'Nhiên liệu' tín dụng khơi thông dòng vốn cho hạ tầng du lịch Việt

Tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỷ USD vào năm 2030.

Ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Trong đó đặt ra những mục tiêu lớn vào năm 2030 để du lịch đóng góp trực tiếp 10-12% GDP; đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế và phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa; tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỷ USD; hình thành ba cực tăng trưởng tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng, đồng thời bảo đảm khoảng 1,5 triệu buồng lưu trú du lịch.

Chỉ trong vòng 1 tháng sau đó, hàng loạt chuyển động về mặt chính sách đã được thực hiện liên tục, cho thấy sự quyết liệt trong các chỉ đạo điều hành của Chính phủ nhằm ‘cất cánh’ ngành du lịch Việt. Cụ thể, ngày 7/9/2026, Nghị quyết 263 của Chính phủ, ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 26 đã được ban hành. Chín ngày sau đó, ngày 16/9, Ngân hàng Nhà nước ban hành Công văn số 8509 giúp tháo gỡ những mắt xích về tín dụng đầu tiên cho lĩnh vực du lịch. Theo đó, từ 1/1 đến hết 31/12/2026, các tổ chức tín dụng không phải tính phần dư nợ tăng thêm cho nhà hàng, khách sạn, khu du lịch, sinh thái và nghỉ dưỡng vào dư nợ tín dụng bất động sản.

Để “nhiên liệu” chảy vào đúng khoang

Suốt nhiều năm, một khu nghỉ dưỡng 500 phòng và một lô đất nền chờ tăng giá được xếp chung nhóm trong danh mục rót vốn của ngân hàng.

Về bản chất kinh tế, hai hạng mục đó không liên quan với nhau. Một khách sạn, khu nghỉ dưỡng hay khu du lịch không chỉ là một tài sản để nắm giữ. Khi được đưa vào vận hành, chúng tạo ra phòng lưu trú, dịch vụ ăn uống, vui chơi, giải trí, việc làm và doanh thu, qua đó trực tiếp bổ sung năng lực phục vụ và khả năng cạnh tranh của điểm đến. Trong khi đó, một lô đất nền không tạo ra giá trị tăng thêm đáng kể, chỉ có thể đứng yên “đợi sóng”.

Mặc dù vậy, trong cơ chế kiểm soát dòng chảy tín dụng, chúng cạnh tranh cùng một hạn mức. Thậm chí, tín dụng đổ vào bất động sản mới chiếm trọng số, “chèn ép” hạn mức các mảng trọng yếu khác.

Tại TP.HCM, đến cuối tháng 8/2026, toàn bộ dư nợ tín dụng bất động sản phục vụ nhà hàng, khách sạn, khu du lịch và nghỉ dưỡng chỉ đạt khoảng 30.000 tỷ đồng, chỉ chiếm vỏn vẹn 1,9% tổng dư nợ bất động sản.

Công văn 8509 ra đời để xử lý bất cập này. Thay vì tạo thêm hạn mức, mục tiêu của NHNN là “nắn” dòng tín dụng đến đúng khu vực có nhu cầu.

TS. Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia đánh giá đây là một biện pháp nới lỏng tín dụng có lựa chọn, tập trung vào một lĩnh vực được xác định có vai trò quan trọng là du lịch.

Theo ông, việc Ngân hàng Nhà nước bóc tách phần dư nợ tín dụng tăng thêm của nhà hàng, khách sạn, khu du lịch, nghỉ dưỡng ra khỏi trần tín dụng bất động sản trước hết sẽ tạo điều kiện để các ngân hàng thương mại có thêm dư địa trong việc cấp vốn cho lĩnh vực này. Về bản chất, đây là một biện pháp nhằm khuyến khích phát triển ngành du lịch, đồng thời khuyến khích đầu tư vào cơ sở hạ tầng của ngành. 

Ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 thì cho rằng Công văn 8509 sẽ giúp các tổ chức tín dụng chủ động hơn trong khai thác và cân đối nguồn vốn.

