Nhiều khoản thu nhập chịu thuế mới từ 1/7

Những thay đổi này không chỉ mở rộng diện thu thuế đối với các loại tài sản mới như vàng miếng, tiền số mà còn thắt chặt quy trình quản lý thông qua công nghệ số.

Từ 1/7/2026, triển khai Luật Thuế thu nhập cá nhân mới với các quy định bổ sung về tài sản số và hộ kinh doanh, cùng với Luật Quản lý thuế 2025 thúc đẩy tự động hóa trong hoàn thuế.

Luật Thuế thu nhập cá nhân: Đưa vàng miếng, tài sản số vào diện chịu thuế

Điểm đáng chú ý nhất trong Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (có hiệu lực từ 1/7/2026) là việc bổ sung hàng loạt các khoản thu nhập chịu thuế mới nhằm bắt kịp xu hướng phát triển của nền kinh tế số và thị trường tài sản.

Cụ thể, các khoản thu nhập sau đây chính thức thuộc diện chịu thuế:

Vàng miếng: Thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng sẽ phải chịu thuế. Đối với cá nhân không cư trú, mức thuế suất là 0,1% tính trên giá chuyển nhượng. Với cá nhân cư trú, Chính phủ sẽ quy định ngưỡng giá trị chịu thuế và lộ trình áp dụng cụ thể.

Tài sản mới và tài sản số: Thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số, tín chỉ carbon, kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tên miền internet quốc gia ".vn" và biển số xe trúng đấu giá đều bị đánh thuế.

Cho thuê bất động sản: Thu nhập từ hoạt động này của cá nhân áp dụng mức thuế suất 5%.

Ưu đãi cho hộ kinh doanh: Một điểm tiến bộ là hộ và cá nhân kinh doanh sẽ được phép trừ chi phí để tính thuế tương tự như mô hình doanh nghiệp, thay vì chỉ tính trên doanh thu như trước đây.

Luật Thuế giá trị gia tăng: Siết chặt điều kiện khấu trừ và thay đổi thuế suất

Song song với thuế thu nhập, Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 và các nghị định hướng dẫn (áp dụng từ 1/7/2025) cũng mang đến những thay đổi lớn về nghĩa vụ của doanh nghiệp và người tiêu dùng.

- Bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt: Tất cả hàng hóa, dịch vụ mua vào, dù giá trị dưới 20 triệu đồng, đều phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ thuế đầu vào.

- Quản lý sàn thương mại điện tử: Các sàn Thương mại điện tử có chức năng thanh toán phải chịu trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho các cá nhân, hộ kinh doanh bán hàng trên sàn.

- Điều chỉnh thuế suất: Nhiều mặt hàng thiết yếu cho nông nghiệp như phân bón, máy móc nông nghiệp chuyên dùng, tàu khai thác thủy sản xa bờ chuyển từ đối tượng miễn thuế sang chịu thuế 5%. Ngược lại, một số mặt hàng khác như đường, lâm sản chưa chế biến sẽ tăng từ 5% lên 10%.

- Tiếp tục giảm thuế giá trị gia tăng: Chính sách giảm 2% thuế giá trị gia tăng (còn 8%) được kéo dài đến hết ngày 31/12/2026 đối với một số nhóm đối tượng theo nghị quyết của Quốc hội.

Luật Quản lý thuế và các quy định hành chính mới

Để hỗ trợ việc thực thi, Luật Quản lý thuế 2025 tập trung vào việc số hóa và tăng cường thẩm quyền cưỡng chế.

Mã số thuế gắn với định danh cá nhân: Từ 1/7/2026, mã số thuế của cá nhân và hộ kinh doanh sẽ được thống nhất sử dụng theo số định danh cá nhân (theo căn cước) để đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Rút ngắn thời gian khai bổ sung: Thời hạn để người nộp thuế tự phát hiện và khai bổ sung hồ sơ sai sót giảm từ 10 năm xuống còn 05 năm.

Mở rộng dịch vụ đại lý thuế: Các đại lý thuế được phép cung cấp dịch vụ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh nếu có ít nhất một kế toán viên hành nghề.

Cưỡng chế tại cấp cơ sở: Chủ tịch UBND cấp xã chính thức có thẩm quyền ban hành quyết định cưỡng chế thi hành nghĩa vụ thuế.

Xử phạt hải quan: Hành vi khai sai dẫn đến thiếu tiền thuế trong lĩnh vực hải quan có thể bị phạt từ 10-20% số tiền thuế thiếu hụt.

Quy định về hoàn thuế tự động

Theo Luật Quản lý thuế 2025 (Luật số 108/2025/QH15), việc hiện đại hóa công tác quản lý thuế được đẩy mạnh thông qua các quy trình tự động hóa:

Cơ quan thuế triển khai hoàn thuế, miễn thuế và giảm thuế tự động dựa trên cơ sở dữ liệu, các tiêu chí quản lý rủi ro và quy trình xử lý tự động. Việc tự động hóa nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao tính minh bạch và bảo đảm an toàn thông tin.

Quá trình này sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn, phù hợp với điều kiện thực tế về hạ tầng và ứng dụng công nghệ thông tin của ngành thuế.

Đối với doanh nghiệp áp dụng thuế suất 5%, nếu sau 12 tháng hoặc 4 quý có số thuế đầu vào chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên thì được giải quyết hoàn thuế.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân và doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình quản lý, đăng ký tài khoản định danh điện tử tổ chức trước 1/7/2025 để đảm bảo tuân thủ các quy định mới này.