Nhiều sai phạm trong quản lý, khai thác tài nguyên nước

Kết luận cho biết trước nhu cầu phát triển kinh tế của cả nước nói chung và tỉnh An Giang nói riêng, với sự hình thành các khu công nghiệp, các cụm dân cư mới ngày càng nhiều nên việc khai thác tài nguyên nước để phục vụ sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh là nhu cầu cấp thiết và ngày càng tăng cao.

Áp dụng giá tính thuế tài nguyên thấp hơn so với giá quy định

Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, có chức năng tham mưu, thực hiện quản lý khai thác về tài nguyên nước. Trong những năm qua, đơn vị có nhiều nỗ lực cải thiện hành lang pháp lý; cải cách thủ tục hành chính; kiểm soát hoạt động khai thác; quy hoạch tài nguyên nước cơ bản đáp ứng việc quản lý khai thác về tài nguyên nước.

Tuy nhiên, vẫn còn những tồn tại, hạn chế trong việc quản lý, chống chéo, chưa đồng bộ; tình trạng khai thác trái phép, vượt lưu lượng cho phép, việc xả nước thải chưa qua xử lý, xử lý chưa đạt chuẩn vào nguồn nước vẫn tiếp diễn, gây ô nhiễm. Nguồn lực thanh tra, kiểm tra còn mỏng, thiếu phương tiện kỹ thuật chuyên dụng để đo đạc, giám sát thực tế khai thác và xả thải, dẫn đến việc phát hiện, xử lý vi phạm chưa kịp thời và triệt để. Hệ thống cơ sở dữ liệu quan trắc tài nguyên nước và môi trường chưa đầy đủ, thiếu hệ thống cảnh báo sớm về hạn hán, mặn xâm nhập hay suy giảm mực nước ngầm.

Thanh tra tỉnh An Giang kết luận việc thực hiện vùng bảo hộ vệ sinh khu vực nguồn nước khai thác có 2 đơn vị để các hộ dân, cơ sở kinh doanh thải các tạp chất, nước sinh hoạt trong phạm vi khai thác nước. Đồng thời có 1 đơn vị xả thải nước sau khai thác, sản xuất trực tiếp qua hệ thống đường dẫn ra môi trường kênh, rạch.

Việc thực hiện cập nhật thông tin, dữ liệu vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia, có 3 công ty không lắp đặt thiết bị đo đạc sản lượng nước khai thác, nước xả thải, chưa lắp đặt hệ thống quan trắc tự động trực tuyến để thực hiện cập nhật thông tin, dữ liệu vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia.

Kết luận chỉ rõ có 2 công ty khai thác, sử dụng nước không đúng mục đích, 3 đơn vị, công ty có 68 trạm khai thác vượt sản lượng so với giấy phép là khai thác chưa đúng quy định; 6 đơn vị, công ty có 67 trạm khai thác nước khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, gia hạn giấy phép.

Việc thực hiện nghĩa vụ tài chính về tài nguyên nước, có 1 công ty nộp thiếu tiền cấp quyền; 9 đơn vị, công ty kê khai nộp thiếu thuế tài nguyên. Ngoài ra, Trung tâm Nước sạch, Vệ sinh và Môi trường tỉnh An Giang đã khai thác nước thô tại Trạm hồ chứa nước Dương Đông - Phú Quốc bán cho Công ty TNHH MTV Cấp Thoát nước Kiên Giang giá 750 đồng (tiền thủy lợi phí được UBND tỉnh phê duyệt) và trung tâm đã áp dụng giá tính thuế tài nguyên thấp hơn so với giá quy định của UBND tỉnh dẫn đến nộp thiếu tiền thuế tài nguyên.

9 đơn vị, công ty chưa nộp và nộp chưa đủ tiền phí bảo vệ môi trường. 16 đơn vị, công ty chưa tổ chức thực hiện chi trả dịch vụ môi trường rừng là thực hiện chưa đúng quy định. Tuy nhiên, còn ý kiến khác nhau giữa các cơ quan, đơn vị. Một số công ty cho rằng các trạm, công trình được cấp phép không thuộc đối tượng phải chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng theo quy định nêu trên, chưa có bản đồ lưu vực xác định chi trả dịch vụ môi trường rừng.

Hồ chứa nước Dương Đông.

Đã khởi tố vụ án hình sự

Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh An Giang không tổ chức kiểm điểm do đang chấp hành án đối với Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường (từ năm 2020 đến tháng 7/2023), Trưởng phòng Khoáng sản, nước và biến đổi khí hậu tỉnh An Giang (từ năm 2020 đến tháng 7/2023).

Giao Sở Nông nghiệp và Môi trường căn cứ quy định pháp luật về cán bộ, công chức và pháp luật có liên quan theo thẩm quyền tiến hành kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với 6 cá nhân, kiểm điểm trách nhiệm đối với 3 cá nhân là lãnh đạo, chuyên viên các đơn vị phụ trách lĩnh vực tài nguyên nước trực thuộc (giai đoạn 2020 - 2025).

Giao Sở Nội vụ căn cứ quy định pháp luật về cán bộ, công chức và pháp luật có liên quan tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh tổ chức kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với 4 cá nhân, kiểm điểm trách nhiệm đối với 3 cá nhân là lãnh đạo phụ trách lĩnh vực tài nguyên nước (giai đoạn 2020 - 2025).

Xử lý về kinh tế, thu hồi tổng số tiền sai phạm hơn 7,8 tỷ đồng nộp vào ngân sách nhà nước. Kết luận cũng nêu cung cấp thông tin, tài liệu, hồ sơ có liên quan đến nội dung khai thác không phép, vượt sản lượng giấy phép đến Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh do hiện nay Bộ Công an đã khởi tố vụ án hình sự.