Nhiều dự án điện trọng điểm vướng về quy hoạch, giải phóng mặt bằng

Nhiều dự án nguồn, lưới điện tiếp tục được triển khai

Theo báo cáo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) gửi Ban Chỉ đạo Nhà nước các chương trình, công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng, trong tháng 8/2026, nhiều dự án nguồn và lưới điện trọng điểm tiếp tục được triển khai, với một số công trình đạt những mốc tiến độ quan trọng.

Đối với các dự án nguồn điện đang thi công, dự án LNG Quảng Trạch II đang thực hiện các công việc theo tiến độ hợp đồng EPC. Công tác khoan khảo sát đã hoàn thành, thiết kế kỹ thuật đang được triển khai, với mục tiêu phát điện vào năm 2030.

Tại dự án Nhà máy Thủy điện Trị An mở rộng, EVN đã hoàn thành đê quây kênh dẫn vào, bảo đảm an toàn chống lũ; hoàn thành đào hố móng cửa nhận nước, nhà máy và đường ống áp lực, dự án phấn đấu hoàn thành, phát điện trong năm 2027. Riêng dự án Thủy điện tích năng Bác Ái đang tiếp tục thi công đào, gia cố 7 tuyến hầm và nhà máy ngầm đạt tỷ lệ đào 31%.

Đường dây 500-220kV Nho Quan – Phủ Lý – Thường Tín đóng điện thành công giúp tăng cường đảm bảo điện cho Thủ đô Hà Nội, Ninh Bình và các tỉnh lân cận.

Đối với LNG Quảng Trạch III, EVN đang xem xét báo cáo nghiên cứu khả thi để trình duyệt theo quy định, dự kiến khởi công đầu năm 2027 và hoàn thành toàn bộ vào năm 2031.

Cùng với đó, 5 dự án thủy điện mở rộng với tổng công suất 1.890 MW đang được xúc tiến, trong đó, Thủy điện Tuyên Quang mở rộng và Sê San 4 mở rộng đã được phê duyệt chủ trương đầu tư; các dự án Sê San 3 mở rộng, Sơn La mở rộng và Lai Châu mở rộng đang tiếp tục hoàn thiện các thủ tục liên quan.

Đáng chú ý, tiến độ đầu tư lưới điện tiếp tục được đẩy mạnh, riêng tháng 8/2026, các đơn vị thuộc EVN đã khởi công 20 công trình và đóng điện 16 công trình lưới điện 110kV - 500kV.

Lũy kế 8 tháng năm 2026, EVN đã khởi công 118 công trình, gồm 2 công trình 500kV, 15 công trình 220kV và 101 công trình 110kV; đồng thời đóng điện 116 công trình, gồm 5 công trình 500kV, 15 công trình 220kV và 96 công trình 110kV.

Các dự án đang được triển khai trải rộng từ lưới điện giải tỏa công suất các nguồn điện lớn, tăng cường liên kết khu vực Tây Bắc, nhập khẩu điện từ Trung Quốc và Lào đến các công trình nâng cao năng lực truyền tải, cấp điện cho những trung tâm phụ tải lớn.

Một số công trình đã đạt mốc quan trọng như đường dây 500/220 kV Nho Quan - Phủ Lý - Thường Tín đã đóng điện toàn bộ từ ngày 26/7/2026; TBA 220/110kV Đại Mỗ và nhánh rẽ 220kV đóng điện phía 220kV ngày 20/8. TBA 500kV Bình Dương 1 đã thi công hoàn thành và đang chờ đóng điện đồng bộ với đường dây 500kV Bình Dương 1 - Chơn Thành.

Quy hoạch, thủ tục và mặt bằng vẫn là những điểm nghẽn

Bên cạnh kết quả đạt được, báo cáo của EVN cho thấy, tiến độ nhiều dự án trọng điểm đang chịu tác động của hàng loạt khó khăn, trong đó có những vấn đề vượt quá khả năng xử lý của chủ đầu tư.

Với các dự án nguồn, Nhà máy điện tuabin khí hỗn hợp Dung Quất I và III chưa có cơ sở triển khai do chưa xác định được tiến độ chuỗi dự án khí Cá Voi Xanh, đồng thời gặp khó khăn về giải phóng mặt bằng cơ sở hạ tầng.

Đối với các dự án lưới điện, khó khăn đầu tiên nằm ở quy hoạch, hiện một số công trình chưa được cập nhật vào quy hoạch tỉnh, quy hoạch phân khu và kế hoạch sử dụng đất hằng năm. Nhiều dự án còn chồng lấn với đường sắt, đường bộ cao tốc, khu công nghiệp, khu đô thị, đất quốc phòng - an ninh hoặc khu vực khoáng sản.

Thủ tục chuẩn bị đầu tư cũng là một nút thắt, theo đó việc thỏa thuận hướng tuyến, vị trí trạm tại một số địa phương kéo dài; thậm chí có trường hợp sau khi đã thỏa thuận lại phải vi chỉnh tuyến, dẫn đến phải khảo sát và lập lại phương án.

Thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư ở một số dự án cũng kéo dài do phải bổ sung hồ sơ, giải trình năng lực tài chính hoặc lấy ý kiến của nhiều sở, ngành, địa phương. Cùng với đó là các thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, đất rừng, đất lúa; đánh giá tác động môi trường, phòng cháy chữa cháy, thẩm định thiết kế và cấp phép thi công giao chéo.

Thêm vào đó, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng vẫn là vướng mắc phổ biến tại nhiều dự án. EVN cho biết tình trạng chậm phê duyệt giá đất, khó xác định nguồn gốc đất, chậm kiểm đếm và phê duyệt phương án bồi thường; người dân chưa đồng thuận đơn giá hoặc chưa bàn giao mặt bằng đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công móng cột và hành lang tuyến.

Trạm GIS 500kV và đường dây đấu nối Nhà máy Thủy điện Hòa Bình mở rộng. Ảnh minh họa

EVN cho biết, tiến độ trạm và đường dây đấu nối ở một số nơi chưa đồng bộ với tiến độ nhà máy điện và phụ tải khu công nghiệp, tiềm ẩn nguy cơ chậm giải tỏa công suất.

Để bảo đảm tiến độ các dự án trọng điểm, EVN đề nghị  các bộ, ngành liên quan cần sớm nghiên cứu chính sách ưu đãi về thuế, tiền thuê đất; hướng dẫn cơ chế tài chính, hạch toán tài sản phù hợp; phối hợp với Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu cơ chế bảo lãnh, tín dụng ưu đãi thí điểm cho các dự án lưới điện truyền tải liên vùng quy mô lớn; sớm trình ban hành danh mục lưới điện truyền tải “quan trọng” từ 220kV trở lên thuộc phạm vi độc quyền Nhà nước; có ý kiến với các địa phương để nhà đầu tư nguồn điện tham gia đầu tư lưới truyền tải đồng bộ theo danh mục lưới điện xã hội hóa...

EVN kiến nghị các địa phương cần tổ chức xử lý song song các thủ tục về quy hoạch, vị trí, hướng tuyến, đất rừng, khoáng sản, bồi thường và giải phóng mặt bằng; ưu tiên nhân lực cho các dự án dự kiến đóng điện trong giai đoạn 2026-2027.

Đồng thời, các địa phương cần khẩn trương cập nhật dự án điện vào quy hoạch; phê duyệt giá đất, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao mặt bằng. Đối với các dự án nguồn điện xã hội hóa, EVN đề nghị nhà đầu tư nguồn đồng thời thực hiện đầu tư các dự án lưới truyền tải, đấu nối để bảo đảm giải tỏa công suất.