Nhiều mô hình đột phá trong vận hành chính quyền số và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Toàn cảnh Hội nghị

Đổi mới sáng tạo bắt đầu từ bài toán cụ thể của đời sống, quản lý và sự phát triển

Từ thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trên nền tảng số tạo lập cơ sở dữ liệu của TP. Hà Nội, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội, Trưởng ban Chỉ đạo về thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW TP. Hà Nội Nguyễn Văn Phong nêu rõ, Hà Nội nhận thức rõ mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là giảm tầng nấc trung gian mà là đi bước đi căn cơ để đổi mới phương thức quản trị theo hướng tinh gọn bộ máy, tinh gọn quy trình, phát triển dữ liệu, làm rõ trách nhiệm và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

“Chuyển đổi số, dữ liệu và đổi mới sáng tạo phải trở thành hạt nhân trong vận hành của hệ thống chính trị, hướng tới phục vụ người dân tốt hơn, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và quản lý đô thị thông minh, hiệu quả hơn”, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội nhấn mạnh.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hà Nội tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Nổi bật là hệ thống không gian làm việc số dùng chung HanoiWork, giúp quản trị nhiệm vụ theo thời gian thực, gắn trách nhiệm của từng đơn vị, cá nhân với hệ thống OKR/KPI. Đến nay, hệ thống đã triển khai tại 179 đơn vị với hơn 77.000 cán bộ tham gia, gần 240.000 công việc được quản lý trên môi trường số.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP. Hà Nội Nguyễn Văn Phong phát biểu

Thành phố đồng thời đổi mới quy trình phục vụ người dân theo nguyên tắc chuẩn hóa trước khi số hóa, triển khai Trung tâm Phục vụ hành chính công tập trung, không phụ thuộc địa giới hành chính.

Đến nay, hơn 700.000 hồ sơ đã được tiếp nhận, giải quyết không phụ thuộc nơi cư trú; hơn 2.000 thủ tục hành chính được tái cấu trúc, tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu đạt hơn 97%. Ứng dụng iHanoi tiếp tục phát huy vai trò là kênh tương tác số với 6,21 triệu tài khoản, 186 triệu lượt truy cập và hơn 107.000 phản ánh, kiến nghị được tiếp nhận, xử lý.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội cũng nêu rõ, đột phá trong thời gian tới của Hà Nội là đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực để tái cơ cấu nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng của Thủ đô. Trên cơ sở Luật Thủ đô, Nghị quyết 57-NQ/TW, thành phố cụ thể hóa 8 nghị quyết chuyên đề đã được HĐND thành phố thông qua trong tháng 6/2026. Trên cơ sở này, thành phố sẽ tổ chức hệ sinh thái tạo giá trị mới cho doanh nghiệp, người dân về nền kinh tế số.

Trong đó, thành phố sẽ tổ chức hệ sinh thái từ nhân lực đến thị trường; phát triển hệ sinh thái đào tạo nhân lực khoa học công nghệ chất lượng cao gắn với các khu công nghệ cao, các trường đại học kỹ thuật, viện nghiên cứu, chương trình đào tạo quốc tế, liên kết nhu cầu thực của doanh nghiệp, của thị trường công nghệ, các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.

Các đại biểu dự Hội nghị

Song song với đó là tổ chức các không gian để hấp thụ công nghệ và nhân lực chất lượng cao gồm khu công nghệ cao Hòa Lạc, các khu công nghiệp thế hệ mới, sàn giao dịch công nghệ, sandbox quỹ đầu tư mạo hiểm và mạng lưới doanh nghiệp lớn.

Thành phố sẽ đưa công nghệ vào từng ngành, từng lĩnh vực có lợi thế của Hà Nội nhằm tạo ra sản phẩm mới như công nghiệp văn hóa, du lịch, sản phẩm văn hóa số, làng nghề, thương mại điện tử, hệ thống camera AI, điều khiển tín hiệu giao thông minh, dự báo ùn tắc, cảnh báo giao thông thời gian thực... để từng bước tạo ra nền tảng dữ liệu phục vụ cho việc điều hành quản trị đô thị thông minh của thành phố.

Quản trị dựa trên mục tiêu điều hành bằng dữ liệu số, đánh giá bằng hiệu quả thực chất

Sau 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Phú Thọ Phạm Đại Dương khẳng định, Nghị quyết 57- NQ/TW của Bộ Chính trị đã mở ra không gian phát triển mới dựa trên trí tuệ và công nghệ cho đất nước, trong đó có Phú Thọ. Phú Thọ đã chuyển từ tư duy “làm theo kế hoạch, quản lý bằng văn bản hành chính” sang tư duy “quản trị dựa trên mục tiêu điều hành bằng dữ liệu số và đánh giá bằng hiệu quả thực chất”.

Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ nêu rõ, xác định lấy dữ liệu làm nền tảng của quản trị, Phú Thọ đã xây dựng đề án chuyển đổi số; triển khai đổi mới phương thức quản trị điều hành dựa trên dữ liệu và thời gian thực liên thông theo 4 trục và 2 cấp với hệ thống quản trị và điều hành tăng trưởng dựa trên dữ liệu phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số gắn với đánh giá KPI và OKR; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo, cảnh báo.

Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương phát biểu

Phú Thọ đang tập trung xây dựng kho dữ liệu dùng chung của tỉnh để tạo bước chuyển biến căn bản. Phú Thọ đang chuẩn bị triển khai chiến dịch “60 ngày dữ liệu của tỉnh Phú Thọ” nhằm tổng rà soát, làm sạch và chuẩn hóa toàn bộ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành từ tỉnh đến cơ sở làm cơ sở dữ liệu dùng chung cho tỉnh. Cùng với việc bảo đảm hạ tầng, Phú Thọ đang triển khai hiện đại hóa và thay thế nâng cấp các trang thiết bị lỗi thời tại các cơ quan trong hệ thống chính trị, dự kiến sẽ hoàn thành nhiệm vụ này vào tháng 8/2026.

Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ cũng cho biết, năm 2026, tỉnh xác định 6 bài toán lớn phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương, trong đó, tập trung vào những lĩnh vực mũi nhọn kinh tế. Đơn cử, về công nghiệp công nghệ cao, tỉnh đã ban hành đề án định hướng thu hút các nhà đầu tư chiến lược và FDI thế hệ mới trong các lĩnh vực linh kiện điện tử, bán dẫn thông qua chuỗi các dự án của các tập đoàn lớn quốc tế có mặt ở tỉnh; tiếp tục thúc đẩy việc chuyển giao công nghệ nhằm nâng tỉ lệ doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu lên đến trên 50% vào năm 2030 và gắn với tiêu chuẩn xanh và mục tiêu Net Zero.

Về lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao theo chuỗi giá trị, Phú Thọ tập trung nguồn lực và bảo tồn phát triển các sản phẩm đặc thù có giá trị kinh tế; triển khai các mô hình chuyển đổi số nông nghiệp; tiếp tục xây dựng những đề án về phát triển cây có múi, nuôi trồng thủy - hải sản ở lòng hồ thủy điện Hòa Bình trên cơ sở tính toán hiệu quả đầu tư mang lại.

Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ kiến nghị, sớm có cơ chế chia sẻ liên thông cơ sở dữ liệu chuyên ngành, các quy chuẩn kỹ thuật đồng bộ từ trung ương đến cấp xã; đề nghị các cơ quan trung ương sớm có khung cơ chế đủ mạnh để địa phương có thể liên kết đặt hàng, thu hút và trọng dụng nhân tài khoa học công nghệ, nhất là cơ chế giao nhiệm vụ lớn đánh giá theo sản phẩm và kết quả cuối cùng, cho phép chuyên gia, viện, trường, doanh nghiệp cùng tham gia giải quyết các bài toán phát triển của địa phương.

Nền tảng để bứt phá trở thành trung tâm logistic công nghệ công nghệ cao

Phó Bí thư Thành ủy, Phó Trưởng Ban chỉ đạo về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số TP. Đồng Nai Võ Tấn Đức khẳng định, sau 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết 57- NQ/TW, Đồng Nai đã chuyển mạnh từ quán triệt chủ trương sang tạo ra những kết quả thực chất, phương thức lãnh đạo điều hành được đổi mới theo tinh thần “6 rõ”.

Phó Bí thư Thành ủy, Phó Trưởng Ban chỉ đạo về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số TP. Đồng Nai Võ Tấn Đức phát biểu

Đồng Nai đưa vào vận hành các nền tảng dữ liệu tài chính số, dữ liệu không gian nhiều lớp và Trung tâm Điều hành thông minh (IOC). Song song với đó, địa phương phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo theo mô hình doanh nghiệp là trung tâm, viện, trường là nền tảng tri thức và người dân là chủ thể sáng tạo; kết nối hoạt động nghiên cứu, ươm tạo, thương mại hóa công nghệ và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Địa phương cũng đang xây dựng Mạng lưới Đổi mới sáng tạo, chuẩn bị đưa 41 không gian sáng tạo cấp xã, phường vào hoạt động; hoàn thiện quy hoạch Khu đổi mới sáng tạo Bình An, Khu Khoa học và Công nghệ Đồng Xoài và Khu Công nghệ số tập trung Long Thành để bứt phá trở thành trung tâm công nghệ cao của cả nước.

