Nhật Bản ứng dụng công nghệ để giảm bớt gánh nặng cho giáo viên

Tình trạng giáo viên làm việc quá sức từ lâu đã trở thành một vấn đề xã hội đáng lo ngại tại Nhật Bản. Trong bối cảnh đó, các giải pháp công nghệ giáo dục (edtech) đang nổi lên như một hướng đi mới nhằm giảm tải công việc hành chính, đồng thời thay đổi cách vận hành của hệ thống trường học vốn lâu nay dựa chủ yếu vào nguồn lực nội bộ.

Ảnh: The Japan Times

Theo ước tính của Viện Nghiên cứu Nomura, quy mô thị trường edtech của Nhật Bản được dự báo sẽ tăng khoảng 1,4 lần trong giai đoạn từ năm tài khóa 2021 đến năm tài khóa 2027, đạt 362,5 tỷ yên. Con số này phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với các dịch vụ số hóa trong giáo dục, không chỉ phục vụ học sinh mà còn hướng tới hỗ trợ giáo viên - nhóm lao động đang chịu áp lực công việc ngày càng tăng.

Một trong những lĩnh vực được chú ý là quản lý hoạt động ngoại khóa. Công ty Asfeel, có trụ sở tại Kofu (tỉnh Yamanashi), đã phát triển một ứng dụng cho phép quản lý toàn diện các câu lạc bộ trong trường học. Hệ thống này hỗ trợ trao đổi thông tin giữa học sinh, phụ huynh và giáo viên; quản lý quỹ hoạt động; đồng thời tạo điều kiện để học sinh tự đăng tải mục tiêu cá nhân. Đáng chú ý, nền tảng số này còn cho phép các huấn luyện viên bên ngoài nhà trường tham gia điều hành câu lạc bộ.

Theo doanh nghiệp, ứng dụng có thể giúp giáo viên phụ trách tiết kiệm trung bình khoảng 170 phút mỗi tháng cho các công việc giấy tờ như lập danh sách công việc cần làm hay tổng hợp thông tin. Đại diện công ty cho biết mục tiêu là nâng cao năng suất của giáo viên thông qua việc mở rộng sự tham gia của cộng đồng địa phương vào các hoạt động giáo dục.

Bên cạnh quản lý hoạt động, chấm điểm và đánh giá học tập cũng là mảng edtech phát triển nhanh. Công ty khởi nghiệp Microsimulation tại Tokyo đã xây dựng hệ thống chấm bài kiểm tra kỹ thuật số ứng dụng trí tuệ nhân tạo mang tên “testus”. Theo giới thiệu, hệ thống không chỉ đưa ra đánh giá tức thời mà còn hỗ trợ theo dõi quá trình học tập và sự tiến bộ dài hạn của học sinh, qua đó cung cấp dữ liệu để giáo viên điều chỉnh phương pháp giảng dạy.

Tuy nhiên, mức độ sử dụng dịch vụ giáo dục thương mại trong trường học Nhật Bản vẫn còn hạn chế. Theo Bộ Giáo dục Nhật Bản, chi tiêu của các trường trung học cơ sở cho các hoạt động giáo dục, bao gồm cả dịch vụ thương mại, chỉ chiếm hơn 4% tổng chi trong năm tài khóa 2023. Các chuyên gia nhận định nhiều trường vẫn duy trì quan điểm “tự làm mọi việc”, khiến quá trình hợp tác với khu vực tư nhân diễn ra chậm.

Nhằm thúc đẩy thay đổi, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản đã triển khai các chương trình trợ cấp dành cho dịch vụ giáo dục thương mại. Bộ cũng tổ chức cho giáo viên và những người làm trong lĩnh vực giáo dục trực tiếp trải nghiệm các dịch vụ edtech trong thời gian qua. Theo một quan chức Bộ, mục tiêu là thúc đẩy sự chuyển dịch khỏi mô hình giáo dục lấy nhà trường làm trung tâm sang hướng mở rộng hợp tác với các chủ thể bên ngoài.

Diễn biến này cho thấy edtech không chỉ được xem là công cụ hỗ trợ kỹ thuật, mà còn gắn với những điều chỉnh về cơ cấu và cách tổ chức hệ thống giáo dục. Trong bối cảnh áp lực nhân sự gia tăng và yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học, việc tận dụng công nghệ có thể trở thành một trong những giải pháp quan trọng để giảm gánh nặng cho giáo viên, đồng thời mở ra không gian hợp tác mới giữa nhà trường, doanh nghiệp và cộng đồng.

Hồng Nhung