Dương Khắc trong Anh hùng xạ điêu. Nhân vật này là cháu trên danh nghĩa của Tây Độc Âu Dương Phong, nhưng thực chất lại là con ruột của ông. Sinh ra trong một thân thế nhiều khuất tất, lớn lên bên cạnh Âu Dương Phong, Âu Dương Khắc thừa hưởng không ít sự ngạo mạn, tà khí và lối sống phóng túng của Bạch Đà sơn trang.

Người phù hợp hơn với hình tượng "phản diện đáng thương" có lẽ là Âu Dương Khắc.

Ngay từ khi xuất hiện, Âu Dương Khắc đã được khắc họa là công tử phong lưu bậc nhất. Hắn võ công cao, ngoại hình tuấn tú, lại được Âu Dương Phong chống lưng nên nhiều năm tung hoành Tây Vực. Đi đâu, Âu Dương Khắc cũng có mỹ nữ vây quanh. Trong nguyên tác, hắn còn mang theo hàng chục cơ thiếp mặc đồ trắng, cưỡi lạc đà đi theo, cho thấy mức độ ham mê sắc đẹp đến gần như bệnh hoạn. Với kiểu nhân vật này, khán giả hoàn toàn có lý do để ghét.

Thế nhưng, Kim Dung không để Âu Dương Khắc chỉ là một kẻ háo sắc tầm thường. Điểm khiến nhân vật này trở nên phức tạp nằm ở tình cảm dành cho Hoàng Dung. Dù vốn quen thói trăng hoa, Âu Dương Khắc lại thực sự si mê cô gái thông minh, lanh lợi của Đào Hoa đảo. Hắn biết Hoàng Dung không yêu mình, thậm chí luôn tìm cách tránh né và đề phòng, nhưng vẫn cố chấp theo đuổi.

Điểm khiến nhân vật trở nên đặc biệt nằm ở tình cảm cố chấp dành cho Hoàng Dung.

Câu chuyện cầu thân giữa Âu Dương Khắc và Hoàng Dung cũng là một chi tiết gây nhiều tranh luận. Hoàng Dược Sư vốn là người thông minh, hiểu đời, chắc chắn nhìn ra bản chất phong lưu của Âu Dương Khắc. Thế nhưng trong một thời điểm, ông lại có vẻ nghiêng về lựa chọn này hơn Quách Tĩnh. Một phần vì Quách Tĩnh thật thà, chậm chạp, khó lọt vào mắt một người kiêu ngạo và tài hoa như Hoàng Dược Sư.

Nhưng nhìn sâu hơn, cũng có thể thấy Hoàng Dược Sư không đánh giá con người theo chuẩn mực thông thường. Ông nhìn ra ở Âu Dương Khắc sự lanh lợi, tài năng và cả một thứ tình cảm cố chấp dành cho con gái mình.

Bi kịch lớn nhất của Âu Dương Khắc xảy ra trên hoang đảo. Hoàng Dung vì muốn tự bảo vệ mình đã bày kế dùng đá lớn làm hắn bị gãy chân. Với một kẻ kiêu ngạo như Âu Dương Khắc, đây đáng lẽ phải là mối nhục không thể tha thứ. Nhưng khi biết Hoàng Dung là người đặt bẫy, hắn lại không hận cô. Trái lại, hắn còn lo Âu Dương Phong biết chuyện sẽ làm hại Hoàng Dung. Câu nói đại ý rằng hắn một lòng với cô, chết trong tay cô cũng không oan, đã khiến hình tượng Âu Dương Khắc bỗng trở nên đáng thương hơn rất nhiều.

Kim Dung không xây dựng Âu Dương Khắc theo kiểu phản diện dễ dãi hay hoàn toàn đáng thương.

Chính khoảnh khắc ấy làm người đọc nhận ra, trong con người tưởng như chỉ biết hưởng lạc và chiếm hữu này vẫn tồn tại một phần tình cảm chân thật. Âu Dương Khắc không phải người tốt, càng không phải mẫu nam nhân xứng đáng với Hoàng Dung. Nhưng tình cảm của hắn dành cho nàng không hoàn toàn giả dối. Đó là điểm khiến nhân vật này khác với những phản diện thuần ác khác trong tiểu thuyết Kim Dung.

Dẫu vậy, Âu Dương Khắc vẫn không thể thoát khỏi bản tính phong lưu. Sau khi bị Hoàng Dung làm trọng thương, hắn lại vì có ý đồ với Mục Niệm Từ mà bị Dương Khang giết chết. Cái chết này vừa đáng đời, vừa có phần chua chát. Nếu Âu Dương Khắc chỉ si tình với Hoàng Dung đến cùng, có lẽ độc giả sẽ thương hắn nhiều hơn. Nhưng Kim Dung không viết nhân vật theo hướng dễ dãi như vậy. Ông để Âu Dương Khắc vừa đáng ghét, vừa đáng thương; vừa si tình, vừa trăng hoa; vừa có khoảnh khắc chân thành, vừa không thể chiến thắng phần xấu xa trong bản năng.

Âu Dương Khắc không đủ tốt để được tha thứ, nhưng cũng không đủ vô cảm để bị lãng quên.

Bởi vậy, Âu Dương Khắc có thể xem là một trong những phản diện đáng tiếc nhất trong thế giới Kim Dung. Hắn không đủ tốt để được tha thứ, nhưng cũng không hoàn toàn vô cảm để bị quên lãng. Ở nhân vật này, người ta thấy rõ nét bút sắc sảo của Kim Dung: phản diện cũng có máu thịt, có ham muốn, có yếu đuối và đôi khi có cả một tình yêu rất thật, dù tình yêu ấy không đủ cứu rỗi cuộc đời họ.