Nhân viên y tế thôn bản tận tâm

Bà Nguyễn Thị Sàng (bìa trái) nhắc gia đình bà Thị Huệ nhớ đưa trẻ nhỏ đi tiêm vaccine phòng bệnh. Ảnh: Hạnh Dung

“Mưa dầm thấm lâu”

Ấp Bù Linh có 90% dân số là đồng bào dân tộc S’tiêng. Cách đây hơn 2 thập kỷ, nơi này gần như biệt lập với các dịch vụ y tế. Trong ký ức của bà Thị Huệ, một người dân trong ấp, đó là những năm tháng còn những nỗi đau về bệnh tật. Gia đình bà có 6 anh chị em thì 3 người đã qua đời vì bệnh tật. Đau lòng nhất là trường hợp chị gái bà đã tử vong do băng huyết sau sinh tại nhà vào năm 2006.

“Hồi xưa, không ai biết vaccine là gì, cũng không rành về trạm y tế xã. Các sản phụ chủ yếu sinh tại nhà, không tiêm bất kỳ mũi vaccine nào. Nhiều người tử vong sau sinh. Chị gái tôi do thiếu hiểu biết nên không đến trạm y tế xã mà tự sinh con tại nhà rồi qua đời vì băng huyết” - bà Huệ nhớ lại.

Những hủ tục lạc hậu và sự thiếu hiểu biết như một bức tường ngăn cách bà con dân tộc thiểu số nơi đây với y học hiện đại. Đó cũng là lúc bà Nguyễn Thị Sàng bắt đầu hành trình đầy gian nan của mình. Với trình độ học vấn lớp 9/12 nhưng mang trong mình sự nhiệt tình hiếm có, bà Sàng đã chọn dấn thân vào công việc y tế thôn bản khi mức phụ cấp mỗi tháng chỉ vỏn vẹn vài chục ngàn đồng. Sau nhiều đợt tập huấn, bà Sàng “lao” vào công việc với muôn vàn khó khăn.

“Nhiều gia đình khi tôi đến vận động đưa con đi tiêm vaccine đã thẳng thừng từ chối. Có những gia đình hoàn cảnh khó khăn nhưng sinh 7, 8 người con, tôi mang thuốc tránh thai đến hướng dẫn họ thực hiện kế hoạch hóa gia đình thì bị buông lời nặng nhẹ, thậm chí xua đuổi” - bà Sàng kể.

Khó khăn là thế nhưng bà Sàng không nản lòng, bà chọn cách “mưa dầm thấm lâu”, nói chuyện nhẹ nhàng, gần gũi, phù hợp với phong tục, tập quán của người dân. Bà kể những câu chuyện người thật, việc thật, những trường hợp vì không tiêm vaccine mà bị bệnh qua đời, có trường hợp sinh đẻ tại nhà không được vô khuẩn dẫn đến nhiễm trùng uốn ván đã tử vong… Từ đó, nhận thức của bà con trong ấp dần thay đổi.

Điều đặc biệt ở bà Sàng là sự am hiểu tường tận từng hộ dân. Bà nhớ rõ từng đứa trẻ sinh năm nào, đến lịch tiêm gì, gia đình nào có phụ nữ mang thai, ai cần được tư vấn kế hoạch hóa gia đình… Chính vì vậy, khi nhân viên y tế cần thông tin, hỏi người dân thì hầu như đều nhận được câu trả lời: “Không biết đâu, hỏi cô Sàng ấy”.

Những “trái ngọt” trên vùng đất khó

Trạm Y tế xã Lộc Quang thường tổ chức tiêm chủng mở rộng vào ngày 17 hàng tháng. Tối 16, người dân trong ấp lại thấy bà Sàng lọc cọc đạp xe đến tận nhà để nhắc lịch tiêm. Bà Sàng nói không dám báo cho bà con sớm vì sợ họ quên lịch. Những nhà nào bận đi cạo mủ cao su về không kịp, bà Sàng lập danh sách đến tận nhà nhắc đưa trẻ ra nhà văn hóa ấp tiêm bù vào ngày 19.

Chị Trần Thị Trang, nữ hộ sinh Trạm Y tế xã Lộc Quang chia sẻ: “Những lần tiêm vét tại ấp Bù Linh, bà Sàng luôn là người dẫn đường, là người thuyết phục dân hiệu quả nhất. Từ chỗ không biết vaccine là gì, nhiều gia đình ở ấp Bù Linh đã chủ động đưa con đến trạm y tế để tiêm chủng đầy đủ. Những câu chuyện đau lòng như: trẻ mắc bệnh, co giật rồi qua đời vì không tiêm phòng đã lùi vào quá khứ. Tình trạng sinh con tại nhà dù vẫn còn nhưng đã giảm rất nhiều so với trước. Nhà cửa, môi trường sống của bà con cũng được cải thiện, sạch sẽ hơn trước rất nhiều”.

Bà Thị Huệ phấn khởi khoe: Nhờ “cô Sàng” hướng dẫn, nhắc nhở thường xuyên mà đến nay gia đình bà đã hiểu được tầm quan trọng của việc tiêm vaccine. Cháu ngoại bà năm nay 2 tuổi đã được tiêm nhiều loại vaccine như: lao, 5 trong 1, viêm gan B, viêm não Nhật Bản.

Bác sĩ chuyên khoa I Trần Văn Thi, phụ trách Trạm Y tế xã Lộc Quang khẳng định: “Y tế thôn bản như là cánh tay nối dài của trạm y tế trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Nếu không có những người như bà Sàng, chúng tôi không thể nắm chắc địa bàn và đạt hiệu quả cao như vậy. Từ một ấp được xem là “điểm trắng” tiêm chủng, đến nay tỷ lệ trẻ em được tiêm chủng đầy đủ tại ấp Bù Linh đã tăng lên hơn 80%, có những đợt tiêm vét tại nhà văn hóa ấp đạt 100%”.

Ở tuổi 62, với mức phụ cấp khiêm tốn 720 ngàn đồng/tháng, bà Nguyễn Thị Sàng vẫn miệt mài với công việc y tế thôn bản. Với bà, điều hạnh phúc nhất là nhận thức về chăm sóc sức khỏe của bà con ngày càng được nâng cao, những đứa trẻ được sinh ra khỏe mạnh, ít ốm đau. Đặc biệt, nhiều cặp vợ chồng đã biết thực hiện kế hoạch hóa gia đình để tập trung nuôi dạy các con tốt hơn.