Nhiều quy định mới hướng dẫn thi hành Luật Báo chí 2025

Nợ thuế bị thu hồi giấy phép hoạt động báo chí, cho phép các cơ quan báo chí liên kết sản xuất nội dung

Sáng nay (10/4), Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức hội thảo góp ý cho Dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Báo chí, với sự tham gia của khoảng 70 đại biểu đến từ các bộ, ngành, địa phương và cơ quan báo chí trên cả nước.

Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức hội thảo góp ý cho Dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Báo chí.

Thông tin tại hội thảo, ông Lưu Đình Phúc - Cục trưởng Cục Báo chí cho biết, việc xây dựng dự thảo được triển khai theo Kế hoạch thi hành Luật Báo chí.

Dự thảo gồm 8 chương, 24 điều, nhằm cụ thể hóa 17 nội dung trong Luật Báo chí năm 2025, đồng thời thay thế các quy định tại Nghị định số 08/2017/NĐ-CP cùng một số nội dung của các Nghị định số 06/2016/NĐ-CP, 71/2022/NĐ-CP và 147/2024/NĐ-CP.

Về cấu trúc nội dung, dự thảo có 11 điều khoản được chỉnh sửa, bổ sung dựa trên Luật Báo chí năm 2016 và các văn bản liên quan; 5 điều khoản mới đề cập đến các vấn đề như thu hồi giấy phép hoạt động báo chí; quản lý hoạt động báo chí trên không gian mạng; trách nhiệm khi thiết lập kênh nội dung số; cơ chế xử lý thông tin vi phạm và thu hồi sản phẩm báo chí in; cũng như quy định cụ thể về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo. Ngoài ra, có 1 điều khoản được giữ nguyên liên quan đến nội dung trả lời trên báo chí.

Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc phát biểu tại hội thảo.

Hiện nay, hồ sơ dự thảo đã được hoàn thiện thông qua sự phối hợp giữa Cục Báo chí và các đơn vị liên quan, đồng thời đã được gửi xin ý kiến các bộ, ngành, địa phương và cơ quan báo chí theo đúng quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.

Theo ông Nguyễn Văn Hiếu - Phó Cục trưởng Cục Báo chí, dự thảo hiện vẫn đang trong quá trình hoàn thiện với nhiều nội dung mới, trong đó chú trọng nâng cao điều kiện cấp phép, siết chặt công tác quản lý và mở rộng phạm vi kiểm soát hoạt động báo chí trên môi trường số.

Trong số các nội dung đáng chú ý, lĩnh vực cấp phép được bổ sung hệ thống tiêu chí cụ thể đối với các tổ chức xã hội và tổ chức xã hội - nghề nghiệp khi đề nghị thành lập cơ quan báo chí. Các tiêu chí này bao gồm yêu cầu về thời gian hoạt động, số lượng hội viên, đội ngũ nhân sự chuyên môn, điều kiện cơ sở vật chất cũng như năng lực tài chính.

Song song với đó, các quy định liên quan đến việc mở rộng hoạt động như phát hành thêm ấn phẩm, phụ trương hoặc xây dựng chuyên trang điện tử cũng được siết chặt hơn, bảo đảm phù hợp với tôn chỉ, mục đích hoạt động và các yêu cầu về kỹ thuật, an toàn thông tin.

Cơ chế thu hồi giấy phép cũng được quy định cụ thể hơn, áp dụng đối với những trường hợp không duy trì hoạt động, không đáp ứng điều kiện hoặc vi phạm kéo dài. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung thêm các căn cứ liên quan đến nghĩa vụ tài chính và quyền lợi của người lao động. Theo đó, giấy phép có thể bị thu hồi nếu cơ quan báo chí không hoạt động sau 3 tháng đối với báo in, báo điện tử hoặc 9 tháng đối với tạp chí in. Ngoài ra, tình trạng chậm nộp thuế, bảo hiểm xã hội hoặc nợ lương kéo dài trên 12 tháng cũng là căn cứ để xem xét thu hồi giấy phép - đây là điểm mới so với Luật Báo chí năm 2016.

Liên quan đến tổ chức bộ máy và nhân sự, dự thảo quy định cụ thể tiêu chuẩn và điều kiện bổ nhiệm lãnh đạo cơ quan báo chí, bảo đảm phù hợp với các quy định của Đảng. Các quy định về thẻ nhà báo cơ bản được kế thừa, đồng thời có điều chỉnh linh hoạt hơn trong một số trường hợp thay đổi vị trí công tác.

Hội thảo nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các đại biểu.

