Nhiều chính sách mới để đón dòng vốn công nghệ cao từ các nước trên thế giới

Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đang mở ra một cách tiếp cận mới trong thu hút dòng vốn ngoại. Ảnh; TTXVN

Những bước đi trong khu vực

Theo báo cáo mới nhất về tình hình thu hút FDI, Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), cuộc cạnh tranh thu hút các dự án công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, bán dẫn, AI và hạ tầng số trong khu vực ngày càng quyết liệt.

Đầu năm 2026, Thái Lan đã công bố một chiến lược quan trọng để chuyển mình từ một trung tâm gia công truyền thống thành cường quốc bán dẫn ở khu vực Đông Nam Á. Không chỉ dừng lại ở các ưu đãi thuế quan, quốc gia này đã xây dựng một gói hỗ trợ toàn diện, bao gồm tài trợ trực tiếp cho nghiên cứu và phát triển, triển khai chính sách Visa đặc biệt để thu hút nhân tài quốc tế và cam kết cung cung cấp hạ tầng ổn định, với lưới điện sạch và hệ thống quản lý nước chuyên biệt cho các nhà máy sản xuất tấm bán dẫn silicon (wafer)…

Malaysia công bố kế hoạch hành động quốc gia giai đoạn 2026-2030, nhằm chuyển đổi vị thế từ nhà tiêu dùng công nghệ thành nhà sản xuất đổi mới sáng tạo nội địa. Hai năm trước, Malaysia cũng đã quyết định chi tới 5,3 tỷ USD cho Chiến lược Bán dẫn quốc gia để thu hút 110 tỷ USD đầu tư cả trong và ngoài nước cho phát triển ngành công nghiệp bán dẫn.

Mới đây nhất, ngày 21/8/2026, Ấn Độ đã công bố Chương trình Sản xuất Điện thoại Di động 2026 (Mobile Phone Manufacturing Scheme, viết tắt là MPMS). Chương trình MPMS này là biện pháp tiếp nối của Chương trình Khuyến khích Liên kết Sản xuất (PLI) vốn đã kết thúc vào ngày 31/3/ 2026 trước đó. Theo kết quả thống kê, trong 4 năm thực thi chương trình PLI (từ năm 2022 đến năm 2025), kim ngạch xuất khẩu điện thoại thông minh của Ấn Độ đã tăng trưởng vượt bậc gấp hơn 7 lần, từ 3,1 tỷ USD lên 24,1 tỷ USD. Đến năm 2025, điện thoại thông minh đã trở thành mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Ấn Độ.

Sau thành công của chương trình PLI này, Ấn Độ đang chuyển dịch sang một giai đoạn mới. Đó là: Không chỉ dừng lại ở việc lắp ráp điện thoại đơn thuần, quốc gia này đã đặt mục tiêu bứt phá thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu điện thoại di động toàn cầu, bằng cách liên kết chặt chẽ sản lượng, tăng trưởng doanh thu với chuỗi cung ứng nội địa. Và MPMS chính là công cụ cốt lõi để hiện thực hóa điều đó.

Theo đánh giá, Chương trình MPMS đang lựa chọn phương thức rõ ràng và chắc chắn nhất trong cuộc cạnh tranh thu hút các doanh nghiệp sản xuất điện thoại di động. Cụ thể, đây là chương trình hỗ trợ dựa trên kết quả hoạt động kinh doanh thực tế của doanh nghiệp. Đối với các doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn, khoản trợ cấp sẽ được tính toán dựa trên phần doanh thu vượt mức doanh thu chuẩn. Theo đó, doanh nghiệp chỉ cần đạt được một mốc doanh thu nhất định và duy trì được đà tăng trưởng doanh thu, là có thể nhận được tiền hỗ trợ. Ngoài ra, những chiếc điện thoại sử dụng linh kiện mua tại thị trường nội địa Ấn Độ sẽ được nhận thêm khoản hỗ trợ bổ sung tối đa 1,5%. Các linh kiện thuộc diện này bao gồm: Màn hình, camera, vỏ ngoài điện thoại, pin và cáp sạc.

Đặc biệt, các thương hiệu nội địa Ấn Độ nếu đáp ứng được các điều kiện về cấu trúc sở hữu cổ phần, quyền kiểm soát điều hành, quyền sở hữu trí tuệ, cũng như các trung tâm thiết kế và nghiên cứu đặt tại Ấn Độ, thì sẽ nhận được mức hỗ trợ cao hơn.

Để phục vụ mục tiêu này, Ấn Độ đã phân bổ nguồn ngân sách trị giá 62.500 crore Rupee (khoảng 7,5 tỷ USD). Việc hỗ trợ dựa trên hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp sẽ được tiến hành trong vòng 5 năm tài chính, bắt đầu từ năm tài chính 2026-2027 cho đến năm tài chính 2030-2031.

Trên thực tế, Ấn Độ không đơn thuần chi tiền chỉ để tăng sản lượng điện thoại di động, mà MPMS đang định hướng hành vi của doanh nghiệp, qua đó hướng tới đạt được đồng thời ba mục tiêu: Mở rộng quy mô doanh thu, tăng cường sử dụng linh kiện nội địa Ấn Độ, và định hình các hoạt động thiết kế, nghiên cứu và phát triển (R&D) ngay tại nước này.

“Áp lực” duy trì vị thế điểm đến đầu tư

Theo phân tích, trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt giữa các quốc gia trong thu hút FDI, Việt Nam cũng cần có những động thái nhằm đối ứng hiệu quả.

Dù Việt Nam vẫn đang có ưu thế khá lớn trong cuộc đua thu hút FDI, nhưng áp lực ngày một lớn hơn. Trong một báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài về tình hình thu hút đầu tư FDI, cũng đã nhấn mạnh rằng, hiện nay, các nền kinh tế trong khu vực như Ấn Độ, Malaysia, Thái Lan…đang đẩy mạnh các gói ưu đãi để thu hút dòng vốn dịch chuyển, đặc biệt trong các lĩnh vực chiến lược như bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu và năng lượng tái tạo.

Hưng Yên chú trọng phát triển các khu công nghiệp sinh thái, công nghiệp thông minh đạt chuẩn Net-Zero, nơi có hạ tầng xử lý chất thải tuần hoàn, sử dụng năng lượng tái tạo và bảo đảm không gian đệm môi trường. Ảnh: Thế Duyệt/TTXVN

Ưu đãi gắn với hiệu quả đầu tư từ Ấn Độ như trên đã cung cấp thêm một kinh nghiệm đáng tham chiếu, khi chúng ta đang đổi mới mạnh mẽ chính sách thu hút vốn đầu tư.

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có phát biểu, đề nghị các cấp, các ngành, các địa phương phải thống nhất nhận thức, đổi mới mạnh mẽ tư duy về đầu tư nước ngoài, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư có năng lực, công nghệ, trách nhiệm và cam kết lâu dài đầu tư, kinh doanh thành công tại Việt Nam. Hoàn thiện thể chế theo hướng ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo và phù hợp với thông lệ quốc tế. Các bộ, ngành phải rà soát, đồng bộ hóa các quy định liên quan đến đầu tư, kinh doanh và thị trường. Các cơ quan nhà nước phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại và phục vụ doanh nghiệp. Bỏ tư duy ưu đãi đầu vào, thay bằng hỗ trợ dựa trên kết quả đầu ra, gắn với mức độ thực hiện cam kết. Đây là những quan điểm rất mới soi rọi vào việc thu hút hiệu quả nguồn vốn FDI, cũng như tạo điều kiện cho các DN FDI hoạt động thuận lợi nhất khi đầu tư vào Việt Nam.