Hiến kế tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quốc gia

Tiếp tục chương trình làm việc Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; chiều 1/7 Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng ban Chỉ đạo dự và phát biểu chỉ đạo hội nghị.

Dự và chủ trì hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Nguyễn Duy Ngọc.

Hà Nội tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thực hiện Nghị quyết 57

Tham luận tại hội nghị, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong cho biết, thành phố xác định lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu để nâng cao hiệu quả quản trị, chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững. Hà Nội nhận thức rõ mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ là giảm tầng nấc trung gian, mà là một bước đi căn cơ để đổi mới phương thức quản trị theo hướng tinh gọn bộ máy, tinh gọn quy trình, phát triển dữ liệu, làm rõ trách nhiệm và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo hội nghị.

Cùng với đó, chuyển đổi số, dữ liệu và đổi mới sáng tạo phải trở thành hạt nhân trong vận hành của hệ thống chính trị, hướng tới phục vụ người dân tốt hơn, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và quản lý đô thị thông minh hiệu quả hơn. Để thực hiện mục tiêu này, thành phố Hà Nội đã tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, vận hành chính quyền hai cấp gắn với quản trị nhiệm vụ trên nền tảng số.

Thứ hai, thiết kế lại cách thức phục vụ người dân, doanh nghiệp theo nguyên tắc "Chuẩn hóa trước khi số hóa". Đến nay, Hà Nội đã tiếp nhận và giải quyết trên 700.000 hồ sơ không phụ thuộc nơi cư trú, hoàn thành tái cấu trúc hơn 2.000 thủ tục hành chính.

Các đại biểu dự hội nghị.

Thứ ba, phát triển dữ liệu trên nền tảng vận hành của chính quyền 2 cấp. TP Hà Nội tiếp cận dữ liệu theo vòng đời quản trị gồm: thu thập, chuẩn hóa, chia sẻ, tái sử dụng và khai thác để nâng cao năng suất xử lý công việc, giảm yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin giấy tờ đã có. Cụ thể, thành phố đã khai thác dữ liệu của 2,1 triệu thửa đất, công bố 93 bộ dữ liệu mở và thiết lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho 9,2 triệu người dân, đạt tỷ lệ 98,99%. Trong năm 2026, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành chuẩn hóa 14 loại dữ liệu ưu tiên và 93 cơ sở dữ liệu phục vụ các nghiệp vụ quản lý nhà nước và thủ tục hành chính được ủy quyền.

Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong trình bày tham luận trực tuyến.

Thứ tư, thành phố đã triển khai thành lập Trung tâm đổi mới sáng tạo theo mô hình công ty cổ phần, vận dụng linh hoạt theo cơ chế thị trường có sự định hướng của Nhà nước. “Thực tiễn cho thấy, chỉ trong một thời gian ngắn sau khi được thành lập, Trung tâm đổi mới sáng tạo của Hà Nội đang đi đúng hướng và đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng”, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong khẳng định.

Thứ năm, để tạo đột phá trong thời gian tới, TP Hà Nội xác định đưa khoa học công nghệ và chuyển đổi số trở thành động lực chính để tái cơ cấu kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng. Trên cơ sở Luật Thủ đô và Nghị quyết số 57-NQ/TW, Hà Nội đã cụ thể hóa 8 nghị quyết chuyên đề được Hội đồng nhân dân TP Hà Nội thông qua trong tháng 6/2026.

Trên cơ sở này, Hà Nội sẽ tổ chức hệ sinh thái tạo giá trị mới cho doanh nghiệp, người dân về nền kinh tế số bao gồm: Một là, tổ chức hệ sinh thái nhân lực chất lượng cao gắn với các khu công nghệ cao và trường đại học, đồng thời tổ chức các không gian hấp thụ công nghệ và nhân lực chất lượng cao. Hai là, đẩy mạnh đưa công nghệ vào từng ngành, từng lĩnh vực có lợi thế để từng bước tạo ra nền tảng dữ liệu phục vụ cho việc điều hành quản trị đô thị thông minh của thành phố.

Đại học Bách khoa đặt mục tiêu xây dựng Công viên đổi mới sáng tạo

Trình bày tham luận, GS.TS Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, Đại học Bách khoa Hà Nội đã và đang tái cơ cấu tổ chức, các tổ chức trực thuộc, tái cơ cấu hoạt động tạo nguồn năng lực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo để xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh ngay trong lòng đại học. Nơi đào tạo trình độ cao, nghiên cứu cơ bản và ứng dụng thực tiễn kết nối liền mạch với nhau, và công nghệ có thể đi từ phòng thí nghiệm ra thị trường một cách nhanh nhất có thể. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đó được xây dựng trên 3 tầng cơ bản. Tầng nền tảng là tầng tạo ra tri thức và công nghệ nguồn bao gồm các viện nghiên cứu, trung tâm, phòng thí nghiệm trọng điểm, tập trung vào các hướng ưu tiên chiến lược như trí tuệ nhân tạo, an toàn không gian mạng, chip bán dẫn, IoT, năng lượng tái tạo, robotics, vật liệu tiên tiến…

GS.TS Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội phát biểu tham luận.

