Oanh tạc cơ Tu-160M Nga sở hữu sức mạnh khiến Mỹ 'ngưỡng mộ'

Chuyến bay diễn ra trong bối cảnh Nga vừa tiếp nhận những chiếc Tu-160M đầu tiên sau quá trình hiện đại hóa sâu rộng dòng máy bay được mệnh danh là "Thiên nga trắng". Đây không chỉ là phiên bản nâng cấp của một máy bay ném bom từ thời Liên Xô mà còn là một trong những nền tảng quan trọng trong lực lượng không quân chiến lược của Nga.

Máy bay ném bom Tu-160 của Nga. (Ảnh: TNI)

Tu-160M được nâng cấp những gì?

Điểm đáng chú ý nhất của Tu-160M nằm ở hệ thống động lực. Máy bay được trang bị động cơ NK-32-02 mới, cho phép đạt tốc độ tối đa được báo cáo hơn Mach 2.

Tu-160M vẫn duy trì thiết kế cánh cụp biến đổi đặc trưng của dòng Tu-160. Cơ chế này cho phép máy bay thay đổi góc quét cánh tùy theo điều kiện bay, phù hợp cả với tốc độ cận âm và siêu âm.

Kết hợp với động cơ mới, thiết kế này giúp Tu-160M cải thiện đáng kể tầm hoạt động, khả năng cơ động và hiệu suất bay so với các phiên bản trước.

Nhờ đó, "Thiên nga trắng" tiếp tục giữ vị trí đặc biệt trong lực lượng máy bay ném bom chiến lược của Nga, khi vừa có thể bay với tốc độ rất cao vừa mang được lượng vũ khí lớn trên quãng đường dài.

Kho vũ khí có khả năng tấn công tầm xa

Tu-160M có thể mang tới 12 tên lửa hành trình. Trong số đó có dòng Kh-55, vốn được phát triển với khả năng mang đầu đạn hạt nhân, cùng các tên lửa Kh-101 và Kh-102 hiện đại hơn.

Kh-101 được thiết kế cho nhiệm vụ tấn công thông thường, trong khi Kh-102 có khả năng mang đầu đạn hạt nhân. Các tên lửa này được trang bị nhiều giải pháp nhằm giảm khả năng bị phát hiện, qua đó tăng khả năng tiếp cận mục tiêu từ khoảng cách xa.

Tu-160M cũng có thể mang bom trọng lực và nhiều loại vũ khí khác, cho phép thực hiện cả nhiệm vụ tấn công thông thường lẫn nhiệm vụ liên quan đến răn đe hạt nhân.

Khả năng mang nhiều loại vũ khí tầm xa giúp máy bay không nhất thiết phải tiếp cận trực tiếp khu vực phòng không dày đặc của đối phương. Tu-160M có thể phóng vũ khí từ khoảng cách lớn, sau đó để tên lửa tiếp tục hành trình tới mục tiêu.

Ngoài động cơ và vũ khí, hệ thống điện tử hàng không của Tu-160M cũng trải qua quá trình hiện đại hóa sâu rộng. Máy bay được trang bị buồng lái kính, hệ thống dẫn đường mới, các thiết bị tác chiến điện tử và radar Novella NV1.70. Những thay đổi này nhằm nâng cao khả năng thu thập thông tin, định vị, dẫn đường và hoạt động trong môi trường có gây nhiễu.

Hệ thống tác chiến điện tử cũng đóng vai trò quan trọng khi Tu-160M phải hoạt động trong khu vực có mạng lưới phòng không hiện đại. Nhờ những nâng cấp này, Tu-160M không chỉ có tốc độ và tầm hoạt động lớn mà còn được tăng cường khả năng nhận biết tình huống và sử dụng vũ khí trong điều kiện tác chiến phức tạp.

Mắt xích quan trọng trong bộ ba hạt nhân Nga

Tu-160M giữ vai trò quan trọng trong bộ ba hạt nhân của Nga, bên cạnh tên lửa đạn đạo liên lục địa phóng từ mặt đất và tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm.

Ưu thế của máy bay ném bom chiến lược nằm ở khả năng mang nhiều loại vũ khí và triển khai chúng trên khoảng cách rất xa. Khác với tên lửa đạn đạo được phóng từ silo hoặc tàu ngầm, máy bay có thể được điều động tới các khu vực khác nhau trước khi thực hiện nhiệm vụ.

Điều này khiến Tu-160M trở thành một trong những thành phần quan trọng trong năng lực răn đe chiến lược của Moscow.

Tu-160 có nguồn gốc từ thời kỳ Chiến tranh Lạnh, khi Liên Xô phát triển các máy bay ném bom chiến lược có khả năng hoạt động ở khoảng cách rất xa. Sau khi Liên Xô tan rã, chương trình Tu-160 cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Dây chuyền sản xuất máy bay bị đình trệ và cuối cùng ngừng hoạt động vào năm 1992.

Nga sau đó tìm cách duy trì số Tu-160 còn lại trong biên chế, đồng thời từng bước khôi phục năng lực sản xuất.

Năm 2015, Moscow quyết định khởi động lại chương trình sản xuất Tu-160. Phiên bản hiện đại hóa Tu-160M sau đó tiếp tục được phát triển và thực hiện chuyến bay thử nghiệm vào tháng 1/2022.

Tu-160M đã được Nga triển khai và phô diễn hoạt động tại nhiều khu vực, trong đó Bắc Cực có vị trí đặc biệt quan trọng. Sự hiện diện của Tu-160 tại khu vực này cũng từng thu hút sự chú ý của Mỹ. Các máy bay Nga thuộc dòng Tu-160 từng bị phát hiện trong vùng nhận dạng phòng không ngoài khơi Alaska, dẫn tới những lần máy bay Mỹ tiến hành đánh chặn và theo dõi.

Khả năng hoạt động tầm xa của Tu-160 cho phép Nga duy trì sự hiện diện của máy bay ném bom chiến lược ở những khu vực cách xa lãnh thổ nước này.