Nhật Bản kêu gọi Mỹ đảm bảo thỏa thuận thương mại đã ký

Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản Ryosei Akazawa (phải) trao đổi với Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick tại Washington, ngày 13/2 - Ảnh: Kyodo.

Bộ trưởng Thương mại Nhật Bản Ryosei Akazawa cảnh báo Tokyo sẽ không chấp nhận bất kỳ biện pháp thuế quan mới nào từ Mỹ nếu các biện pháp này khiến Nhật Bản chịu điều kiện bất lợi hơn so với thỏa thuận thương mại song phương đạt được năm ngoái.

Cảnh báo trên được đưa ra trong cuộc điện đàm giữa ông Akazawa và Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick vào tối thứ Hai (23/2), trước khi thuế quan toàn cầu mới của Mỹ ở mức 10% bắt đầu có hiệu lực từ ngày 24/2.

Theo thông cáo Bộ Thương mại Nhật Bản công bố vào thứ Ba (24/2), cuộc điện đàm tối 23/2 kéo dài khoảng 40 phút. Hai bên nhất trí phối hợp chặt chẽ để bảo đảm triển khai nhanh chóng, suôn sẻ các dự án thuộc cơ chế đầu tư trị giá 550 tỷ USD.

Loạt dự án đầu tư đầu tiên của Nhật vào Mỹ trị giá khoảng 36 tỷ USD, được ông Trump công bố vào tuần trước, gồm một dự án hạ tầng dữ liệu, một cảng dầu nước sâu và một cơ sở sản xuất kim cương tổng hợp phục vụ ngành bán dẫn.

“Bộ trưởng Akazawa nhấn mạnh rằng khi Chính phủ Mỹ triển khai các biện pháp thuế quan mới, Nhật Bản không muốn phải chịu các điều kiện bất lợi hơn so với những gì hai bên đã thống nhất trong thỏa thuận song phương năm ngoái”, thông cáo nêu rõ.

Theo thỏa thuận thương mại Mỹ - Nhật, Tokyo đồng ý thành lập cơ chế đầu tư trị giá 550 tỷ USD, đổi lại Mỹ hạ thuế quan đối với ô tô nhập khẩu từ Nhật Bản xuống 15% từ mức 27,5%, bên cạnh nhiều điều khoản khác.

Các diễn biến mới nhất cho thấy chính sách thương mại của Mỹ vẫn thiếu nhất quán và khó dự báo, gần một năm sau khi Tổng thống Donald Trump liên tiếp đưa ra các chính sách thuế quan ở nhiều mức khác nhau.

Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ thuế quan đối ứng vào tuần trước, chính quyền ông Trump thông báo áp mức thuế quan toàn cầu 10%. Một ngày sau, ông tuyên bố nâng mức thuế lên 15%. Tuy nhiên, mức thuế được áp dụng từ ngày 24/2 là 10%.

Trên thực tế, nếu thuế quan trên được nâng lên 15%, Nhật Bản cũng chưa chịu điều kiện bất lợi hơn, do hàng hóa Nhật đang chịu mức thuế quan 15% khi vào thị trường Mỹ. Tuy nhiên, nhiều ý kiến tại Nhật lo ngại về những bất định xoay quanh cơ chế thuế quan mới của Mỹ và mong muốn Washington đảm bảo quyền lợi cho Tokyo theo đúng thỏa thuận thương mại hai bên đã đạt được.

Theo thông cáo trên của Bộ Thương mại Mỹ, hai bên tái khẳng định Nhật Bản và Mỹ sẽ tiếp tục phối hợp để triển khai thỏa thuận thương mại đã đạt được một cách nhanh chóng và trên tinh thần thiện chí.

Chia sẻ trong một chương trình phát sóng trực tiếp trên đài truyền hình Fuji TV hôm Chủ nhật (22/2), cựu Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Itsunori Onodera, hiện là Chủ tịch nhóm nghiên cứu thuế của đảng cầm quyền, cho rằng tình hình thuế quan tại Mỹ đang “thực sự rất rối”. Dù vậy, ông bác bỏ khả năng Nhật Bản sẽ tìm cách đàm phán lại thỏa thuận thương mại với Mỹ.

“Năm ngoái, mục tiêu quan trọng nhất trong đàm phán của Nhật Bản là giảm thuế quan ô tô - mặt hàng xuất khẩu lớn nhất và cũng là ngành tạo nhiều việc làm, đầu tư trong nước. Với Tokyo, đây là ưu tiên số một. Tuy nhiên, thuế quan ô tô không thuộc phạm vi phán quyết lần này của Tòa án Tối cao Mỹ. Vì vậy, Nhật Bản cho rằng sẽ không hợp lý nếu mạo hiểm đàm phán lại thỏa thuận, dẫn tới khả năng lĩnh vực ô tô bị ảnh hưởng”, ông Onodera nói.

Ông Onodera cũng cho biết, nếu tính đến phương án đàm phán lại, hai bên sẽ phải thảo luận “kỹ lưỡng và thận trọng”.

Đức Anh