Ở tầng trung gian là mô hình hợp tác giữa đại học và doanh nghiệp thông qua các phòng thí nghiệm hỗn hợp, trung tâm chế thử, nơi nhà nghiên cứu và kỹ sư, chuyên gia của các doanh nghiệp cùng làm việc, chia sẻ thiết bị, cùng giải quyết các bài toán thực tế.

Ở tầng thương mại hóa và đầu tư, 2 thiết chế quan trọng đã được hình thành và triển khai tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Một là BK-Holdings, công ty theo mô hình Holdings, trên cơ sở nghiên cứu và tham khảo kinh nghiệm của Thanh Hoa Holdings thuộc Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc. Hai là BK-Fund, quỹ đầu tư do cộng đồng cựu sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội sáng lập, tập trung đầu tư vào các startup công nghệ giai đoạn sớm từ hệ sinh thái của nhà trường. Đây là cách tiếp cận của đổi mới sáng tạo mở, trong đó doanh nghiệp không còn chỉ đóng vai trò là nhà đầu tư hay nơi nhận đầu ra của nghiên cứu mà trở thành đối tác đồng hành ngay từ khi hình thành ý tưởng.

Nhằm gắn kết các thành tố, GS.TS Lê Anh Tuấn cho biết, Đại học Bách khoa Hà Nội đang triển khai Không gian đổi mới sáng tạo liên ngành rộng 1.000 m² tại Thư viện Tạ Quang Bửu. Không gian đổi mới sáng tạo liên ngành là hiện thân của mô hình hợp tác 3 nhà: nhà trường, doanh nghiệp và Nhà nước.

Mặt khác, Đại học Bách khoa Hà Nội sẽ tập trung vào các lĩnh vực mục tiêu trọng điểm gắn với các ưu tiên của quốc gia bao gồm: chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và đô thị thông minh. Về tầm nhìn dài hạn, đến năm 2035, trường đặt mục tiêu xây dựng Công viên đổi mới sáng tạo (Innovation Park).

Để tăng tốc hơn nữa phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội Lê Anh Tuấn đề xuất một số kiến nghị chiến lược là đầu tư mạnh cho công nghiệp vật liệu; cải cách thủ tục hành chính; hoàn thiện hành lang pháp lý về tài sản trí tuệ; tăng tốc vận hành thực chất quỹ phát triển khoa học và công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và các thành phố lớn; nghiên cứu triển khai chương trình đầu tư trọng điểm quốc gia về phát triển công viên đổi mới sáng tạo (Innovation Park) với giải pháp tại một số đại học hoặc cụm đại học trọng điểm có đủ năng lực dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao các đề xuất, kiến nghị của Đại học Bách khoa Hà Nội. Đồng thời, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Chính phủ giao Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép Đại học Bách khoa Hà Nội thực hiện ngay các kiến nghị này trong phạm vi nhà trường với lộ trình thời gian cụ thể. Nhà trường cần được ưu tiên về cơ chế, chính sách, nguồn lực và nguồn vốn để triển khai thí điểm. Sau 3 năm, tiến hành tổng kết, nếu đạt kết quả khả quan nên xem xét nhân rộng mô hình ra phạm vi quốc gia.

Vingroup kiến nghị Chính phủ triển khai Chương trình Vietnam AI Global

Nêu ý kiến, Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo tại Trường Đại học VinUni Lưu Anh Tuấn nhấn mạnh, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược, là động lực chủ yếu nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đây không chỉ là định hướng phát triển khoa học, công nghệ mà còn là chiến lược phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo tại Trường Đại học VinUni Lưu Anh Tuấn tham luận tại hội nghị.

Từ thực tiễn hoạt động của Tập đoàn Vingroup, ông Lưu Anh Tuấn cho rằng, để tạo đột phá trong các công nghệ chiến lược, Việt Nam cần xác định trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn là hạ tầng nền tảng của nền kinh tế.

Để phát huy hiệu quả việc tích hợp AI và dữ liệu lớn, ông Lưu Anh Tuấn đề xuất các đột phá chiến lược là xây dựng hạ tầng dữ liệu AI quốc gia; đầu tư phát triển các mô hình AI nền tảng "Made in Vietnam”; phát triển hạ tầng tính toán AI quốc gia; đổi mới thể chế nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo; phát triển nguồn nhân lực và thu hút nhân tài AI; thúc đẩy thương mại hóa và đưa AI Việt Nam ra toàn cầu.

Đại diện Tập đoàn Vingroup kiến nghị Chính phủ triển khai Chương trình Vietnam AI Global nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phát triển các sản phẩm có khả năng cạnh tranh quốc tế, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và kết nối với các quỹ đầu tư. Đồng thời, cần xác định khu vực công là khách hàng đầu tiên để tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoàn thiện công nghệ trước khi mở rộng ra thị trường quốc tế.