Nhiều quảng cáo YHCT thổi phồng công dụng, Bộ Y tế vào cuộc

Theo Cục Quản lý Y, dược cổ truyền (Bộ Y tế) thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội và môi trường internet xuất hiện nhiều nội dung quảng cáo khám bệnh, chữa bệnh, giới thiệu phương pháp điều trị, tư vấn sức khỏe, bán thuốc và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe bằng y học cổ truyền không đúng quy định, thổi phồng công dụng, gây hiểu nhầm cho người dân.

Thậm chí, một số tổ chức khám bệnh, chữa bệnh còn chưa được cấp phép hoặc người hành nghề chưa đủ điều kiện theo quy định, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và quyền lợi của người dân.

Trước thực trạng trên, Cục Quản lý Y, dược cổ truyền yêu cầu Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo triển khai đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, phổ biến về hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, quảng cáo, sản xuất, kinh doanh thuốc và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe bằng y học cổ truyền.

Cập nhật, công khai thường xuyên các thông tin về giấy phép hoạt động, danh sách người hành nghề, phạm vi chuyên môn được cấp phép và hướng dẫn người dân tra cứu, lựa chọn các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, các cơ sở kinh doanh thuốc, các sản phẩm chăm sóc sức khỏe bằng y học cổ truyền đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép.

Đồng thời, đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền nhằm khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác đối với các nội dung quảng cáo như: cam kết điều trị khỏi hoàn toàn bệnh; quảng cáo quá mức về hiệu quả điều trị; sử dụng hình ảnh, danh nghĩa lương y, bác sĩ, cơ sở y tế không đúng sự thật; tổ chức khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp phép; kê đơn, bán thuốc, tư vấn điều trị không đúng quy định...

Tuyên truyền để người dân phân biệt thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm chức năng; lưu ý thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Tăng cường tiếp nhận thông tin phản ánh, tố giác của người dân đối với các tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm liên quan đến hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, quảng cáo, sản xuất, kinh doanh thuốc và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe bằng y học cổ truyền; phối hợp với các cơ quan chức năng tại địa phương để kiểm tra, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Cảnh báo quảng cáo thổi phồng về khám chữa bệnh y dược cổ truyền. Ảnh ydct.moh.gov.vn

Tăng cường kiểm tra đột xuất các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực y dược cổ truyền trên địa bàn; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý các trường hợp vi phạm theo thẩm quyền.

Lợi dụng tâm lý một số người dân tin tưởng vào thuốc đông y ít tác dụng phụ, các đối tượng đã thu mua nguyên liệu trôi nổi về để chế biến, sản xuất thuốc giả, sản xuất không phép, không bảo đảm quy trình, rồi gắn mác thuốc đông y gia truyền, thuốc bổ đông y, quảng cáo thổi phồng công dụng để bán ra thị trường, lừa dối người tiêu dùng.

Liên quan đến đường dây sản xuất tân dược giả, mới đây ngày 16/4/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP HCM đã khởi tố, bắt tạm giam 3 đối tượng gồm: Thái Chánh Kiên, Mã Du Thái và Văn Tất Khang về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh”.

Tiến hành khám xét các địa điểm liên quan, lực lượng chức năng đã tịch thu hơn 4.000 hộp thuốc thành phẩm, gần 790kg thuốc dạng viên cùng lượng lớn máy móc, bao bì và tem nhãn giả. Theo điều tra ban đầu, Thái Chánh Kiên bắt đầu làm thuốc đông y không phép từ năm 2021. Đến cuối năm 2024, đối tượng này chuyển sang làm giả các loại thuốc có nhãn mác nước ngoài để trục lợi.

Đáng chú ý, một số sản phẩm được xác định có trộn Paracetamol. Paracetamol là hoạt chất phổ biến trong các loại thuốc giảm đau, hạ sốt, được sử dụng rộng rãi do dễ tiếp cận và giá thành thấp. Khi sử dụng, tác dụng của thuốc giảm đau sẽ khiến bệnh nhân lầm tưởng thuốc giả có hiệu quả thật.

