Nhật ảo tưởng sức mạnh khi muốn vô địch World Cup?

Các cầu thủ Nhật đang tiến bộ vượt bậc.

Đây là phát biểu khá bất ngờ bởi ngay cả những đội tuyển giàu truyền thống như Brazil, Đức hay Argentina cũng thường tránh nói quá nhiều về chức vô địch trước khi giải đấu khởi tranh. Điều đáng chú ý hơn là Nhật lại rơi vào bảng đấu được xem là "tử thần" với Hà Lan, Thụy Điển và Tunisia. Tuy nhiên, nếu nhìn vào hành trình phát triển của bóng đá Nhật trong nhiều năm qua, đội bóng xứ mặt trời mọc cũng có đủ cơ sở để nghĩ lớn hơn. Chỉ có điều, World Cup luôn là nơi khoảng cách giữa sự tự tin và chủ quan đôi khi rất mong manh.

Nhật Bản có quyền mơ lớn

Kể từ lần đầu góp mặt ở World Cup năm 1998, Nhật Bản đã trở thành một trong những đại diện ổn định nhất của bóng đá châu Á. Không giống nhiều đội tuyển chỉ xuất hiện theo từng thế hệ, Nhật gần như biến việc giành vé World Cup thành điều quen thuộc.

Quan trọng hơn, thành tích của họ cũng tiến bộ dần theo thời gian. Trong bốn kỳ World Cup gần nhất, Nhật có ba lần vượt qua vòng bảng. Đó là thành tích mà không nhiều đội ngoài châu Âu và Nam Mỹ làm được. Đội tuyển này cũng trở thành đại diện châu Á đầu tiên vượt qua vòng bảng ở hai kỳ World Cup liên tiếp.

Điều đáng tiếc là Nhật luôn dừng lại rất gần cột mốc lịch sử. Năm 2010, họ thất bại trước Paraguay trên chấm luân lưu. Tại World Cup 2018, Nhật dẫn Bỉ tới hai bàn nhưng cuối cùng vẫn thua ngược đầy đau đớn với tỷ số 2-3. Đến World Cup 2022, họ lại bị Croatia loại sau loạt sút luân lưu.

Ba thất bại ấy vô tình cho thấy Nhật không còn ở vị thế của một đội bóng chỉ đến World Cup để học hỏi. Họ đã đủ khả năng cạnh tranh sòng phẳng với những đối thủ lớn. Sự tự tin của Nhật hiện nay cũng không xuất hiện một cách ngẫu hứng. Tại World Cup 2022, họ khiến cả thế giới bất ngờ khi lần lượt đánh bại Đức và Tây Ban Nha.

Không dừng ở đó, các trận giao hữu thời gian gần đây tiếp tục mang đến sự lạc quan cho người hâm mộ. Nhật từng thắng Đức 4-1 ngay tại Wolfsburg, đánh bại Thổ Nhĩ Kỳ 4-2 và sau đó tiếp tục giành các chiến thắng trước Anh, Scotland, Brazil hay Ghana.

Điều quan trọng là Nhật hiện không còn chơi bóng theo kiểu phòng ngự số đông và chờ phản công như trước đây. Họ sở hữu nhiều cầu thủ thi đấu tại châu Âu, có khả năng kiểm soát bóng tốt hơn và chuyển đổi trạng thái rất nhanh.

Nhật hạ cả Anh tại Wembley.

Nhật có thể phải trả giá vì tự tin đến mức ảo tưởng sức mạnh

Lần đầu tiên trong lịch sử, Nhật có thể nghĩ xa hơn mục tiêu vòng 1/8. Dù vậy, World Cup luôn khác với những trận đấu giao hữu.

Bảng đấu của Nhật lần này không hề dễ chịu. Hà Lan sở hữu kinh nghiệm và chất lượng đội hình đồng đều. Thụy Điển luôn là tập thể khó chịu nhờ nền tảng thể lực và kỷ luật chiến thuật. Tunisia tuy bị đánh giá thấp hơn nhưng lại giàu sức mạnh và khả năng tranh chấp.

Một điều khá thú vị là Nhật thường chơi rất hay trước những đối thủ mạnh hơn nhưng lại gặp khó trước các đội bóng thiên về thực dụng. World Cup 2022 là ví dụ rõ ràng nhất. Xen giữa hai trận đánh bại Đức và Tây Ban Nha, Nhật bất ngờ thất thủ trước Costa Rica, đội bị xem là yếu nhất bảng. Thất bại ấy suýt khiến họ phải trả giá đắt.

Điều đó cho thấy Nhật đôi khi phát huy tối đa sức mạnh khi bị đặt ở thế cửa dưới và phải nghiên cứu kỹ đối thủ. Thế nhưng, họ lại lúng túng khi phải đá ở thế cửa trên, trước những đối thủ chưa có nhiều đối sách. Tại World Cup, rất nhiều đối thủ lạ lẫm, phong cách lạ lẫm đang chờ Nhật.

Ngoài ra, tuyên bố vô địch thế giới cũng có thể tạo áp lực ngược lên đội bóng. Bóng đá Nhật nổi tiếng với sự khiêm tốn và tính kỷ luật. Việc đặt mục tiêu quá lớn có thể vô tình tạo thêm sức ép tâm lý không cần thiết.

Một vấn đề khác là những quyết định nhân sự của HLV Moriyasu. Việc sẵn sàng gạch tên các cầu thủ giàu kinh nghiệm như Kaoru Mitoma hay Takumi Minamino nếu điều đó xảy ra có thể tạo ra rủi ro về cân bằng đội hình. Có lẽ Moriyasu quá tự tin với chiến thuật của mình ngay cả khi không có những quân bài mạnh nhất.

World Cup 2026 vì thế sẽ là câu trả lời quan trọng cho bóng đá Nhật. Nếu tiến sâu, họ có thể chứng minh mình đã bước lên một đẳng cấp mới. Nhưng nếu dừng bước sớm, người ta sẽ đặt câu hỏi rằng Nhật thực sự đủ sức trở thành ứng viên vô địch hay vẫn chỉ là đội tuyển rất giỏi trong việc tạo ra những bất ngờ lớn.