Nhiễm liên cầu khuẩn nhóm A gây ra những bệnh gì?

Liên cầu khuẩn nhóm A khi xâm nhập vào cơ thể hoặc trong những điều kiện thuận lợi có thể gây nhiễm trùng và dẫn đến các biến chứng nguy hiểm. Trẻ em, đặc biệt trong độ tuổi đi học, là nhóm thường gặp một số bệnh do liên cầu khuẩn nhóm A. Nhận biết sớm triệu chứng và điều trị đúng chỉ định giúp hạn chế nguy cơ biến chứng.

1. Liên cầu khuẩn nhóm A có thể gây những bệnh gì?

1.1 Viêm họng do liên cầu khuẩn

Viêm họng do liên cầu khuẩn nhóm A là một trong những bệnh thường gặp, đặc biệt ở trẻ em từ 5 - 15 tuổi. Bệnh ít gặp ở trẻ dưới 3 tuổi. Thời gian ủ bệnh thường khoảng 2 - 5 ngày.

Người bệnh có thể đột ngột sốt, đau họng, đau khi nuốt, amidan sưng đỏ hoặc có mủ, nổi hạch vùng cổ, đau đầu và mệt mỏi. Một số trường hợp có thể buồn nôn, đau bụng hoặc xuất hiện phát ban. Tuy nhiên, các triệu chứng này không hoàn toàn đặc hiệu cho nhiễm liên cầu khuẩn. Vì vậy, người bệnh cần được thăm khám và thực hiện xét nghiệm khi bác sĩ chỉ định để xác định nguyên nhân.

Nếu không được điều trị phù hợp, nhiễm liên cầu khuẩn nhóm A ở họng có thể dẫn đến một số biến chứng, trong đó có thấp tim cấp.

1.2 Chốc lở và các nhiễm khuẩn da

Liên cầu khuẩn nhóm A cũng có thể gây các bệnh nhiễm khuẩn da, trong đó có chốc lở, thường gặp ở trẻ nhỏ. Vi khuẩn có thể xâm nhập qua vùng da bị trầy xước, vết côn trùng cắn hoặc tổn thương do các bệnh lý da khác.

Tổn thương ban đầu có thể là những mụn nước hoặc mụn mủ nhỏ trên nền da đỏ. Sau đó, tổn thương vỡ ra, tiết dịch và hình thành vảy. Các tổn thương có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trên cơ thể, dễ lan sang vùng da khác hoặc truyền sang người khác nếu không được vệ sinh và chăm sóc đúng cách.

Một số nhiễm khuẩn da do liên cầu nhóm A có thể tiến triển thành viêm mô tế bào hoặc nhiễm khuẩn sâu hơn. Vì vậy, khi vùng da tổn thương sưng, đỏ, nóng, đau, lan nhanh hoặc người bệnh kèm sốt, cần đi khám sớm.

Liên cầu khuẩn nhóm A có thể gây nhiễm khuẩn da. Ảnh BVCC.

1.3 Thấp tim cấp

Thấp tim cấp là biến chứng miễn dịch có thể xảy ra sau nhiễm liên cầu khuẩn nhóm A ở họng, thường sau khoảng 1 - 5 tuần. Bệnh chủ yếu gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên.

Biểu hiện có thể gồm viêm tim, viêm đa khớp di chuyển, múa giật Sydenham, ban vòng hoặc các nốt dưới da. Trong đó, tổn thương tim đặc biệt đáng lo ngại vì có thể gây suy tim trong giai đoạn cấp và để lại tổn thương van tim lâu dài, dẫn đến bệnh tim do thấp về sau.

Điều trị đúng nhiễm liên cầu khuẩn ở họng theo chỉ định của bác sĩ có vai trò quan trọng trong phòng ngừa thấp tim cấp.

1.4 Viêm cầu thận cấp hậu nhiễm liên cầu

Viêm cầu thận cấp hậu nhiễm liên cầu có thể xuất hiện sau nhiễm liên cầu khuẩn nhóm A ở họng hoặc da. Bệnh thường gặp ở trẻ em.

Sau một khoảng thời gian kể từ khi nhiễm trùng, trẻ có thể xuất hiện nước tiểu màu đỏ hoặc nâu do tiểu máu, phù, đặc biệt ở mặt và quanh mắt vào buổi sáng, tăng huyết áp và lượng nước tiểu giảm. Một số trường hợp có thể tăng nồng độ creatinin trong máu.

Nếu bệnh diễn tiến nặng, trẻ có thể gặp tình trạng quá tải dịch, suy tim, phù phổi hoặc biến chứng thần kinh do tăng huyết áp. Khi trẻ xuất hiện phù, tiểu ít hoặc nước tiểu bất thường sau một đợt viêm họng hay nhiễm khuẩn da, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám.

Hội chứng sốc nhiễm độc do liên cầu Hội chứng sốc nhiễm độc do liên cầu là biến chứng hiếm gặp nhưng đặc biệt nghiêm trọng, xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập sâu và gây nhiễm trùng toàn thân. Bệnh có thể tiến triển rất nhanh, gây tụt huyết áp và suy giảm chức năng nhiều cơ quan.

Người bệnh có thể sốt cao, đau dữ dội tại vùng nhiễm trùng, tụt huyết áp, lơ mơ hoặc nhanh chóng xuất hiện các dấu hiệu suy đa cơ quan. Đây là tình trạng cấp cứu, cần được điều trị tại bệnh viện càng sớm càng tốt.

2. Chẩn đoán nhiễm liên cầu khuẩn nhóm A

Các triệu chứng của viêm họng do liên cầu khuẩn có thể tương tự nhiều bệnh nhiễm virus đường hô hấp. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào biểu hiện lâm sàng để tự xác định nguyên nhân.

Khi nghi ngờ viêm họng do liên cầu khuẩn nhóm A, bác sĩ có thể chỉ định test nhanh tìm kháng nguyên liên cầu nhóm A hoặc nuôi cấy dịch ngoáy họng. Tùy trường hợp và độ tuổi, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp xét nghiệm phù hợp.

Đối với nhiễm khuẩn da, chẩn đoán thường dựa vào đặc điểm tổn thương và kết quả thăm khám. Khi nghi ngờ nhiễm khuẩn xâm lấn hoặc biến chứng, người bệnh có thể cần thêm xét nghiệm máu, chẩn đoán hình ảnh và các xét nghiệm chuyên sâu khác.

Liên cầu khuẩn nhóm A có thể gây bệnh từ viêm họng, chốc lở đến những biến chứng nguy hiểm như thấp tim, viêm cầu thận hoặc hội chứng sốc nhiễm độc. Vì vậy, khi trẻ sốt, đau họng, xuất hiện tổn thương da bất thường hoặc có dấu hiệu toàn thân nghiêm trọng, cha mẹ không nên tự mua thuốc điều trị mà cần đưa trẻ đi khám để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.