Tuy nhiên, nếu dùng không đúng chỉ định, không kiểm soát liều lượng hoặc sử dụng kéo dài, Paracetamol có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến gan, thậm chí dẫn đến suy gan cấp, nguy cơ tử vong.

Đặc biệt, việc trộn Paracetamol vào các sản phẩm không rõ thành phần như thuốc đông y khiến người dùng không nhận biết được mình đang sử dụng hoạt chất này, dễ dẫn đến quá liều ngoài ý muốn.

Hiện trường sản xuất thuốc giả.

Cách đây không lâu, khi đang đi thăm khám bệnh tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương, bà H.T.T.H. (phường Hồng Hà, Hà Nội) được một người lạ đến làm quen, tự giới thiệu là lương y và tư vấn cho bà mua, sử dụng một loại thuốc đông y gia truyền có tác dụng tiêu u, bổ huyết.

Tin tưởng, bà H. đã bỏ ra 3 triệu đồng để mua sản phẩm về dùng. Tuy nhiên, sau đó bà mang gói thuốc vừa mua được nhờ các nhân viên y tế của bệnh viện tư vấn thì mới biết, đó là thuốc đông y giả, cũng không phải dược liệu quý hiếm như lời đối tượng rao bán.

Trước đó, cơ quan chức năng tỉnh Nghệ An đã khởi tố vụ án sản xuất, tiêu thụ 1.000 lọ thuốc đông y gia truyền giả. Đáng nói là trong 1.000 lọ thuốc này có chứa hoạt chất đã được Bộ Y tế cấm lưu hành vì gây hại cho sức khỏe người dùng.

Ngoài thuốc đông y bị làm giả thì các loại thực phẩm chức năng đông y (thường được gọi là “thuốc bổ đông y”) cũng bị làm giả. Đó là các loại thực phẩm bảo vệ sức khỏe được sản xuất theo nguyên lý y học cổ truyền, có thành phần chủ yếu từ thảo dược.

Khi quảng cáo rao bán, những sản phẩm này cũng được thổi phồng công dụng như giúp bồi bổ sức khỏe, hỗ trợ trị bách bệnh... Nhiều người dân đều nghe theo lời mách bảo truyền miệng hoặc tin vào lời quảng cáo trên mạng mà tìm mua về sử dụng.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Hướng Dương, Phó Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương, không có một bác sĩ hay lương y nào lại đi tư vấn rồi bán thuốc cho bệnh nhân, nhất là chưa qua quá trình thăm, khám bệnh theo đúng quy trình. Vì điều này là trái với quy định của Bộ Y tế.

Thời gian qua, Bệnh viện Nội tiết Trung ương đã tiếp nhận không ít bệnh nhân dù đang điều trị tại bệnh viện, nhưng lại tự ý bỏ dở liệu trình điều trị, chuyển qua dùng các loại thuốc nam, thuốc bắc, thuốc đông y không rõ nguồn gốc, chỉ đến khi bệnh trở nặng, quay lại bệnh viện thăm khám thì đã muộn.

Tại Bệnh viện Quân y 105 đã ghi nhận nhiều ca bị ngộ độc, dị ứng, sốc phản vệ sau khi sử dụng thuốc Đông y. Thậm chí, nhiều trường hợp nếu không vào viện cấp cứu kịp thời có thể ảnh hưởng đến tính mạng. Đặc điểm chung của các trường hợp trên là đều do sử dụng thuốc đông y không rõ nguồn gốc, chủ yếu là người dân mách nhau sử dụng hoặc đi bốc thuốc từ các “ông lang vườn” hoặc một số người không được cấp phép hành nghề. Bởi vậy, người bệnh cần đến bệnh viện hoặc các lương y đã được cấp phép hoạt động khám chữa bệnh để được tư vấn, kê đơn khi sử dụng thuốc Đông y.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân chỉ dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ, tuyệt đối không tự ý dùng hoặc tin vào các sản phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc.

Mời độc giả xem video Cảnh báo khẩn: Chiêu trò lừa đảo mới khi mua điện thoại giá rẻ trên mạng xã hội