Nhìn đúng về bảo hiểm xã hội, y tế: Bảo đảm an sinh không vì mục tiêu lợi nhuận

Hiện, tỷ lệ tham gia bảo hiểm xã hội đạt khoảng 45,1% lực lượng lao động trong độ tuổi và tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt trên 95% dân số. (Ảnh: Vietnam+)

Ngày 4/4, thông tin từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết trong bối cảnh nhu cầu bảo đảm thu nhập và chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng gia tăng, chính sách bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế đã khẳng định vai trò là thiết chế xã hội quan trọng, bảo vệ người dân trước những rủi ro không thể lường trước.

Thực tế cho thấy không phải mọi biến cố trong cuộc sống đều có thể được giải quyết bằng tích lũy cá nhân hay các sản phẩm bảo hiểm thương mại. Chính vì vậy, hệ thống bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế được Nhà nước thiết kế và tổ chức thực hiện nhằm tạo ra một lưới đỡ an sinh vững chắc trên cơ sở chia sẻ cộng đồng, hoàn toàn không vì mục tiêu lợi nhuận.

Khác với các loại hình bảo hiểm mang tính kinh doanh, chính sách bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế không vận hành theo logic tối đa hóa lợi nhuận mà tập trung vào việc bảo đảm sự ổn định xã hội. Cơ chế bảo vệ này cho phép rủi ro của mỗi cá nhân được chia sẻ bởi toàn cộng đồng thông qua nguyên tắc đóng - hưởng và lấy số đông bù số ít.

Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở việc chính sách này không lựa chọn người tham gia theo mức độ rủi ro, tạo điều kiện cho mọi nhóm đối tượng, kể cả người có thu nhập thấp hay lao động ở khu vực phi chính thức, đều có cơ hội tiếp cận. Quyền lợi của người tham gia được pháp luật quy định và bảo đảm thực hiện thống nhất, không phụ thuộc vào khả năng tài chính hay các chính sách riêng lẻ của doanh nghiệp. Đặc biệt, Nhà nước giữ vai trò tổ chức, bảo hộ và bảo đảm thực hiện chính sách thay vì để thị trường tự điều tiết, giúp duy trì sự ổn định ngay cả trong những giai đoạn kinh tế khó khăn nhất.

Một trong những yếu tố then chốt tạo nên sự tin cậy của hệ thống này là cơ chế quản lý tài chính công khai và minh bạch. Quỹ bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế được Nhà nước bảo hộ, quản lý thống nhất với sự giám sát của Bộ Tài chính và sự tổ chức thực hiện trực tiếp của cơ quan bảo hiểm xã hội Việt Nam. Quỹ được hình thành từ sự đóng góp của người tham gia, hướng tới mục tiêu chi trả ổn định và liên tục trong dài hạn.

Do không bị chi phối bởi lợi nhuận ngắn hạn, quỹ luôn ưu tiên bảo đảm quyền lợi cho người dân trong suốt vòng đời, từ lúc ốm đau, thai sản, tai nạn lao động cho đến khi hết tuổi lao động. Đối với người hưởng lương hưu, chính sách không chỉ mang lại nguồn thu nhập hằng tháng ổn định mà còn đi kèm thẻ bảo hiểm y tế với mức hưởng cao, góp phần giảm đáng kể gánh nặng chi phí y tế khi tuổi già. Hiện nay, người tham gia bảo hiểm y tế được quỹ chi trả từ 80%-100% chi phí khám, chữa bệnh, bao gồm cả các dịch vụ kỹ thuật cao và điều trị bệnh hiểm nghèo.

Thực tiễn triển khai thời gian qua đã chứng minh sức lan tỏa của chính sách với tỷ lệ tham gia bảo hiểm xã hội đạt khoảng 45,1% lực lượng lao động trong độ tuổi và tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt trên 95% dân số. Hàng triệu lượt người mỗi năm đã được giải quyết chế độ, chi trả lương hưu và thụ hưởng các quyền lợi y tế.

Trong một xã hội phát triển, an sinh không thể chỉ dựa vào nỗ lực của từng cá nhân riêng lẻ mà cần một cơ chế bảo vệ chung bền vững. Việc nhận thức đúng về bản chất phi lợi nhuận của bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế sẽ giúp người dân có sự lựa chọn phù hợp giữa chính sách an sinh của Nhà nước và các sản phẩm bảo hiểm thương mại.

Bảo hiểm Xã hội Việt Nam nhấn mạnh việc tham gia bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế là bảo vệ bản thân, song cũng đồng thời tham gia vào một cộng đồng sẻ chia, góp phần vào sự phát triển ổn định và bền vững của đất nước./.