Những kết quả bước đầu mới là nền tảng ban đầu để bứt phá trở thành trung tâm logistic công nghệ công nghệ cao và đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á. Nhấn mạnh điều này, Phó Bí thư Thành ủy Đồng Nai cũng nêu rõ, thời gian sắp tới, Đồng Nai sẽ tập trung vào 4 nhiệm vụ trọng tâm: tiếp tục hoàn thiện thể chế và huy động nguồn lực cho đổi mới sáng tạo, xây dựng cơ chế thu hút các tập đoàn công nghệ chiến lược về lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và trung tâm dữ liệu; phát triển đồng bộ các hệ thống hạ tầng chiến lược nhằm tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao mạnh mẽ năng lực cạnh tranh quốc gia; khai thác lợi thế quỹ đất quy mô lớn để quy hoạch các đô thị, khoa học đổi mới sáng tạo, tiêu chuẩn quốc tế; phát triển nền quản trị định hướng AI-first gắn với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh để thu hút nhân tài toàn cầu, đồng thời, phát triển đồng bộ hạ tầng công nghệ với hạ tầng đô thị, giáo dục, y tế, văn hóa và dịch vụ, tạo bệ phóng vững chắc để Đồng Nai trở thành điểm đến của các trung tâm nghiên cứu và phát triển của các tập đoàn công nghệ hàng đầu của thế giới.

Để công nghệ đi từ phòng thí nghiệm ra thị trường nhanh hơn

Kiến nghị một số giải pháp pháp để “công nghệ đi từ phòng thí nghiệm ra thị trường nhanh hơn”, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, GS.TS Lê Anh Tuấn cho rằng, cần sớm hoàn thiện hệ sinh thái hỗ trợ nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, GS.TS Lê Anh Tuấn phát biểu

Theo đó, Nhà nước cần ưu tiên đầu tư phát triển ngành công nghiệp vật liệu - lĩnh vực nền tảng, chiến lược của quốc gia - thông qua xây dựng các phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu hiện đại theo mô hình liên kết “ba nhà” cùng cơ chế học bổng, thu hút và đãi ngộ nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục rút gọn thủ tục hành chính, áp dụng cơ chế “một cửa”, “luồng xanh” và ưu tiên phân bổ ngân sách trực tiếp cho các đại học nghiên cứu trọng điểm nhằm rút ngắn thời gian triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ. Đồng thời, sớm ban hành hướng dẫn về định giá tài sản trí tuệ, thành lập doanh nghiệp khởi nguồn từ trường đại học để tháo gỡ các rào cản trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội đề xuất đẩy nhanh việc vận hành các quỹ phát triển khoa học công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và quỹ đổi mới sáng tạo tại các trường đại học, viện nghiên cứu; đồng thời nghiên cứu triển khai chương trình đầu tư trọng điểm quốc gia phát triển các công viên đổi mới sáng tạo (innovation park) tại những đại học có đủ năng lực dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Phó Tổng Giám đốc Công ty CP VinSmart Future, Tập đoàn Vingroup Lưu Anh Tuấn cho rằng Việt Nam cần coi trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) là hạ tầng nền tảng để tạo đột phá trong các công nghệ chiến lược.

Phó Tổng Giám đốc Công ty CP VinSmart Future, Tập đoàn Vingroup Lưu Anh Tuấn phát biểu

Kiến nghị 6 nhóm giải pháp lớn để phát triển AI và Big Data, đại diện tập đoàn Vingroup đề xuất xây dựng hạ tầng dữ liệu AI quốc gia và hình thành các mô hình Data Trust trong những lĩnh vực quan trọng. Phát triển các mô hình AI nền tảng "Make in Vietnam" nhằm giảm phụ thuộc vào các nền tảng nước ngoài. Đầu tư hạ tầng tính toán AI quốc gia theo mô hình dùng chung.

Sớm hoàn thiện khung pháp lý nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, gồm xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với AI (sandbox), hoàn thiện quy định về dữ liệu, ưu tiên mua sắm công đối với sản phẩm AI trong nước và xây dựng bộ tiêu chuẩn đánh giá AI đáng tin cậy.

Xây dựng Chiến lược quốc gia về nhân tài AI, tập trung đào tạo chuyên gia trình độ cao, thu hút các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế, phát triển các trung tâm AI xuất sắc, hỗ trợ khởi nghiệp DeepTech và tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp với các trường đại học.

Thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm AI Việt Nam thông qua Chương trình Vietnam AI Global, hỗ trợ doanh nghiệp bảo hộ sở hữu trí tuệ, tiếp cận các quỹ đầu tư và mở rộng thị trường quốc tế.