Đáng chú ý, nội dung quản lý hoạt động báo chí trên không gian mạng được đặt ở vị trí trọng tâm. Cơ quan quản lý nhà nước sẽ xây dựng công cụ giám sát, đồng thời thiết lập tiêu chí để công nhận các nền tảng số báo chí quốc gia. Các cơ quan báo chí khi hoạt động trên mạng xã hội phải bảo đảm dấu hiệu nhận diện thống nhất và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thông báo. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo được cho phép nhưng chỉ mang tính hỗ trợ, trong khi cơ quan báo chí vẫn phải chịu trách nhiệm về nội dung và bảo đảm tính minh bạch của nguồn thông tin.

Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung quy định về lưu chiểu điện tử, yêu cầu tăng cường kết nối giữa cơ quan báo chí và cơ quan quản lý trong công tác lưu trữ, khai thác và bảo quản nội dung. Các quy định về cải chính, xin lỗi và phản hồi thông tin tiếp tục được hoàn thiện theo hướng nâng cao trách nhiệm công khai, đặc biệt trên các nền tảng số. Cơ chế gỡ bỏ thông tin vi phạm và thu hồi sản phẩm báo chí cũng được quy định rõ ràng theo từng mức độ vi phạm.

Ngoài ra, dự thảo tiếp tục kế thừa và cụ thể hóa các quy định liên quan đến hoạt động họp báo, liên kết trong sản xuất nội dung, thông tin bắt buộc trên sản phẩm báo chí cũng như hoạt động xuất nhập khẩu báo chí, trong đó nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát nội dung và điều kiện đối với các đối tác liên kết và đơn vị phát hành.

Không hạn chế tần xuất, phạm vi liên kết, sử dụng AI phải dán nhãn

Tại hội thảo, các đại biểu đánh giá cao nỗ lực của cơ quan chủ trì soạn thảo Nghị định đã làm rõ nhiều quy định mới, tạo điều kiện cho các cơ quan báo chí huy động nguồn lực để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Toàn cảnh hội thảo.

Nhiều nội dung được thảo luận sâu như ứng dụng công cụ số trong giám sát hoạt động báo chí; tích hợp dịch vụ trực tuyến; chế độ lưu chiểu...

Nhiều lãnh đạo cơ quan báo chí đề nghị làm rõ quy định về liên kết sản xuất chương trình, ấn phẩm với các cơ quan báo in, báo điện tử và phát thanh, truyền hình.

Bên cạnh đó, các ý kiến cũng đề cập đến việc xác định dấu hiệu nhận diện kênh nội dung trên không gian mạng; nghĩa vụ thông báo với cơ quan quản lý khi triển khai hoạt động báo chí trực tuyến; và trách nhiệm của cơ quan báo chí khi sử dụng AI, quy định gỡ bỏ thông tin; quy định thu hồi giấy phép; nghĩa vụ thuế; cũng như chế độ tiền lương.

Đề xuất thời hạn trả lời báo chí từ 3-7 ngày

Đáng chú ý, một số ý kiến đề xuất điều chỉnh thời hạn trả lời báo chí từ 30 ngày xuống còn 3-7 ngày nhằm bảo đảm tính kịp thời của thông tin thời sự.

Vấn đề bảo vệ tác quyền cũng được đặc biệt quan tâm. Thực tế cho thấy nhiều tác phẩm báo chí được đầu tư lớn, thu hút lượng truy cập cao ngay sau khi đăng tải, nhưng nhanh chóng bị suy giảm do bị sao chép và đăng lại trên các nền tảng khác.

Theo đại diện một số cơ quan báo chí, nguyên nhân chính là do thiếu cơ chế quản lý hiệu quả trong bảo vệ tác quyền, trong khi các cơ quan báo chí không đủ nguồn lực để xử lý hàng loạt vi phạm.

Ngoài ra, nhiều đại biểu đến từ Sở Văn hóa thông tin và du lịch các địa phương cho rằng cần làm rõ thêm các quy định liên quan đến điều kiện, thủ tục tổ chức họp báo để tránh phát sinh thủ tục hành chính công.

Hội thảo đã ghi nhận 16 ý kiến với 30 nhóm vấn đề. Đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự tham gia tích cực và các ý kiến góp ý tâm huyết của đại biểu, Cục trưởng Lưu Đình Phúc khẳng định, Cục Báo chí sẽ tiếp thu đầy đủ các góp ý để chỉnh sửa dự thảo theo hướng rõ ràng, dễ tiếp cận hơn, đồng thời giảm thiểu tối đa các thủ tục hành chính có thể phát sinh.

Ban soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, trao đổi với các cơ quan liên quan nhằm hoàn thiện các nội dung còn ý kiến khác nhau, hướng tới một dự thảo có chất lượng cao nhất. Sau khi tổng hợp đầy đủ các góp ý, hồ sơ dự thảo sẽ tiếp tục được hoàn thiện và trình Chính phủ trong tháng 4/2026.

Theo kế hoạch, Nghị định dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao chất lượng, tính chuyên nghiệp và trách nhiệm của báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số.