Dòng vốn đi vào du lịch cũng không chỉ dừng lại ở hoạt động xây dựng mà có thể kéo theo nhu cầu về tiêu dùng, thanh toán và các dịch vụ ngân hàng trong quá trình vận hành.

Trên thực tế, việc chọn lọc lĩnh vực cho vay bất động sản thành từng mảng đặc thù rồi hướng dòng chảy tín dụng vào không phải cách làm mới. Cuối tháng 5/2026, Công văn 4551 áp dụng cơ chế tương tự cho nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất; tháng 6/2026, 18 dự án hạ tầng - đô thị trọng điểm được đưa ra khỏi room kiểm soát. Điểm chung là nguồn lực tín dụng đang được điều tiết có trọng tâm, bám theo từng ưu tiên phát triển. Lần này, đến lượt ưu tiên mang tên du lịch.

Doanh nghiệp đã phải bỏ ra lượng vốn đáng kể cho xây dựng, thiết bị, cảnh quan, tiện ích và hệ thống dịch vụ trong 1 khu du lịch quy mô lớn.

Ngành đầu tư “tiền chẵn, thu tiền lẻ”

Sự điều chỉnh này đặc biệt có ý nghĩa với du lịch bởi đây là ngành có cấu trúc vốn rất đặc thù, với thời gian đầu tư và hoàn vốn kéo dài.

Để hình thành một khách sạn quy mô lớn, khu nghỉ dưỡng, công viên giải trí hay tổ hợp du lịch tích hợp, doanh nghiệp phải bỏ ra lượng vốn đáng kể cho xây dựng, thiết bị, cảnh quan, tiện ích và hệ thống dịch vụ. Trong khi đó, dòng tiền không quay trở lại ngay mà được thu dần qua từng đêm phòng, bữa ăn, vé vui chơi và các dịch vụ trong nhiều năm vận hành.

Bởi vậy, thời gian hoàn vốn của dự án du lịch thường dài, doanh nghiệp cần nguồn vốn trung và dài hạn phù hợp với dòng tiền của dự án.

Theo ông Nghĩa, Công văn 8509 là một "cú hích" cần thiết, nhưng nhấn mạnh đây là biện pháp nới lỏng "có lựa chọn, có trọng điểm" chứ không phải nới lỏng đại trà. Công văn cũng không làm tăng hạn mức tín dụng chung, cũng không hạ chuẩn cấp tín dụng.

Giá trị của nó nằm ở chỗ tạo điều kiện để những "sếu đầu đàn" tự tin hình thành các khu du lịch có hệ sinh thái tầm cỡ quốc tế. Bởi theo ông, một khu du lịch không chỉ đơn thuần là khách sạn hay nơi lưu trú. Nó phải có các dịch vụ nghỉ dưỡng, vui chơi, giải trí, ẩm thực và nhiều hoạt động khác để tạo ra một hệ sinh thái hoàn chỉnh. Khi có những hệ sinh thái như vậy, chúng ta mới có khả năng thu hút khách quốc tế và giữ khách ở lại lâu hơn.

Nhìn lại hai thập kỷ, làn sóng đầu tư của các tập đoàn lớn đã đưa du lịch Việt Nam lên một tầm cao mới. Các trung tâm du lịch như Đà Nẵng, Sa Pa, Hạ Long hay Phú Quốc cho thấy khả năng “lột xác” nhờ phát triển du lịch.

Những dự án như Sun World Ba Na Hills, Cầu Vàng (Đà Nẵng), Cầu Hôn (Phú Quốc) của Tập đoàn Sun Group mang tới khả năng nhận diện toàn cầu, đưa Đà Nẵng và Việt Nam vào danh sách những nơi du khách quốc tế muốn đến.

Cáp treo lên đỉnh Fansipan biến một hành trình leo núi nhiều ngày thành trải nghiệm vài chục phút, đưa Sa Pa thành điểm đến quanh năm, tạo động lực cho kinh tế địa phương tăng trưởng.

Sự xuất hiện của những khu nghỉ dưỡng xa xỉ, đẳng cấp quốc tế ở khắp ba miền như InterContinental Danang Sun Peninsula Resort (Đà Nẵng), JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay Resort, La Festa Phu Quoc (Phú Quốc), Capella Hanoi hay Hotel Dela Coupole – MGallery Sa Pa (Sa Pa)… chứng minh Việt Nam đủ sức vận hành sản phẩm nghỉ dưỡng ở phân khúc cao nhất.

