Nhật Bản tiến sát tới việc sở hữu tàu ngầm hạt nhân

Tại Nhật Bản, các chính trị gia đang tiếp tục tranh luận về khả năng bổ sung tàu ngầm hạt nhân vào hạm đội và dường như đang dần chuyển từ ý tưởng sang bàn thảo cụ thể về khả năng này.

Theo ấn phẩm Naval News, trong một cuộc họp báo gần đây, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi cho biết Tokyo không loại trừ khả năng mua tàu ngầm hạt nhân như một giải pháp khả thi sau khi xem xét 3 văn kiện quốc phòng quan trọng.

Những nền tảng nói trên bao gồm Chiến lược An ninh Quốc gia, Chiến lược Quốc phòng và Chương trình Xây dựng Năng lực Quốc phòng, dự kiến ​​sẽ được sửa đổi vào cuối năm 2026.

Phản hồi của vị Bộ trưởng Quốc phòng xuất phát từ sự ủng hộ của Hải quân Mỹ đối với khả năng Nhật Bản mua tàu ngầm hạt nhân. Đồng thời Tokyo cũng nhấn mạnh rằng chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra.

Người đứng đầu Bộ Quốc phòng Nhật Bản sau đó đã liệt kê những ưu nhược điểm của tàu ngầm hạt nhân so với tàu ngầm chạy bằng động cơ diesel-điện.

Ưu điểm bao gồm khả năng di chuyển nhanh hơn và hoạt động dưới nước cũng như trên biển lâu hơn, còn nhược điểm bao gồm mức độ tiếng ồn dưới nước cao hơn, chi phí chế tạo rất lớn, cần kiến ​​thức chuyên môn để vận hành và sử dụng thân tàu lớn hơn.

Toàn bộ cuộc thảo luận đã diễn ra liên tục kể từ khi hội đồng chuyên gia của Bộ Quốc phòng Nhật Bản đề xuất tăng cường sức mạnh cho hạm đội bằng tàu ngầm hạt nhân vào tháng 9/2025.

Ý tưởng này sau đó đã được Nhà Trắng ủng hộ, và những lợi thế của phương tiện tác chiến nói trên đã được Bộ Tư lệnh lực lượng Phòng vệ Hàng hải Nhật Bản công nhận.

Mặc dù việc nhận thức rõ ràng về nhu cầu và hạn chế của công nghệ tàu ngầm hạt nhân cho thấy sự chuyển hướng sang các cuộc thảo luận nghiêm túc, nhưng vẫn còn quá sớm để nói rằng bất kỳ quyết định chính thức nào đã được đưa ra.

Vấn đề đầu tiên mà người Nhật cần phải vượt qua chính là những hạn chế của luật pháp nước mình, vốn chỉ cho phép sử dụng năng lượng hạt nhân cho mục đích hòa bình.

Trước diễn biến trên, trang Defense Express lưu ý rằng việc đẩy nhanh cuộc thảo luận về mua sắm tàu ngầm hạt nhân đang diễn ra trong bối cảnh tình hình an ninh khu vực ngày càng xấu đi.

Điển hình như mới đây Nga đã cảnh báo Nhật Bản bằng vũ khí hạt nhân và liên tục tiến hành các hoạt động quân sự hỗn hợp, trong khi Trung Quốc lên án việc Tokyo tái vũ trang, còn Triều Tiên thường xuyên thử nghiệm vũ khí ở khu vực lân cận.

Hơn nữa Hàn Quốc đã bắt đầu nghiên cứu tàu ngầm hạt nhân của riêng mình, trong khi Triều Tiên cũng đang chế tạo một chiếc. Do vậy việc thực hiện dự án tương tự có vẻ hấp dẫn đối với Nhật Bản, nhưng cần lưu ý việc triển khai bản kế hoạch như vậy cần nhiều năm.

Lực lượng Phòng vệ Hàng hải Nhật Bản hiện đang vận hành tới 9 tàu ngầm lớp Oyashio với lượng giãn nước 2.750 tấn, 12 tàu ngầm lớp Sōryū 2.900 tấn và 5 tàu ngầm lớp Taigei 3.000 tấn. Tất cả đều được trang bị hệ thống động cơ đẩy diesel-điện, bổ sung pin lithium-ion.

Giải pháp nhanh nhất đối với Nhật Bản hiện nay đó là tham gia Hiệp ước AUKUS cùng Mỹ, Anh và Australia để cùng mua tàu ngầm hạt nhân, và đây có lẽ cũng là hướng đi chính đang được Tokyo nghiên cứu để triển khai.