Du lịch thế giới hướng tới tăng trưởng bền vững và khả năng phục hồi

Theo Nghị quyết 78/260 của Đại hội đồng Liên hợp quốc, năm 2027 được tuyên bố là “Năm quốc tế về Du lịch bền vững và khả năng phục hồi”, nhằm thúc đẩy đóng góp của du lịch đối với phát triển kinh tế, hòa nhập xã hội, hiểu biết văn hóa và bảo vệ môi trường. Lễ khai mạc dự kiến diễn ra ngày 27/11/2026 tại Tashkent, Uzbekistan.

Thay đổi cách nhìn về tăng trưởng

Việc đặt khả năng phục hồi bên cạnh tính bền vững phản ánh yêu cầu mới của ngành Du lịch toàn cầu. Thành công của một điểm đến không còn chỉ được đánh giá qua lượng khách hay doanh thu, mà còn ở khả năng duy trì hoạt động, bảo vệ nguồn lực và thích ứng trước những biến động.

Với Việt Nam, đây là dịp để đưa khả năng phục hồi thành một tiêu chí cụ thể trong quy hoạch điểm đến, quản trị di sản, bảo vệ tài nguyên và phát triển thị trường. (Nguồn: Trung tâm Thông tin du lịch)

Đại dịch Covid-19 từng khiến dòng khách quốc tế gián đoạn trên diện rộng, làm nhiều cộng đồng phụ thuộc vào du lịch mất nguồn sinh kế. Biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan, bất ổn địa chính trị và sự thay đổi trong hành vi du khách tiếp tục đặt các điểm đến trước những rủi ro khó dự báo.

Một địa phương có thể đón lượng khách kỷ lục nhưng vẫn dễ tổn thương nếu phụ thuộc vào một vài thị trường. Đô thị du lịch tăng nhanh số cơ sở lưu trú cũng có thể đối mặt với sức ép về nước, rác thải, giao thông và chất lượng sống. Trong khi đó, người dân chưa chắc được hưởng lợi tương xứng từ hoạt động du lịch.

Nếu tính bền vững đặt câu hỏi du lịch để lại điều gì cho môi trường, xã hội và văn hóa, khả năng phục hồi nhấn mạnh năng lực ứng phó, thích nghi và duy trì chất lượng phát triển khi hoàn cảnh thay đổi.

Chương trình Năm quốc tế 2027 dự kiến tổ chức các phiên thảo luận về đa dạng sinh học, sinh kế nông thôn, tài chính cho chuỗi giá trị du lịch, đổi mới sáng tạo và phát triển các vùng lãnh thổ bao trùm.

Đáng chú ý, chương trình có phiên cấp bộ trưởng về lồng ghép du lịch bền vững và khả năng phục hồi vào chính sách quốc gia, cùng phiên “Từ hành động đến tác động”, hướng tới giai đoạn sau Chương trình nghị sự 2030.

Với từng loại hình điểm đến, yêu cầu phục hồi có những đặc thù riêng. Các vùng ven biển cần chủ động trước thời tiết cực đoan và nước biển dâng; đô thị du lịch phải cân đối lượng khách với năng lực hạ tầng; các khu di sản cần kiểm soát sức chứa. Tại điểm du lịch cộng đồng, sự tham gia và lợi ích của người dân là điều kiện quan trọng để duy trì sinh kế lâu dài.

Bài toán đặt ra với Việt Nam

Chương trình Năm quốc tế 2027 dành riêng một phiên về đổi mới sáng tạo và tăng trưởng du lịch có khả năng phục hồi tại châu Á - Thái Bình Dương. Đây là khu vực sở hữu nhiều đô thị, đảo, vùng biển và di sản văn hóa đặc sắc, đồng thời chịu tác động từ biến đổi khí hậu, thiên tai và áp lực du lịch đại chúng.

Bài toán của khu vực không đơn thuần là thu hút thêm khách, mà còn phải bảo vệ tài nguyên, đa dạng hóa thị trường và bảo đảm cộng đồng địa phương được tham gia vào quá trình tạo ra giá trị.

Những vấn đề này có ý nghĩa trực tiếp với Việt Nam khi ngành Du lịch hướng tới mở rộng thị trường quốc tế, nâng cao chất lượng sản phẩm và gia tăng đóng góp cho nền kinh tế. Lượng khách tăng đòi hỏi hạ tầng và năng lực quản trị điểm đến phải được nâng lên tương ứng; việc khai thác di sản, cảnh quan và hệ sinh thái cần gắn với sức chịu tải của từng khu vực.

Năm quốc tế 2027 sẽ có ý nghĩa thiết thực nếu thúc đẩy các quốc gia đưa cam kết vào chính sách, đánh giá đầy đủ sức chứa và tác động môi trường, tăng cường liên kết với chuỗi cung ứng địa phương và nâng cao vai trò của cộng đồng.

Với Việt Nam, đây là dịp để đưa khả năng phục hồi thành một tiêu chí cụ thể trong quy hoạch điểm đến, quản trị di sản, bảo vệ tài nguyên và phát triển thị trường. Một nền du lịch mạnh không chỉ tăng trưởng trong điều kiện thuận lợi, mà còn phải đủ sức đứng vững trước biến động và bảo đảm lợi ích lâu dài cho cộng đồng.