Nâng tầm một điểm đến

Mục tiêu tiếp theo của ngành du lịch, cũng là chặng quyết định hướng tới con số 80-90 tỷ USD, đòi hỏi dòng vốn đầu tư mạnh mẽ chưa từng có.

Nhu cầu vốn của quá trình nâng cấp một điểm đến có thể thấy khá rõ tại Phú Quốc trong quá trình chuẩn bị từ năm 2025 đến nay cho APEC 2027.

Các công trường dự án phục vụ APEC đang đẩy nhanh tiến độ.

Theo danh mục dự án phục vụ hội nghị được Thủ tướng phê duyệt, tổng mức đầu tư sơ bộ lên tới khoảng 137.138 tỷ đồng. Riêng Cụm Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng Nhà biểu diễn đa năng đã có tổng mức đầu tư khoảng 21.860 tỷ đồng, dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc có tổng mức đầu tư cũng lên tới hàng chục tỷ đồng, bên cạnh hàng loạt công trình về giao thông, điện, nước, môi trường, lưu trú và dịch vụ.

APEC 2027 đóng vai trò như một chất xúc tác thúc đẩy quá trình nâng cấp đồng bộ Phú Quốc. Sau khi hội nghị kết thúc, hạ tầng du lịch còn được kỳ vọng là cú hích để Phú Quốc hiện thực hóa khát vọng trở thành tâm điểm MICE mới của khu vực.

Tại Đà Nẵng, một trong ba cực tăng trưởng du lịch được xác định đến năm 2030, hàng loạt sản phẩm du lịch, giải trí và kinh tế đêm cũng đang cần lượng vốn đáng kể.

Nhiều dự án lớn đang được triển khai như ‘siêu dự án” Da Nang Downtown với diện tích 76,92ha, tổng mức đầu tư khoảng 79.790 tỷ đồng, gồm công viên văn hóa – vui chơi giải trí, nhà hát, phố thương mại ven sông và các hạng mục phục vụ kinh tế đêm. Sun Galaxy Complex có tổng mức đầu tư được công bố gần 10.750 tỷ đồng, với sân khấu – khán đài ngoài trời gần 20.000 chỗ cùng không gian dành cho lễ hội, sự kiện, văn hóa và giải trí bên sông Hàn.

Những con số cho thấy khoảng cách lớn giữa một điểm đến có tài nguyên tự nhiên và một điểm đến có đủ năng lực để cạnh tranh ở quy mô quốc tế.

Tài nguyên tự nhiên có thể tạo ra lý do ban đầu để du khách tìm đến. Nhưng để biến dòng khách thành doanh thu bền vững, điểm đến còn cần một lượng vốn rất lớn được chuyển hóa thành hạ tầng, sản phẩm và dịch vụ.

Đồng quan điểm về vấn đề này, TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng tác động của việc khơi thông dòng vốn tín dụng cho du lịch cần được nhìn rộng hơn, không chỉ ở việc hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ vượt qua khó khăn về dòng tiền. Quan trọng hơn, nguồn vốn này có thể tiếp sức cho những doanh nghiệp, tập đoàn lớn có khả năng triển khai các dự án quy mô lớn và trở thành “đầu tàu” tăng trưởng cho cả địa phương.

Chuỗi hành động từ Nghị quyết 26 đến Công văn 8509 cho thấy sự quan tâm sát sao và quyết liệt của Chính phủ trong việc tạo "lực đẩy" để du lịch tháo gỡ những điểm nghẽn tồn đọng nhiều năm.

“Nhiên liệu” được hướng vào đúng khoang. Phần còn lại, là sự phối hợp đồng bộ của chính sách tiền tệ, tài khóa, đất đai, quy hoạch và đầu tư, để biến lợi thế tự nhiên và văn hóa sẵn có thành một hệ sinh thái du lịch đủ sức cạnh tranh tầm quốc tế.