Nhiều bệnh nhân ung thư tử vong vì phát hiện muộn, bác sĩ cảnh báo khẩn

Ngày 15-5, chia sẻ bên lề hội nghị Khoa học kỹ thuật Bệnh viện Ung bướu TP.HCM năm 2026, chủ đề “Tiếp cận chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân ung thư trong thời đại mới”, TS.BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc bệnh viện, cho biết hiện nay xu hướng điều trị ung thư đang có sự chuyển dịch mạnh từ điều trị bệnh sang phòng ngừa và tầm soát sớm.

Hội nghị Khoa học kỹ thuật Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM năm 2026. Ảnh: BVCC

Theo thống kê của Tổ chức Ghi nhận ung thư toàn cầu (GLOBOCAN) công bố năm 2024, tỉ lệ mắc mới ung thư tại Việt Nam chưa ở mức cao so với thế giới, tuy nhiên tỉ lệ tử vong lại khá cao. Nguyên nhân chủ yếu là do nhiều bệnh nhân đến bệnh viện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.

“Một nghiên cứu từ năm 2016 cho thấy có từ 50-80% bệnh nhân ung thư đến viện ở giai đoạn 3, giai đoạn 4. Điều này khiến việc điều trị kém hiệu quả hơn và làm tăng tỉ lệ tử vong” - BS Tuấn chia sẻ.

TS.BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM, chia sẻ tại hội nghị. Ảnh: BVCC

Theo BS Tuấn, chủ trương hiện nay của Nhà nước là đẩy mạnh khám sức khỏe định kỳ, tầm soát sớm để phát hiện bệnh từ giai đoạn đầu, không chỉ riêng ung thư mà còn nhiều bệnh lý khác. Việc phát hiện sớm sẽ giúp điều trị hiệu quả hơn, ít tốn kém hơn và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Về nhóm đối tượng cần tầm soát ung thư, BS Tuấn nhấn mạnh: “Ung thư không chừa một ai. Do đó, tất cả mọi người đều nên khám sức khỏe định kỳ hằng năm, kể cả trẻ em. Tuy nhiên, cần phân tầng theo nhóm nguy cơ để có chiến lược phù hợp”.

Người dân thăm khám tại Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

Những người thuộc nhóm nguy cơ cao gồm người hút thuốc lá nhiều, sống trong môi trường ô nhiễm hoặc có người thân mắc ung thư cần được ưu tiên theo dõi sát và tầm soát thường xuyên hơn. Ngoài ra, việc tầm soát còn được xây dựng theo giới tính và từng nhóm bệnh cụ thể.

BS Tuấn cho biết Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM đang xây dựng các phác đồ tầm soát chuẩn hóa theo định hướng của Sở Y tế TP.HCM nhằm hỗ trợ các cơ sở y tế triển khai đồng bộ cho người dân.

Nói về các biện pháp dự phòng ung thư, BS Tuấn cho biết khoảng 2/3 bệnh ung thư xuất phát từ yếu tố môi trường, nghĩa là phần lớn có thể phòng ngừa được bằng thay đổi lối sống.

Người dân tiêm phòng ung thư tại Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

“Người dân nên hạn chế hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên, ăn ngủ điều độ và hạn chế sử dụng thực phẩm bảo quản lâu ngày như dưa muối, các loại thực phẩm lên men mặn… vì trong đó có thể chứa các chất làm tăng nguy cơ ung thư nếu sử dụng kéo dài” - BS Tuấn khuyến cáo.

Cạnh đó, ông cho rằng nhận thức của người dân về khám sức khỏe định kỳ hiện đã cải thiện rất nhiều. Vấn đề còn lại là cần tháo gỡ khó khăn về chi phí và nâng cao khả năng đáp ứng của hệ thống y tế.

“Trong định hướng sắp tới, cụ thể từ năm 2026, mỗi người dân nên được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm” - BS Tuấn nói.

Ngoài ra, BS Tuấn cũng thông tin hiện ngành y tế đang xây dựng dự thảo mở rộng danh mục thuốc bảo hiểm y tế cho điều trị ung thư. Một số thuốc mới có thể được bảo hiểm chi trả từ 50-70%, giúp người bệnh tiếp cận các phác đồ điều trị hiện đại dễ dàng hơn trong thời gian tới.