Nhật Bản chạy đua cứu hộ sau trận động đất đánh sập AEON Mall ở Kumamoto

Thiệt hại sau động đất tại trung tâm mua sắm Aeon Mall ở tỉnh Kumamoto, Nhật Bản ngày 28/7/2026. Ảnh: Kyodo/TTXVN phát

Lực lượng cứu hộ Nhật Bản đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm những người sống sót sau trận động đất mạnh 6,8 độ xảy ra tại tỉnh Kumamoto, miền Nam nước này ngày 28/7. Thảm họa đã khiến ít nhất hai người thiệt mạng, hàng chục người bị thương, nhiều công trình sập đổ và hàng chục người vẫn mất tích.

Theo Đài NHK, hai phụ nữ ngoài 20 tuổi đã thiệt mạng sau khi một phần trung tâm thương mại AEON Mall Kumamoto bị sập. Trước đó, khoảng 20-30 nhân viên tại trung tâm này không thể liên lạc được sau vụ sập, làm dấy lên lo ngại còn nhiều người mắc kẹt dưới đống bê tông. Đến nay, lực lượng cứu hộ đã giải cứu được 6 người, trong đó có một người từng rơi vào tình trạng ngừng tim, ngừng phổi và 5 người bị thương nhưng không nguy hiểm đến tính mạng.

Nhà chức trách cho biết ít nhất 10 người khác vẫn chưa xác định được tung tích, và công tác tìm kiếm đang được triển khai khẩn trương trong đêm.

Giới chức địa phương cũng cho biết vụ nổ dẫn tới việc một phần trung tâm thương mại bị sập có thể liên quan đến rò rỉ khí gas sau khi hệ thống thiết bị khí đốt bị hư hại bởi động đất. Đài TV Asahi dẫn nguồn cảnh sát cho biết các cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra để xác định chính xác nguyên nhân vụ nổ.

Song song với hoạt động cứu nạn tại trung tâm thương mại, giới chức cũng đang tập trung tìm kiếm tại nhà máy giấy Nippon Paper Industries ở thành phố Yatsushiro, nơi chịu thiệt hại nặng nề do động đất. Một ống khói lớn của nhà máy bị gãy đổ, nhiều hạng mục bị phá hủy. NHK cho biết hai người được tìm thấy trong tình trạng "ngừng tim, ngừng phổi", trong khi chín người khác vẫn mất tích.

Huy động 3.600 binh sĩ tham gia cứu hộ

Trước quy mô thiệt hại lớn, Chính phủ Nhật Bản đã điều động khoảng 3.600 binh sĩ Lực lượng Phòng vệ phối hợp với cảnh sát, lực lượng cứu hỏa và chính quyền địa phương nhằm đẩy nhanh công tác tìm kiếm cứu nạn.

Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba khẳng định các cơ quan chức năng sẽ làm việc "xuyên đêm" để phối hợp cứu hộ, đồng thời nhanh chóng đánh giá thiệt hại và đáp ứng nhu cầu khẩn cấp tại khu vực bị ảnh hưởng.

Các đội cứu hộ phải làm việc trong điều kiện đặc biệt khó khăn do nguy cơ dư chấn tiếp diễn, nhiều công trình có thể tiếp tục sụp đổ bất cứ lúc nào.

Hàng chục người bị thương, bệnh viện quá tải

Động đất cũng khiến hệ thống y tế địa phương chịu áp lực lớn. Bệnh viện Saiseikai Kumamoto, cơ sở y tế quy mô 400 giường, cho biết đã kín chỗ khi liên tục tiếp nhận các nạn nhân bị thương. Nhiều người nhập viện do bị đồ đạc đè trúng, gãy xương hoặc chấn thương trong lúc chạy khỏi các tòa nhà rung lắc.

Không chỉ quá tải vì số lượng bệnh nhân tăng đột biến, chính bệnh viện này cũng bị hư hại sau động đất với nhiều khu vực bị nứt tường và rò rỉ nước. Ban lãnh đạo bệnh viện đã phải tạm dừng tiếp nhận các ca nhập viện theo lịch và chỉ ưu tiên điều trị các trường hợp cấp cứu.

Ngoài ra, báo Nikkei cho biết một số hành khách trên tuyến tàu cao tốc Shinkansen cũng bị thương trong thời điểm xảy ra động đất.

Hơn 150 cơ sở công cộng phải đóng cửa

Theo chính quyền thành phố Kumamoto, 178 cơ sở công cộng đã phải tạm thời đóng cửa, bao gồm thư viện, trung tâm cộng đồng, công viên và các cơ sở thể thao. Một số địa điểm được chuyển đổi thành nơi sơ tán tạm thời cho người dân.

Nhiều hoạt động công cộng, hội thảo và chương trình khám chữa bệnh dự kiến diễn ra trong những ngày tới cũng bị hủy bỏ.

Tại một trường mẫu giáo ở Kumamoto, một giáo viên đã dùng thân mình che chắn cho hai học sinh khi trận động đất xảy ra. Đoạn video do giáo viên ghi lại cho thấy một bức tường của trường bị đổ sập, kéo theo đường dây điện rơi xuống đất. Nhờ thường xuyên tổ chức diễn tập phòng chống động đất, toàn bộ học sinh và giáo viên đều sơ tán an toàn.

Trong khi đó, tại một tòa nhà văn phòng ở Kumamoto, camera ghi lại cảnh bàn ghế bị hất tung, máy tính đổ ngổn ngang khi hệ thống phun nước tự động kích hoạt. Nhiều nhân viên cho biết họ phải chui xuống gầm bàn trú ẩn và cảm nhận mặt đất "như đang sống", liên tục nhô lên rồi hạ xuống.

Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) cảnh báo những khu vực chịu rung lắc mạnh có thể tiếp tục xuất hiện các trận động đất lớn trong khoảng một tuần tới. Người dân cũng được khuyến cáo đề phòng nguy cơ sạt lở đất, đặc biệt tại các khu vực đồi núi sau khi nền đất bị xáo trộn.

Ký ức về thảm họa năm 2016

Kumamoto là một trong những khu vực có hoạt động địa chấn mạnh của Nhật Bản. Năm 2016, tỉnh này hứng chịu chuỗi động đất liên tiếp với trận mạnh nhất 7,0 độ, khiến 275 người thiệt mạng, hàng nghìn người bị thương và gây thiệt hại kinh tế hàng chục tỷ USD. Đây được xem là một trong những thảm họa thiên tai nghiêm trọng nhất của Nhật Bản trong nhiều thập niên gần đây.

Trận động đất lần này tuy có cường độ thấp hơn nhưng một lần nữa cho thấy mức độ dễ tổn thương của khu vực, đồng thời đặt lực lượng cứu hộ trước cuộc chạy đua với thời gian nhằm tìm kiếm những người còn mắc kẹt và hạn chế tối đa thương vong khi nguy cơ dư chấn vẫn hiện hữu.