Nhật Bản tạm dỡ bỏ hạn chế nhiệt điện than từ năm 2026 để ứng phó rủi ro nguồn cung LNG

Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) quyết định tạm gỡ bỏ mức trần 50% công suất nhiệt điện than nhằm tiết kiệm 0,5 triệu tấn LNG mỗi năm trước áp lực tại eo biển Hormuz.

Nhật Bản sẽ chính thức tạm thời nới lỏng các quy định vận hành nhà máy nhiệt điện than từ năm tài khóa 2026. Quyết định này được đưa ra nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông làm gia tăng rủi ro đối với chuỗi cung ứng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) qua eo biển Hormuz.

Dỡ bỏ trần công suất để tiết kiệm nhiên liệu khí đốt

Theo Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), mức trần 50% đối với công suất vận hành của các nhà máy nhiệt điện than có hiệu suất dưới 42% sẽ được tạm thời dỡ bỏ trong thời gian một năm. Biện pháp khẩn cấp này dự kiến triển khai từ ngày 1/4/2026 sau khi nhận được sự đồng thuận từ hội đồng chính phủ.

Mục tiêu chính của động thái này là giảm bớt sự phụ thuộc vào LNG. Ước tính của METI cho thấy việc tăng cường vận hành các nhà máy điện than có thể giúp tiết kiệm khoảng 0,5 triệu tấn LNG mỗi năm. Con số này tương đương với hơn 10% lượng LNG mà Nhật Bản hiện đang nhập khẩu thông qua eo biển Hormuz.

Áp lực từ chuỗi cung ứng tại eo biển Hormuz

Hiện tại, Nhật Bản nhập khẩu khoảng 4 triệu tấn LNG mỗi năm (chiếm 6% tổng lượng nhập khẩu) qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, tuyến vận tải huyết mạch này đang đứng trước nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng do các xung đột địa chính trị. Một quan chức từ METI nhấn mạnh: "Sự bất định về khả năng đảm bảo nguồn LNG trong tương lai đang gia tăng, buộc chúng tôi phải tăng vận hành điện than để dự phòng".

Không chỉ LNG, hơn 90% nguồn cung dầu mỏ của Nhật Bản cũng đi qua eo biển này. Trước tình hình căng thẳng, Thủ tướng Sanae Takaichi đã đề nghị phối hợp giải phóng thêm dự trữ dầu quốc gia. Trước đó, Nhật Bản đã quyết định xuất kho lượng dầu tương đương khoảng 50 ngày tiêu thụ để ổn định thị trường nội địa.

Cấu trúc năng lượng và mục tiêu dài hạn

Hệ thống điện của Nhật Bản hiện phụ thuộc chủ yếu vào nhiệt điện khí và than, bên cạnh năng lượng tái tạo và điện hạt nhân. Sau sự cố năm 2011, nước này đã dừng phần lớn các lò phản ứng hạt nhân. Tính đến nay, Tokyo đã khởi động lại được 15 trong tổng số 33 lò đủ điều kiện vận hành nhằm đa dạng hóa nguồn cung.

Mặc dù nới lỏng quy định về điện than, phía Nhật Bản khẳng định đây chỉ là điều chỉnh ngắn hạn để ứng phó khủng hoảng. Chính phủ nhấn mạnh cam kết không thay đổi mục tiêu dài hạn về giảm phát thải carbon và trung hòa khí thải.

Ông Fatih Birol, Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhận định rằng sau khi cuộc khủng hoảng hiện tại qua đi, ngành điện hạt nhân có thể sẽ được Nhật Bản thúc đẩy mạnh mẽ hơn nhằm tăng cường năng lực tự chủ năng lượng nội địa.

PHỐ HỘI

Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/nhat-ban-tam-do-bo-han-che-nhiet-dien-than-tu-nam-2026-de-ung-pho-rui-ro-nguon-cung-lng-3330179.html